12 września o godz. 19:00 w PRZESTRZENI 71 Teatru Druga Strefa odbędzie się polska prapremiera „Pułapki na ptaki" Konstantina Stieszyka w reżyserii Sylwestra Biragi. To pierwsze polskie wystawienie tekstu jednego z najważniejszych autorów współczesnej, niezależnej dramaturgii białoruskiej. Przekład przygotowała Marina Bolewska. Alexandra Malatskovskaya wykonuje skomponowaną przez siebie muzykę na żywo.
fot. mat. teatru
O spektaklu
Wszystko zaczyna się niepozornie: zwykły weekend, rozmowa przy kuchennym stole. Jedno zdanie wystarczy jednak, by w ciągu kilkunastu godzin uporządkowany świat głównego bohatera rozsypał się na kawałki. Na jaw wychodzą tajemnice, które podważają wszystko, co wiedział dotąd o sobie i o swoim życiu.
Wyrzucony poza nawias własnej biografii, bohater mówi o sobie: „Jestem jak ten głupi ptaszek, co wpadł w sidła i nie może się wydostać". W odpowiedzi pada zdanie, które staje się kluczem do całej historii: „Pułapką jesteś ty sam".
Stieszyk buduje wokół niego pytanie o wolność: co ona znaczy, kiedy człowiek odkrywa, że rzeczywistość, w której funkcjonował, mogła być cudzą konstrukcją, i czy z pułapki, którą nosi się w sobie, da się wyjść?
„Zainteresowało mnie w tym tekście to, że pułapka nie przychodzi z zewnątrz. Nikt tu nikogo nie zamyka, nie ma krat ani strażnika — bohater przez cały czas ma otwarte drzwi i przez cały czas z nich nie korzysta. Wymyśla powody, wraca do ludzi, którzy go ranią, i powtarza sobie, że jeszcze nie teraz, że jeszcze się okaże. Myślę, że każdy zna to z własnego życia: najtrudniej jest wyjść stamtąd, gdzie nikt nas nie trzyma siłą. Stieszyk nie poucza i nie stawia diagnoz — pisze blisko człowieka. Taki teatr staram się robić od lat: kameralny, grany o krok od publiczności, bez ogólników, bo na tej odległości ogólniki nie działają" — mówi Sylwester Biraga, reżyser spektaklu i dyrektor Teatru Druga Strefa.
Muzyka na żywo
Muzykę do „Pułapki na ptaki" skomponowała Alexandra Malatskovskaya i sama wykonuje ją na żywo — publiczność nie usłyszy nagrania. To decyzja, która zmienia status muzyki w tym przedstawieniu: z tła staje się ona równorzędnym partnerem aktorów, a każdy wieczór brzmi nieco inaczej.
Białoruski tekst na polskiej scenie
Spektakl powstaje ze spotkania dwóch tradycji teatralnych — białoruskiej i polskiej. Sztuki Konstantina Stieszyka tłumaczono na kilka języków i grano na scenach w Europie Środkowej i Wschodniej.
Nad spektaklem pracują artystki i artyści z Polski, Białorusi, Rosji i Ukrainy. Centrum Mieroszewskiego, które dofinansowało projekt, powołano do dialogu Polaków z narodami Europy Wschodniej — i to jest właśnie ten dialog w wersji roboczej: kilka miesięcy prób nad jednym tekstem, przekład, wspólne szukanie sensu zdania po zdaniu. Teatr sprawdza się tu jako miejsce, w którym takie porozumienie da się zbudować w praktyce, a nie zadeklarować.
