Tilda Swinton po raz pierwszy odwiedzi Warszawę. Pod koniec listopada artystka przyjedzie do stolicy z programem towarzyszącym wystawie Tilda Swinton – Ongoing, prezentowanej do 17 stycznia w Instytucie Przemysłów Kreatywnych. Pierwszym punktem wizyty będzie Bliss #2, performans poświęcony pamięci Dereka Jarmana, który Swinton zaprezentuje 27 i 28 listopada wraz z muzykami Simonem Fisherem Turnerem i Wacławem Zimplem. To wyjątkowa okazja, by zobaczyć artystkę na żywo na scenie, a zarazem dopiero początek zapowiedzi. Przedsprzedaż biletów dla publiczności wystawy rusza 6 listopada.
fot. mat. organizatora
Przyjazd do Warszawy z okazji wystawy to druga wizyta Swinton w Polsce. Po raz pierwszy artystka przyjechała na zaproszenie Malta Festival w czerwcu 2025 roku, gdy wspólnie z Olivierem Saillardem zaprezentowała w Poznaniu Embodying Pasolini. W performansie przywoływała twórczość włoskiego reżysera poprzez kostiumy z jego filmów. Tym razem sięgnie do początków własnej drogi artystycznej i współpracy z Derekiem Jarmanem, u którego zadebiutowała w Caravaggiu w 1986 roku.
Bliss #2 to powrót do performansu Bliss, z którego wyrósł ostatni film Jarmana – Blue (1993). Jednolitemu błękitowi obrazu towarzyszyła w nim opowieść o miłości, stracie i życiu z AIDS, współtworzona przez głosy, muzykę i dźwięki. Swinton, która uczestniczyła w powstawaniu filmu, wraca dziś do tej formy z Simonem Fisherem Turnerem, autorem jego muzyki, cenionym kompozytorem i twórcą eksperymentalnym. Podobnie jak w innych odsłonach projektu, zapraszają do improwizacji nowych muzyków, z którymi mogą odkrywać ten film na nowo. W Warszawie dołączy do nich Wacław Zimpel – klarnecista, kompozytor i improwizator.
Na tle błękitu nawiązującego do BlueDereka Jarmana i twórczości Yves’a KleinaSwinton będzie czytać teksty reżysera oraz poezję, między innymi Mary Oliver, Charlesa Bukowskiego i Wisławy Szymborskiej. Dobór utworów i muzyka powstaną podczas występu: artyści będą reagować na siebie nawzajem, nadając każdemu wieczorowi inny przebieg. Oba wykonania odbędą się w języku angielskim. Nad całością czuwa James Mackay, producent filmów Dereka Jarmana, opiekun jego archiwum.
Relacja aktorki z Jarmanem zajmuje ważne miejsce również na wystawie Tilda Swinton – Ongoing. Praca przy jego filmach ukształtowała jej przekonanie, że twórczość rozwija się dzięki przyjaźni, zaufaniu i swobodzie eksperymentowania. Listopadowe występy podejmują ten wątek, przywołując ich wspólne doświadczenia i włączając w nie kolejnego artystę.
Byłeś moim pierwszym partnerem w tańcu zwanym optymizmem. Kiedy pewnego dnia biegliśmy spóźnieni na samolot z Rzymu do domu, powiedziałeś mi, jak ważne jest zostawianie niedokończonych spraw w ukochanym miejscu, żeby mieć powód do powrotu – pisze Tilda Swinton w osobistym liście do Dereka Jarmana, opublikowanym w książce Ongoing towarzyszącej wystawie.
Wizyta artystki wzbogaca program wystawy Tilda Swinton – Ongoing, przygotowanej przez Eye Filmmuseum w ścisłej współpracy z aktorką. Filmy, instalacje, fotografie i archiwalia pokazują jej wieloletnią pracę z twórcami kina, sztuki i mody. Warszawską odsłonę organizuje Malta Festival, której mecenaską jest Dominika Kulczyk. Wystawę można oglądać do 17 stycznia 2027 roku w Instytucie Przemysłów Kreatywnych przy ul. Mińskiej 65.
Performans Bliss #2 odbędzie się dwukrotnie: 27 i 28 listopada w Kinie Wisła. Oba wykonania będą biletowane, a pierwszeństwo zakupu otrzyma publiczność wystawy. Pierwszy etap sprzedaży obejmie pełną pulę biletów i będzie przeznaczony wyłącznie dla osób, które kupiły bilet na Ongoing najpóźniej 5 listopada – zarówno tych, które już odwiedziły wystawę, jak i planujących wizytę. Jeden bilet na wystawę uprawnia do zakupu maksymalnie dwóch biletów na performans.
Przedsprzedaż rozpocznie się 6 listopada o godz. 16.00na portalu Eventim.pl i potrwa do 13 listopada do godz. 15.59 lub do wyczerpania miejsc. Jeśli po zakończeniu przedsprzedaży pozostaną wolne miejsca, 13 listopada o godz. 16.00 bilety będą dostępne w sprzedaży otwartej.
