10 maja w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej odbędzie się premiera baletu „Androidy” w choreografii Roberta Bondary z muzyką Przemysława Zycha.
fot. proj. Adam Żebrowski
W czasach bezprecedensowego rozwoju technologii sztuczna inteligencja nie tylko uczy się i komunikuje z nami. Już dziś tworzy sztukę, wspiera medycynę i współdecyduje o sprawach, które jeszcze niedawno należały wyłącznie do człowieka. Drukowanie tkanek i organów, projektowanie humanoidalnych robotów czy powierzanie algorytmom odpowiedzialności za nasze wybory przestaje być wizją przyszłości. To rzeczywistość. Przyszłość znana z kart powieści i kadrów filmowych wkracza w nasze „tu i teraz”, niepostrzeżenie stając się codziennością. Balet Androidy inspirowany jest twórczością Isaaca Asimova i Philipa K. Dicka. Zanurzony w estetyce neo-noir i cyberpunku oraz pulsie współczesności, dotyka naszych lęków i fascynacji.
W świecie dotkniętym katastrofą ekologiczną Łowca wraz z Dr Ræ, badaczką androidów, tropią zbuntowane istoty, które przekroczyły granicę wyznaczoną im przez człowieka. Pościg staje się jednak czymś więcej niż misją. Prowadzi bohaterów ku wewnętrznej przemianie i konfrontacji z fundamentalnymi pytaniami o świadomość, empatię i granice człowieczeństwa.
Czy sztuczna inteligencja albo inne, nieznane nam jeszcze formy życia będą zdolne kiedyś odczuwać? Czy godność i podmiotowość są wyłącznie ludzkim przywilejem, czy też będziemy musieli na nowo zdefiniować granice tego, co uznajemy za „osobę”? A może w obliczu nowych bytów to my ujawniamy własne słabości i lęki, odkrywając, że to właśnie nasza definicja człowieczeństwa wymaga rewizji?
Robert Bondara, twórca posługujący się sugestywną choreograficzną metaforą, splata w swoim wyrazistym języku klasykę z nowoczesnością, od techniki tańca na puentach po ruch przekraczający granice stylów. Każdy gest niesie u niego myśl, każda scena prowokuje do refleksji, a cały spektakl staje się opowieścią nie tyle o androidach, ile o nas samych. To poruszająca wizja jutra, które już dziś puka do naszych drzwi.
Od zarania dziejów człowiek jest zafascynowany tą cząstką siebie, która może stworzyć coś, co byłoby odbiciem nas samych – mówi Robert Bondara, choreograf spektaklu w wywiadzie dla magazynu Vogue. Stąd wszystkie legendy, od Golema po historię Frankensteina. A dziś naprawdę zaczynamy kreować zupełnie nowe byty, tworzyć sztuczną inteligencję, budować humanoidalne roboty, więc opowieści o androidach nie są już tak odrealnione. Naukowcy mówią: to nie jest kwestia „czy”, lecz „kiedy” sztuczna inteligencja zyska świadomość swej podmiotowości. Zapragnąłem opowiedzieć o tej sferze w najnowszym spektaklu.
Muzykę do baletu stworzył Przemysław Zych – kompozytor i pedagog związany z Uniwersytetem Muzycznym Fryderyka Chopina, artysta doświadczony w projektach scenicznych, współtwórca spektakli multimedialnych, autor m.in. opery kameralnej Poiesis na podstawie dramatu Zbigniewa Herberta oraz baletu Alicja w Krainie Czarów. Warstwę wizualną spektaklu dopełniają futurystyczne projekcje Kamila Polaka, scenografia Diany Marszałek oraz kostiumy autorstwa Martyny Kander, budujące spójną, utrzymaną w dystopijnym klimacie mrocznego świata przyszłości estetykę. Orkiestrę Teatru Wielkiego - Opery Narodowej poprowadzi Marta Kluczyńska.
Realizatorzy:
Choreografia - Robert Bondara
Dyrygent - Marta Kluczyńska
Scenograf - Diana Marszałek
Kostiumy - Martyna Kander
Światła - Maciej Igielski
Projekcje video - Kamil Polak
Obsada:
Łowca - Ryota Kitai, Kristóf Szabó
Nina, jego żona - Jaeeun Jung, Mai Kageyama
Dr Ræ - Hye Ji Kang, Jaeeun Jung
R_0Y [Castor], przywódca zbiegłych andoridów - Kasper Górczak, George Edwards
POL_3 [Pollux] - Vladimir Yaroshenko, Nikodem Bialik
SØF_1A [Sophia] - Natalia Pasiut, Paulina Magier
ÆMECA_3 [Ameca] - Julia Álvarez, Nikola Dworecka
AIDÆ [Aida] - Daria Majewska, Yana Shtanhei
Bastien - Jaime Bustamante, Diogo de Oliveira
Pan B - Marco Esposito, Bogdan Verbovoy
Elon Reventlov, właściciel korporacji ÆtherTech - Wojciech Ślęzak
Soliści-śpiewacy: Katarzyna Drelich, Viktoriia Shamanska, Gabriela Stolińska, Mateusz Kulczyński
Androidy
Balet w dwóch aktach
Libretto: Robert Bondara
Muzyka: Przemysław Zych
Prapremiera: 10 maja 2026, Polski Balet Narodowy
Kolejne spektakle 12, 13, 14 (2x), 15, 16 (2x), 17 maja 2026
Polski Balet Narodowy
PBN Junior
Orkiestra Teatru Wielkiego - Opery Narodowej