***
Twórcy i obsada
Autor: Konstantin Stieszyk
Przekład: Marina Bolewska
Reżyseria i scenografia: Sylwester Biraga
Muzyka na żywo: Alexandra Malatskovskaya
Plakat: Marek Maciejczyk
Występują: Paweł Haradnitski — Misza Vova Makovskyi — Grisza, ojciec Miszy Sebastian Pałka — Armen, Lem Walentyna Sizonenko — Olga, Matka, Liza
Prapremiera polska: 12 września 2026, godz. 19:00 Czas trwania: 75 minut Kategoria wiekowa: 15+
***
Biogramy
Konstantin Stieszyk — autor
Dramatopisarz, scenarzysta, poeta i prozaik. Urodzony w 1979 roku w Soligorsku na Białorusi. W 2003 roku rozpoczął studia na kierunku dramaturgia teatralna w Białoruskim Państwowym Uniwersytecie Kultury i Sztuk. Zadebiutował w 2005 roku sztuką „Mężczyzna — Kobieta — Pistolet", uhonorowaną Międzynarodową Nagrodą „Eurazja" Nikołaja Kolady i opublikowaną w piśmie „Sowriemiennaja Dramaturgija"; w tym samym roku jego „Czerwony Kapturek" otrzymał nagrodę specjalną międzynarodowego konkursu „Wolny Teatr".
Jest autorem ponad dwudziestu sztuk, w tym „Pułapki na ptaki", napisanej w 2017 roku. Wielokrotnie był finalistą i laureatem najważniejszych konkursów oraz festiwali dramaturgicznych, m.in. „Lubimowki", „Pierwszej czytki", „Remarki" i „Kulminacji" — w 2017 roku zajął pierwsze miejsce w konkursie „Remarka" ze sztuką „Leciały huśtawki". W tym samym roku został dramatopisarzem w rezydencji Białoruskiego Wolnego Teatru. Pisze również scenariusze filmowe — obraz „Dialogi" Iriny Wołkowej powstał według jego tekstu (2013).
Marina Bolewska — przekład
Tłumaczka przysięgła języka rosyjskiego; uprawnienia państwowe uzyskała w kwietniu 2013 roku. Współzałożycielka warszawskiego biura tłumaczeń WOLFOX, gdzie pracuje dla klientów biznesowych i instytucjonalnych. Równolegle zajmuje się przekładem współczesnego dramatu wschodnioeuropejskiego.
Z Teatrem Druga Strefa współpracuje na stałe. W jej przekładzie i w reżyserii Sylwestra Biragi grane tu były polskie prapremiery sztuk Władimira Zujewa — „Ogrodzenia" (2020) i „Publiczności". „Pułapka na ptaki" Konstantina Stieszyka jest jej kolejną pracą dla tej sceny.
Sylwester Biraga — reżyseria i scenografia
Reżyser, scenograf i aktor. Założyciel i dyrektor Teatru Druga Strefa, który prowadzi nieprzerwanie od 1989 roku, co czyni go jedną z najstarszych niepublicznych scen repertuarowych w Polsce. Absolwent Wydziału Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie (dyplom 1997). W latach 1996–2005 dyrektor Studium Animatorów Kultury Teatralnej w Warszawie.
Wyreżyserował ponad sto spektakli. Jego premiery odbywały się także poza Polską — w Wilnie, Brukseli i Awinionie, gdzie autorski spektakl „FIN DE…" otrzymał w 2009 roku nagrodę dziennikarzy tamtejszego międzynarodowego festiwalu; realizował również przedstawienie w Teatrze Wielkim w Poznaniu.
W marcu 2025 roku, po premierze „Wizyty" Érica-Emmanuela Schmitta, został uhonorowany Certyfikatem im. Edwarda Csató, wyróżnieniem polskiej sekcji AICT przyznawanym za tworzenie nowych przestrzeni poszukiwań artystycznych sprzyjających osiągnięciom aktorskim. W 2026 roku otrzymał Nagrodę Miasta Stołecznego Warszawy. W ostatnich sezonach wyreżyserował m.in. „Wizytę" Schmitta, „Szaleństwo we dwoje" i „Lekcję" Eugène'a Ionesco oraz „Ja, córka Rasputina" Rafaela Akopdżaniana.