Performans Bliss #2 to pierwszy z punktów programu wizyty Tildy Swinton w stolicy w ramach wystawy Ongoing. Kolejne wydarzenia i spotkania z udziałem artystki będziemy ogłaszać w listopadzie.
Bliss #2
Tilda Swinton, Simon Fisher Turner, Wacław Zimpel
27 i 28 listopada 2026, wieczorem – Kino Wisła, Warszawa
Performans w języku angielskim, bez tłumaczenia. Wstęp biletowany na Eventim.pl
BIOGRAMY:
TILDA SWINTON
Szkocka aktorka, performerka i artystka. Zadebiutowała w kinie w Caravaggiu Dereka Jarmana (1986), z którym później współtworzyła między innymi Ostatnich Anglików, Ogród, Edwarda II i Blue. Międzynarodową sławę przyniosła jej tytułowa rola w Orlando Sally Potter (1992). Od ponad czterech dekad łączy pracę w kinie autorskim z udziałem w wielkich hollywoodzkich produkcjach. Współpracowała z Jimem Jarmuschem, Luką Guadagninem, Wesem Andersonem, Joanną Hogg, Apichatpongiem Weerasethakulem i Pedrem Almodóvarem.
Za rolę w Michaelu Claytonie Tony’ego Gilroya otrzymała Oscara i nagrodę BAFTA, a za Musimy porozmawiać o Kevinie Lynne Ramsay – Europejską Nagrodę Filmową. Jej dorobek uhonorowano Złotym Lwem w Wenecji w 2020 roku oraz Honorowym Złotym Niedźwiedziem na Berlinale w 2025 roku.
Równolegle tworzy performanse i projekty wystawiennicze. Wśród jej najważniejszych realizacji są The Maybe oraz prace przygotowywane z historykiem mody Olivierem Saillardem, w tym Embodying Pasolini, zaprezentowane podczas Malta Festival 2025. W 2026 roku ponownie wcieliła się w Ellę/Max w Man to Man Manfreda Kargego w londyńskim Royal Court Theatre, wracając do roli, którą grała na początku kariery teatralnej.
Jej wieloletnie przyjaźnie i współprace artystyczne stały się tematem wystawy Tilda Swinton – Ongoing, przygotowanej przez Eye Filmmuseum w ścisłej współpracy z artystką. Warszawską odsłonę, prezentowaną w Instytucie Przemysłów Kreatywnych do 17 stycznia 2027 roku, organizuje Malta Festival, którego mecenaską jest Dominika Kulczyk.
SIMON FISHER TURNER
Brytyjski kompozytor i muzyk, znany przede wszystkim ze ścieżek dźwiękowych do filmów Dereka Jarmana – od Caravaggia (1986) po jego ostatnie dzieło, Blue (1993). Praca przy Caravaggiu zapoczątkowała również wieloletnią współpracę Turnera z British Film Institute. Skomponował muzykę do odrestaurowanych wersji Pieśni miłości Jeana Geneta (1950) oraz dwóch niemych dokumentów z 1924 roku: The Great White Silence Herberta Pontinga i The Epic of Everest Johna Noela. Za ostatnią z tych kompozycji otrzymał prestiżową nagrodę im. Ivora Novella. Współpracuje z reżyserami z różnych części świata, między innymi Cynthią Beatt i Michaelem Almereydą. Wśród jego najnowszych realizacji są ścieżki dźwiękowe do A Fidai Film i Gaza. List z przeszłości Kamala Aljafariego oraz A Person of the Forest Mirandy Pennell (2026).
Jego muzyczni współpracownicy to między innymi Deux Filles, Gina Birch, The Elysian Quartet, Terre Thaemlitz, Klara Lewis, Jyoji Sawada, Ryuichi Sakamoto i Bruce Gilbert. Od 1987 roku związany jest z wytwórnią Mute, która wydała między innymi A Quiet Corner in Time (2020), album nagrany z artystą i pisarzem Edmundem de Waalem. Płyta rozwijała kompozycję przygotowaną do instalacji de Waala –one way or other– w Schindler House w Los Angeles. Nakładem Mute ukazał się również album The Instability of the Signal (2024). Kolejne wydawnictwa Turnera to koncertowe Under the Arches (2025), opublikowane przez A Colourful Storm, oraz Stuff, wydane na winylu w kwietniu 2026 roku przez Glass Modern.
Ważną częścią jego działalności pozostają występy na żywo. Wspólnie z wiolonczelistką Lucy Railton i z gościnnym udziałem osób czytających teksty wykonuje muzykę do Blue oraz W cieniu słońca Jarmana. W solowym projekcie a man and a mac towarzyszą mu wizualizacje i filmy Sebastiana Sharplesa. Ze Swinton współtworzy natomiast improwizowany performans Bliss #2, w którym muzyka powstaje w bezpośredniej relacji z czytanymi przez artystkę tekstami.
Od sierpnia 2015 roku prowadzi także dźwiękowy blog Guerilla Audio. Nowe materiały publikuje dwa razy w miesiącu za pośrednictwem wydawnictwa Touch.
