Do kolejnego spotkania odbywającego się 26 maja o 18-tej w ramach cyklu „GEST WYJŚCIA. Perspektywy polskiej fotografii teatralnej” prowadzący Joanna Biernacka-Płoska i Tobiasz Papuczys zaprosili Zbigniewa Liberę. Chcą podyskutować m.in. o strategiach kreacji i gry z widzem, fotografii rozumianej jako artefakt teatralny (zarówno scenograficzny, jak i dramaturgiczny), performatywności medium fotograficznego oraz relacji między realnością a fikcją w sztukach wizualnych.
fot. mat. teatru
Kluczowa dla inscenizowanych fotografii Libery wydaje nam się przede wszystkim rola widza, rozumiana w podobny sposób, jak ma to miejsce w sztukach performatywnych. Odbiorca tych fotografii, które niejako podszywają się pod realność (zarazem nadając tej realności mocniejszego znaczenia i jednocześnie ją kontestując), jest postawiony przez autora w sytuacji wyjściowej – zostaje „uwikłany” – i to w dużej mierze po jego stronie leżą sensy i kluczowe decyzje interpretacyjne, to od niego oczekuje się „działania”. Z naszej perspektywy fotografie Libery mają siłę uruchamiać w widzu akty mentalne i indywidualne doświadczenia; odwołując się do pamięci ciała (i pamięci oka), kreować świat (również zbiorowych) skojarzeń, emocji, lęków i traum, i tym samym czynić odbiorcę aktywnym współtwórcą wytwarzanych treści oraz współtwórcą komunikatu artystycznego.
Zbigniew Libera (ur. 7.07.1959 w Pabianicach) mieszka i pracuje w Warszawie. W swoich pracach analizuje i krytykuje przyjęte konwencje, kulturę masową, tradycyjne modele wychowania, porusza kwestie manipulowania rzeczywistością przez media. Fotografie i filmy wideo Libery z lat 80., m.in. „Ktoś inny”, „Hemafrodyta”, „Obrzędy intymne”, „Perseweracja mistyczna”, „Jak tresuje się dziewczynki” wyprzedziły o dekadę falę „sztuki ciała”. W połowie lat 90. zaczął tworzyć urządzenia korekcyjne – obiekty będące przetworzeniem istniejących już produktów, przedmiotów masowej konsumpcji, m.in. „Universal Penis Expander” czy „Body Master. Zestaw zabawowy dla dzieci do lat 9”. Projektuje także przetworzone zabawki, prace odsłaniające mechanizmy wychowywania, edukacji i tresury kulturowej, z których najgłośniejsze to: „LEGO. Obóz koncentracyjny”. Od początku lat 2000. zajmuje się głównie fotografią, a szczególnie specyfiką fotografii prasowej, tym jak media kształtują naszą pamięć wizualną i manipulują obrazem historii, np. serie prac „Mistrzowie i pozytywy”. W ostatnich latach wykonuje także fotografie wielkoformatowe, jak np. „Matka”, „Lekcja historii”, „Wyjście ludzi z miasta”, „Pierwszy dzień wolności”, „Polska gościnność”. Współpracuje z reżyserami i reżyserkami teatralnymi, m.in. : Krzysztofem Warlikowskim („Afrykańskie opowieści” wg wybranych dramatów Williama Szekspira, Nowy Teatr w Warszawie), Magdą Szpecht („Możliwość wyspy” wg tekstu Michela Houellebecqa, Teatr TR w Warszawie), Katarzyną Kalwat („Grotowski non-fiction”, Teatr im. Kochanowskiego w Opolu, Teatr Współczesny we Wrocławiu), czy Mają Kleczewską („Wściekłość” wg tekstu Elfriede Jelinek, Teatr Powszechny w Warszawie – spektakl zdobył nagrodę Srebrnego Lwa na festiwalu teatralnym w Wenecji w 2016 roku).