Jest członkiem Warszawskiej Rady Działalności Pożytku Publicznego oraz Branżowej Komisji Dialogu Społecznego ds. Kultury.
Paweł Haradnitski — Misza
Aktor teatralny, filmowy i telewizyjny. Urodzony w 1983 roku w Mińsku. Absolwent Wydziału Aktorskiego Białoruskiego Państwowego Uniwersytetu Kultury (2005). W tym samym roku zadebiutował rolą Lenny'ego w „Being Harold Pinter" w reżyserii Vladimira Shcherbana w Białoruskim Wolnym Teatrze. Za udział w spektaklu „Minsk 2011. A reply to Kathy Acker" otrzymał wraz z zespołem nagrodę Fringe First na festiwalu w Edynburgu (2011).
W Nowym Teatrze w Warszawie zagrał Zmicera w „1.8m" w reżyserii Iwana Wyrypajewa (2021). Wystąpił m.in. w „Zielonej granicy" Agnieszki Holland, „Żywię Biełaruś" Krzysztofa Łukaszewicza i „Swan song of Fedor Ozerov" Jurija Semaszki.
W Teatrze Druga Strefa gra Nieznajomego w „Wizycie" w reżyserii Sylwestra Biragi.
Vova Makovskyi — Grisza, ojciec Miszy
Aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, tancerz, producent muzyczny. Urodzony 2 października 1994 roku w Równem. Absolwent Wydziału Aktorskiego Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie (2019); zadebiutował rolą Jeana Louisa w „Capri. Wyspie uciekinierów" w reżyserii Krystiana Lupy w Teatrze Powszechnym.
Grał m.in. w „Minettim. Portrecie artysty z czasów starości" w reżyserii Andrzeja Domalika w Teatrze Polonia oraz w „Il trionfo" i „Titonie" w Polskiej Operze Królewskiej. Wystąpił w „Lalce" Pawła Maślony, „Rafi" Bartosza Prokopowicza i serialu „Polowanie na ćmy" Michała Rogalskiego. Pracuje także jako twórca ruchu scenicznego — m.in. przy „Minettim" w Teatrze Polonia i „Wojnie i pokoju" w Teatrze Śląskim w reżyserii Janusza Opryńskiego. Współzałożyciel duetu Handscape, tworzącego ambientową muzykę handpanową.
Z Teatrem Druga Strefa współpracuje od 2024 roku — gra też w „Szaleństwie we dwoje" Ionesco w reżyserii Sylwestra Biragi.
Sebastian Pałka — Armen, Lem
Aktor i reżyser. Absolwent Wydziału Aktorskiego PWST w Krakowie. Przed kamerą pojawił się znacznie wcześniej — jako piętnastolatek zadebiutował w „Mieście prywatnym" Jacka Skalskiego, jednak głównym obszarem jego pracy pozostał teatr.
W 2002 roku wyemigrował do Australii, gdzie ukończył Actors College of Theatre and TV w Sydney. Od 2004 roku mieszkał w Londynie, gdzie założył Big Boots Theatre Company, realizując zarówno projekty autorskie, jak i teksty klasyczne. Reżyserował dramaty, komedie i musicale, uczył aktorstwa i prowadził warsztaty, pracował także w dziecięcym Teatrze Syrena w Londynie. W 2017 roku otrzymał nominację do Off West End Award dla najlepszego reżysera za „Holding the Man" w Brockley Jack Theatre.
W swojej metodzie łączy polską tradycję sceniczną z angielskim teatrem ruchu i devisingiem — pracą, w której spektakl rodzi się na próbach z improwizacji, eksperymentu i działań fizycznych całego zespołu.
W 2025 roku, po dwudziestu trzech latach spędzonych za granicą, wrócił do Polski i dołączył do zespołu Teatru Druga Strefa.