WACŁAW ZIMPEL
Wacław Zimpel jest multiinstrumentalistą i producentem, znanym przede wszystkim z gry na klarnecie oraz eksperymentów na styku gatunków. The New York Times określił go mianem „muzycznego kameleona”. Mimo ukończonych klasycznych studiów, poświęcił się w całości improwizacji oraz poszerzaniu swoich muzycznych horyzontów o brzmienia niezachodnie.
Punktem zwrotnym w karierze Wacława była solowa płyta Lines. Przed nią związany był przede wszystkim z europejską sceną jazzu i improwizacji. Tworzył wtedy zarówno we własnych składach, takich jak Hera, Wacław Zimpel Quartet czy ToTu Orchestra i współpracował z najwybitniejszymi artystami światowego formatu jak Ken Vandermark, Hamid Drake, Joe McPhee, Mikołaj Trzaska, Trilok Gurtu czy Evan Ziporyn. Wydany w 2016 pierwszy solowy materiał był zerwaniem z dotychczasową estetyką i zwrotem w stronę rozumianego po amerykańsku minimalizmu i jego medytacyjnego charakteru.
Ta wolta stylistyczna zaprowadziła Zimpla w ekscytujące rejony muzyki, która opiera się kategoryzacji. Nagrywał wspólnie z Jamesem Holdenem, z którym wspólnie zbudował również skomplikowany system looperów używany w późniejszej twórczości, Samem Shackletonem, Jakubem Ziołkiem czy Hansem Kulkiem, łącząc przeszłość i przyszłość muzyki, tradycję z innowacjami. Bardzo bliska sercu Zimpla jest również muzyka karnatycka. Wacław od dekady regularnie wraca do Bangalore, gdzie studiuje klasyczną muzykę z południa Indii. Wspólnie ze współczesnymi mistrzami współtworzy zespół Saagara, który wydał trzy albumy i regularnie podróżuje po świecie.
Jako kompozytor teatralny Wacław Zimpel współpracował z Hiroshim Koike przy polsko-japońskiej produkcji Kosmos oraz Miurą Motoi przy Iwonie, Księżniczce Burgunda, w obu przypadkach według Witolda Gombrowicza. Stworzył również muzykę do Genialnej przyjaciółki w reżyserii Eweliny Marciniak, głośnego spektaklu Teatru Starego.
Dzięki wyrazistej i oryginalnej muzyce oraz niezliczonym międzynarodowym współpracom, Wacław Zimpel występował na tak ważnych festiwalach jak Atonal w Berlinie, WOS w Santiago De Compostela czy Draaimolen Festival w Tilburgu, koncertował w Indiach, Japonii czy na międzynarodowych edycjach Unsoundu w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych.
JAMES MACKAY
Szkocki producent filmowy, kurator i programer, urodzony w 1954 roku w Inverness. W 1977 roku ukończył studia w North East London Polytechnic, a następnie zajmował się organizacją pokazów i układaniem programu London Film-makers’ Co-op. Współpracował z Międzynarodowym Festiwalem Filmowym w Edynburgu oraz sekcją Forum festiwalu w Berlinie, a na początku lat 80. był kuratorem filmu i wideo w londyńskiej B2 Gallery. Od początku kariery związany jest z kinem niezależnym, awangardą i eksperymentem filmowym.
W latach 1980–2000 produkował filmy fabularne, krótkometrażowe, dokumentalne i teledyski. Szczególne miejsce w jego dorobku zajmuje współpraca z Derekiem Jarmanem. Był producentem między innymi Anielskich rozmów (1985), Ostatnich Anglików (1987), Ogrodu (1990) i Blue (1993), a także krótkometrażowych Października z marzeń (1984) oraz Glitterbug (1994). Ostatni Anglicy zostali wyróżnieni przez Stowarzyszenie Krytyków Filmowych z Los Angeles, a Blue zdobyło nagrodę im. Michaela Powella dla najlepszego brytyjskiego filmu na festiwalu w Edynburgu oraz nagrodę Sony dla produkcji dramatycznej. Mackay pracował również przy teledyskach takich wykonawców jak The Smiths, Pet Shop Boys, Suede, Bob Geldof i Patti Smith.
Pracę producencką łączy z działalnością kuratorską i popularyzowaniem twórczości Jarmana. Jest autorem tekstu do publikacji Derek Jarman’s Sketchbooks (2013) oraz redaktorem i współautorem książki Derek Jarman Super 8 (2014). W latach 2001–2018 współtworzył program Cambridge Film Festival, gdzie zainicjował sekcję „microcinema”. Był konsultantem Tate Media, a od 2010 roku doradza Fundacji LUMA w dziedzinie ruchomego obrazu. Filmy z jego dorobku znajdują się w zbiorach między innymi nowojorskiego MoMA, Tate, Centre Pompidou i George Eastman House.
Wykładał gościnnie na uczelniach w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych i Hongkongu, między innymi na Uniwersytecie Oksfordzkim, University of California w Davis oraz w San Francisco Art Institute. Zasiadał w gremiach doradczych Scottish Arts Council i Scottish Screen zajmujących się finansowaniem produkcji filmowych, a w latach 2004–2005 pracował jako niezależny ekspert do spraw rozwoju projektów w walijskiej instytucji SGRIN.
