Minister kultury Marta Cienkowska oceniła, że decyzja sejmiku woj. świętokrzyskiego o samodzielnym prowadzeniu Teatru im. Stefana Żeromskiego uderza w wolność artystyczną instytucji. Zapowiedziała działania, które mają „skutecznie obronić artystów i widzów przed traktowaniem teatru jako politycznego łupu”.
fot. mat. teatru
Minister kultury Marta Cienkowska w piątek skomentowała w serwisie X decyzję sejmiku woj. świętokrzyskiego dotyczącą Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach. Podczas czwartkowej sesji radni sprzeciwili się w przekazaniu prowadzenia Teatru Żeromskiego w Kielcach Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jednocześnie przyjęli uchwałę, w której opowiedzieli się za prowadzeniem instytucji wyłącznie przez samorząd województwa.
„Nie pozwolę na to, żeby polityczny interes jednej osoby niszczył wolność artystów i niweczył dorobek świetnego teatru” – napisał szefowa resortu kultury.
Cienkowska przypomniała, że proponowała przekształcenie Teatru Żeromskiego w państwową instytucję kultury, „żeby zapewnić jej stabilność, wolność artystyczną i otwarcie na publiczność”. Oceniła, że sejmik zdecydował inaczej, a w przyjętej uchwale „nie ma ani artystów, ani widzów – jest ślepa obrona partykularnych, bo nie publicznych, korzyści i partyjniacki upór”.
Minister zapowiedziała dalsze działania w tej sprawie, podkreślając: „zawsze stanę w obronie wolnej kultury, wolności artystycznej, wolnego teatru”. Dodała również, że decyzja sejmiku „to nie koniec” i zapewniła, że zostanie znalezione rozwiązanie, które „skutecznie obroni artystów i widzów przed używaniem ich teatru w charakterze politycznego łupu”.
Projekt uchwały przedstawił w czwartek podczas sesji sejmiku wicemarszałek województwa i szef klubu PiS Grzegorz Socha. Radni popierający dokument argumentowali, że województwo od lat finansuje działalność i modernizację teatru oraz że obowiązujące przepisy nie przewidują procedury przekazania samorządowej instytucji kultury ministrowi. Zwracali także uwagę na brak gwarancji zwiększenia finansowania placówki przez resort.
Opozycja wskazywała natomiast, że ministerstwo deklarowało utrzymanie finansowania na co najmniej dotychczasowym poziomie oraz możliwość jego zwiększenia. Według tych radnych utworzenie państwowej instytucji kultury w Kielcach mogłoby wzmocnić pozycję teatru.
Ostatecznie, podczas czwartkowego głosowania, sejmik 16 głosami radnych PiS, nie tylko nie zgodził się na przekazanie resortowi kultury Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, lecz także przyjął projekt uchwały wyrażający wolę samodzielnego prowadzenia tej instytucji, bez udziału Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Propozycję przejęcia teatru przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ministra Marta Cienkowska przedstawiła 12 listopada. Sprawa ma związek z trwającym sporem dotyczącym konkursu na dyrektora teatru. W lutym komisja konkursowa wskazała Jacka Jabrzyka jako kandydata na dyrektora, jednak zarząd województwa nie zawarł z nim umowy i ogłosił nowy konkurs. Decyzję tę uchylił wicewojewoda świętokrzyski, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że nie było podstaw do powtórzenia procedury konkursowej. Sprawa ma być rozpatrywana przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Od 1 lipca placówką kieruje pełnomocniczka Luiza Buras-Sokół, wskazana przez dyrektora Michała Kotańskiego, którego kadencja wygasła z końcem czerwca. Sprawa wzbudziła liczne kontrowersje. Pracownicy teatru jednogłośnie poparli Jacka Jabrzyka, a ich stanowisko wsparły m.in. Unia Polskich Teatrów, Gildia Reżyserów Teatralnych i Związek Zawodowy Aktorów Polskich.
Teatr Żeromskiego jest instytucją podległą Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa Świętokrzyskiego, od 2020 roku współzarządzaną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
