Logo
Aktualności

Warszawa. Nie żyje Lidia Grychtołówna, nestorka polskiej pianistyki, laureatka Konkursu Chopinowskiego

19.11.2026, 11:32 Wersja do druku

Nie żyje Lidia Grychtołówna — nestorka polskiej pianistyki, laureatka Konkursu Chopinowskiego, pedagożka. Miała 98 lat. Informację o śmierci artystki podał urząd miejski w Rybniku — miasta, w którym się urodziła oraz którego była honorową obywatelką.

fot. PAP/ Zbigniew Meissner

„Nie powiem, że cały czas się pławię w szczęściu, bo tak nie było i nie jest. Ale osiągnęłam to, czego pragnęłam. Przede wszystkim w tym wieku mało kto naprawdę gra, a ja jeszcze mogę to robić. Jestem za to wdzięczna moim rękom. Muszę grać i już!” - mówiła na antenie Polskiego Radia.

Pianistka jeszcze w sierpniu wystąpiła dwukrotnie w Krakowie. W ramach Festiwalu „Wawel o zmierzchu” wykonała m.in. utwory Fryderyka Chopina, a podczas Festiwalu „Muzyka w Starym Krakowie” wykonała Koncert fortepianowy A-dur Wolfganga Amadeusza Mozarta z towarzyszeniem Orkiestry Filharmonii Krakowskiej pod dyrekcją Macieja Tworka.

„Była symbolem wielkiej kultury wykonawczej i symbolem ciągłości tradycji pianistycznej. Jej artystyczna droga obejmowała niemal całe dzieje powojennej kultury muzycznej — od występów u boku Stanisława Skrowaczewskiego po udział w pracach jury Konkursu Chopinowskiego” - napisano na profilu radiowej Dwójki na Facebooku.

„Odejście prof. Grychtołówny to niepowetowana strata dla świata muzyki, ale i dla Rybnika, z którym była tak silnie i serdecznie związana. Choć Jej muzyka rozbrzmiewała w największych salach koncertowych na całym świecie, serce prof. Lidii Grychtołówny zawsze biło dla rodzinnego Rybnika. Podczas swoich wizyt w naszym mieście z czułością podkreślała tę wyjątkową więź” - czytamy na stronie Urzędu Miasta Rybnika.

Lidia Grychtołówna urodziła się 18 lipca 1928 r. Gry na fortepianie zaczęła się uczyć u swojej matki już w wieku trzech lat. Mając pięć lat, dała swój pierwszy publiczny koncert.

Systematyczne kształcenie pianistyczne rozpoczęła pod kierunkiem prof. Wandy Chmielowskiej, od 1935 roku kontynuowała je w Śląskim Konserwatorium Muzycznym w Katowicach. Podczas II wojny światowej pozostawała pod pedagogiczną opieką Karola Szafranka.

Studia pianistyczne odbyła w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach u prof. Wandy Chmielowskiej (1945-1951), otrzymując dyplom z najwyższym odznaczeniem, a następnie aspiranckie w Krakowie i Warszawie u prof. Zbigniewa Drzewieckiego (1951-1955). W latach 1957-1958 uczestniczyła w kursach mistrzowskich prowadzonych przez Artura Benedettiego Michelangelego w Arezzo i Bolzano.

Pianistka debiutowała w 1953 r. w Katowicach z Orkiestrą Filharmonii Śląskiej pod dyrekcją Stanisława Skrowaczewskiego. Rok później zadebiutowała w Anglii. 

Brała udział w międzynarodowych festiwalach muzycznych w Dusznikach, Dubrowniku, Bergen, Atenach, Sorrento, Toarminie, Perth, La Chaise-Dieu, Adelaidzie i Warszawie. Występowała m.in. w Pałacu Narodów w Genewie z okazji Dnia ONZ (1965), Pałacu Sanssouci w Poczdamie, podziemiach Pałacu Dioklecjana w Splicie, drezdeńskiej galerii Zwinger, Zamku Sforzów w Mediolanie i na krakowskim Wawelu.

Koncertowała w wielu krajach Europy, a także w Stanach Zjednoczonych, Meksyku, na Kubie, w Australii, Tajlandii, Chinach i Japonii, gdzie współpracowała z wybitnymi dyrygentami, takimi jak: Constantin Silvestri, William Steinberg, Wolfgang Sawallisch, Roberto Benzi, Hiroyuki Iwaki, Stanisław Wisłocki, Henryk Czyż, Witold Rowicki, Antoni Wit czy Wojciech Rajski.

Grychtołówna była laureatką międzynarodowych konkursów pianistycznych w Warszawie (V Konkurs Chopinowski, VII nagroda, 1955), Berlinie (Konkurs im. Schumanna, III nagroda, 1956), Bolzano (Konkurs im. Busoniego, nagroda specjalna, 1968) i Rio de Janeiro (nagroda specjalna, 1959).

Miała bardzo szeroki repertuar – od muzyki baroku do klasyków XX w. Szczególnie często wykonywała utwory Ludwiga van Beethovena, Fryderyka Chopina i Roberta Schumanna.

W swoim dorobku artystycznym miała także wiele nagrań radiowych i telewizyjnych. Dla wytwórni płytowych (Polskie Nagrania, Philips, Deutsche Grammophon, CD Accord) zarejestrowała dzieła Beethovena (Koncert fortepianowy Es-dur), Chopina (Koncert fortepianowy f-moll, 4 impromptus, 4 scherza, wszystkie walce, nokturny i inne), Schumanna (Etiudy symfoniczne op. 13, Karnawał op. 90), Wolfganga Amadeusza Mozarta (koncerty fortepianowe KV 414 i 488), Stanisława Wisłockiego (Koncert fortepianowy), ponadto Ferenca Liszta, Sergiusza Rachmaninowa i Aleksandra Skriabina.

Po publikacji płyty z nagraniami impromptus i scherz Chopina krytyk pisma „Diapason” napisał: „Płyta pasjonująca, wzorowa. Lidia Grychtołówna zmusza do podziwu swoją witalnością, swoją osobowością a la Martha Argerich. Potrafi wygrać wszystkie odcienie, wszystkie kolory i nie wiadomo co bardziej podziwiać: jej unerwione uderzenie, jej staccato a la Horowitz, jej czuły liryzm czy cudowne frazowanie” (cytat za biogramem pianistki na stronie Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina).

Była również profesorem Uniwersytetu im. Jana Gutenberga w Mainz (Moguncji), gdzie prowadziła swoją klasę fortepianu. Artystka zasiadała w jury Konkursów Chopinowskich w Warszawie (1980, 1985, 1990, 1995 i 2000) oraz Konkursu Chopinowskiego w Miami (1990).

Otrzymała wiele nagród i odznaczeń, m.in. Złoty Medal Miasta Mediolanu, Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki II stopnia, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski i Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. 

Źródło:

PAP

Sprawdź także