Tennessee Williams pokazuje, jak bardzo, tam pod spodem, jesteśmy bezbronni i samotni — mówi PAP Małgorzata Bogajewska, reżyserka „Słodkiego ptaka młodości”. Premiera na Scenie przy Wierzbowej Teatru Narodowego w Warszawie — w sobotę.
fot. plakat: Pola Dwurnik/ Archiwum Artystyczne Teatru Narodowego
Do Teatru Narodowego powróciła reżyserka Małgorzata Bogajewska, która na narodowej scenie wyreżyserowała prapremierę „Daily Soup” Amanity Muskarii (prem. 26 maja 2007; także wersja telewizyjna – 2012) oraz przedstawienie „Opowieści Lasku Wiedeńskiego” Ödöna von Horvátha (prem. 4 listopada 2023).
- To jest niezwykle pojemny tekst, bo to jest tekst, który z jednej strony diagnozuje nas jako społeczeństwo w szerszym kontekście, a jednocześnie diagnozuje kryzys jednostki. Te dwa kryzysy spotykają się w takiej niejako histerycznej potrzebie, żeby się mną zachwycali — powiedziała Małgorzata Bogajewska.
Zaznaczyła, że to jest kryzys, który dotyka polityki i całego życia społecznego. - To kryzys braku wartości i sensów, programów, bo wydaje się, że wszystko wokół przemieniło się w taką papkę pod klikalność; pod to, co się dobrze sprzedaje — wyjaśniła reżyserka.
- To także kryzys jednostki. Tak, jakbyśmy sobie wszyscy trochę pozwolili wmówić, że ten zachwyt w cudzych oczach, to czy dobrze sprzedamy nasze życie, czy wszędzie, łącznie z mediami społecznościowymi, będzie wyglądać na to, że po prostu nasze życie jest wspaniałe, nasze wakacje były najlepsze, my jesteśmy wspaniali — mówiła. - Myśmy sobie dali wmówić, że na tym polega życie, że musimy wykazać i pokazać swój sukces — podkreśliła twórczyni przedstawienia.
- Świat zaczyna być coraz bardziej narcystyczny. To jest opowieść o tym, kim się stajemy, kiedy definiuje nas tylko i wyłącznie zachwyt w cudzych oczach. Williams pokazuje, jak bardzo tam pod spodem jesteśmy bezbronni i samotni – wyjaśniła Małgorzata Bogajewska.
Małgorzata Bogajewska zaznaczyła, że akcja rozgrywa się w latach pięćdziesiątych w prowincjonalnym miasteczku w Stanach Zjednoczonych.
- Małe miasteczko w dniu ważnych wyborów, wiecu lokalnego polityka Bossa Finleya oraz spotkania z jego nowo powstałą młodzieżówką — mówiła. - Do tego miasta przybywa Chance Wayne z gwiazdą filmową Księżniczką Kosmonopolis i melduje się w luksusowym hotelu. Owa gwiazda filmowa chce zapomnieć, kim jest, po tym, jak oceniła swój ostatni film jako klęskę. Próbuje wymazać samą siebie, próbuje zapomnieć, próbuje nie myśleć o swojej starości — tłumaczyła reżyserka.
Podkreśliła, Chance Wayne przybywa do miasteczka, w którym zostawił swoją dziewczynę, zostawił swoją miłość. - Ale przede wszystkim, chce temu miastu coś udowodnić, próbuje się stworzyć na nowo — zaznaczyła.
Reżyserka przyznała, że w scenografii są liczne nawiązania do popkultury amerykańskiej. - Bawimy się trochę amerykańskością, bawimy się trochę skojarzeniami filmowymi; tym, czym jesteśmy bardzo mocno karmieni w tym przekazie wizualnym na co dzień — wyjaśniła Małgorzata Bogajewska.
Pytana, kim jest Księżniczka Kosmonopolis, którą kreuje w spektaklu Gabriela Muskała, powiedziała: - jest aktorką, gwiazdą i celebrytką, która zaliczyła właśnie upadek. - To upadek nie w sensie fizycznym, lecz psychicznym i wizerunkowym, bo jej ostatnia premiera, która miała ją przywrócić do dawnego blasku, w jej mniemaniu się nie udała — wyjaśniła aktorka.
- Dlatego próbuje stłumić tę swoją frustrację i smutek alkoholem, narkotykami i związkami z młodymi chłopcami, którzy w pewien sposób pomagają jej zapomnieć; pomagają jej uwierzyć, że nadal jest młoda, piękna i sławna — tłumaczyła Gabriela Muskała.
Zwróciła uwagę, że w spektaklu mamy smutny obraz nie tylko tej kobiety, ale też młodego mężczyzny, z którym ona przyjeżdża do jego rodzinnego miasta. - Chłopca, który z kolei jest na początku swojej drogi artystycznej, ale już też jest przegranym, bo nie może zrobić kariery aktorskiej, o której tak marzy. On z tą podstarzałą aktorką wiąże jakieś nadzieje, liczy, że ona go wylansuje — powiedziała. - Myślę, że jest to bardzo smutna opowieść o ludziach — oceniła aktorka.
Autorem opublikowanej w 1959 r. sztuki „Słodki ptak młodości” („Sweet Bird of Youth”) jest amerykański dramatopisarz Tennessee Williams. Przekładu dokonał Jacek Poniedziałek. Adaptacja i reżyseria — Małgorzata Bogajewska. Scenografię zaprojektowała Justyna Elminowska, a kostiumy — Sylwester Krupiński. Za reżyserię światła odpowiada Paulina Góral. Muzyka — Bartłomiej Woźniak. Choreografię opracował Maćko Prusak.
Występują: Gabriela Muskała (Księżniczka Kosmonopolis), Paweł Brzeszcz (Chance Wayne), Piotr Grabowski (Boss Finley), Mateusz Rusin (Tom Junior), Ewa Wiśniewska (Ciocia Nonnie), Paulina Szostak (Heavenly Finley), Hubert Łapacz (George Scudder), Beata Ścibakówna (Lucy), Monika Dryl (Stuff), Justyna Kowalska (Fly), Kacper Matula (Scotty), Jakub Gawlik (Bud) i Mirosław Konarowski (Krzykacz).
Premiera - 14 listopada o godz. 19 na Scenie przy Wierzbowej im. Jerzego Grzegorzewskiego Teatru Narodowego w Warszawie. Kolejne przedstawienia - 15 oraz 17-19 listopada.