Walentyna Sizonenko — Olga, Matka, Liza
Aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna. Absolwentka Wydziału Aktorskiego PWST w Jekaterynburgu, klasy Nikołaja Kolady (2016). Już jako studentka grała w Kolada-Teatrze i Centrum Współczesnej Dramaturgii, m.in. w „Mewie", „Bezimiennej Gwieździe", „Kotce na gorącym blaszanym dachu" i „Wiśniowym sadzie".
Współpracowała m.in. z Teatrem Nowym w Warszawie, Och-Teatrem, Teal House i Białoruskim Wolnym Teatrem. Zagrała m.in. w „Zielonej granicy" Agnieszki Holland, „Zdradzie" Makarego Janowskiego i serialu „Na dobre i na złe".
W 2019 roku otrzymała Główną Nagrodę Publiczności na Ogólnopolskim Festiwalu Monodramu „Strzała Północy" za rolę Marii Skłodowskiej-Curie w spektaklu „W Promieniach. Zupełnie nieznane listy Marii Skłodowskiej-Curie"; w tym samym roku była stypendystką programu NCK Gaude Polonia.
Z Teatrem Druga Strefa współpracuje od 2022 roku — gra też w „Szaleństwie we dwoje" Ionesco w reżyserii Sylwestra Biragi.
Alexandra Malatskovskaya — muzyka
Kompozytorka, wokalistka, pianistka, aktorka i trenerka wokalna. Ukończyła szkołę muzyczną w Chersoniu w klasie fortepianu, a następnie Charkowski Narodowy Uniwersytet Sztuk im. I. P. Kotlarewskiego na kierunku kompozycja i aranżacja, w klasie profesora Wołodymyra Ptuszkina. Laureatka krajowych i międzynarodowych konkursów oraz festiwali muzycznych.
Pisze muzykę do spektakli teatralnych i filmów. Współpracowała m.in. z Rozą Sarkisian — jako kompozytorka i performerka w „Fucking Truffaut" Bliadski Circus Queelektyw, prezentowanym w Teatrze Dramatycznym im. Gustawa Holoubka w Warszawie — a także z Oleną Apchel, Iriną Cipiną, Konstantinem Wasiukowem, Artemem Wasiukiem i Igorem Parfenowem.
Z Teatrem Druga Strefa współpracuje od 2022 roku, kiedy skomponowała muzykę do spektaklu tańca „ЯК ВИ? Jak u Was?". W „Pułapce na ptaki" wykonuje swoją muzykę na żywo.
Marek Maciejczyk — plakat
Grafik, ilustrator i plakacista. Jego prace prezentowano na wystawach w Polsce i za granicą, m.in. w Krakowie, Warszawie i Meksyku. Jest wielokrotnie nagradzanym twórcą plakatu — zdobył m.in. Grand Prix konkursu na plakat z okazji 25-lecia Międzynarodowego Festiwalu Teatrów Ulicznych FETA, a jego projekt wygrał ogólnopolski konkurs Teatru Rozrywki w Chorzowie na plakat do musicalu „Koty", w którym oceniano 250 prac. Plakat jego autorstwa do „Lekcji" Ionesco został wybrany do 3. edycji Międzynarodowego Biennale Plakatu Teatralnego w Armenii.
Z Teatrem Druga Strefa współpracuje od lat — jest autorem plakatów m.in. do „Wizyty", „Lekcji" i „Szaleństwa we dwoje". W 2023 roku w foyer teatru pokazywana była jego autorska wystawa „Metoda grubej kreski".
***
Terminy i bilety
Prapremiera polska: 12 września 2026, godz. 19:00
Kolejne spektakle: 15 i 16 października 2026, godz. 19:00
Bilety: www.teatr2strefa.pl
Miejsce
PRZESTRZEŃ 71 Teatru Druga Strefa ul. Zygmunta Modzelewskiego 71, Warszawa — metro Wierzbno, wyjście 8, 3 minuty piechotą.
