Festiwal, organizowany przez Centrum Myśli Jana Pawła II w jego 20. rocznicę działalności, rozpocznie się w Warszawie 18 lutego i potrwa do 29 marca 2026. „Czyńcie sobie Ziemię poddaną” to hasło tegorocznej edycji poświęconej Ziemi. Termin ten organizatorzy rozumieją zarówno jako świat, w którym żyjemy, jak i geopolityczne terytorium, o które nieustająco toczą się wojny. Stosowanie dużej litery świadczy o szacunku do praw środowiska naturalnego w dobie antropocenu. Pełna oferta festiwalowa na stronie noweepifanie.pl.
fot. mat. organizatora
„Krzyżacy”, reż. Jan Klata
3 marca, godz. 19:00, Teatr Polski, Duża Scena, Festiwal Nowe Epifanie
Wiek widza: 16+
Czas trwania: ok. 2 godz. 40 min (z przerwą)
Po spektaklu odbędzie się dyskusja z artystami i zaproszonymi gośćmi.
BILETY normalny 110/130/150 zł / ulgowy 80/100/120 zł
Sienkiewicz, sięgając po dzieje starcia Polski z potęgą Zakonu Krzyżackiego, stworzył opowieść, która szybko stała się czymś więcej niż tylko lekcją historii. Na podstawie średniowiecznych kronik zbudował pełen rozmachu obraz walki, lojalności i narodowego oporu w czasach, gdy Polacy sami potrzebowali symbolicznego wsparcia. W centrum opowieści umieścił jednak także poruszającą historię miłości Zbyszka i Danusi – intymną i emocjonalną oś narracji, która dodaje powieści ludzkiego wymiaru. „Krzyżacy” to nie tylko literacki klasyk, ale także manifest nadziei i siły kulturowej, która przetrwała mimo politycznego zniewolenia.
Reżyserią zajął się Jan Klata, dyrektor Teatru Narodowego w Warszawie, jeden z najważniejszych polskich reżyserów teatralnych, od lat obecny zarówno na polskich, jak i międzynarodowych scenach. W swoim dorobku ma ponad trzydzieści spektakli i wiele prestiżowych nagród, w tym Paszport „Polityki”, Złotego Yoricka oraz Nagrodę im. Konrada Swinarskiego. Jego prace były wielokrotnie prezentowane i wyróżniane na festiwalach teatralnych w kraju i za granicą.
Adaptację przygotowała we współpracy z Janem Klatą Ishbel Szatrawska – dramatopisarka doceniana zarówno przez jurorów, jak i publiczność. W 2023 roku została laureatką Nagrody Wawrzyn – Literackiej Nagrody Warmii i Mazur, zdobywając zarówno nagrodę główną, jak i nagrodę czytelników. Współpracowała z wieloma instytucjami w Polsce i Europie, zdobywając stypendia i nagrody, m.in. w ramach programów DRAMATOPISANIE, Stiftung Genshagen czy Landis & Gyr Stiftung. Adaptacja jej dramatu „Polowanie” gościła na Festiwalu Nowe Epifanie w 2025 roku.
Spektakl nawiązuje do hasła tegorocznego Festiwalu Nowe Epifanie: „Czyńcie sobie Ziemię poddaną”. Jedną ze ścieżek interpretacyjnych hasła Festiwalu jest refleksja nad Ziemią jako terytorium i jej zasobami naturalnymi oraz kulturowymi, o które wciąż toczą się wojny. Po spektaklu podczas dyskusji z udziałem twórców i zaproszonych gości organizatorzy będą zastanawiać się, jakie są przyczyny prowadzenia wojen oraz trwającego wciąż w XXI wieku wyścigu zbrojeń oraz nad możliwymi zmianami relacji międzynarodowych. Spektakl dla widzów od 16 roku życia, osób dojrzałych, które gotowe są zmierzyć się z tematem gwałtu na kobietach czy innych brutalnych konsekwencji wojny oglądanych na scenie.
Recenzje
Świetny koncept producencki, znakomicie wybrany zespół realizatorów, fantastyczna ekipa aktorska i tytuł przyciągający uwagę. Olsztyńscy „Krzyżacy” Jana Klaty są jak rekonstrukcja bitwy pod Grunwaldem – wiadomo, że nasi wygrają. Dariusz Kosiński, „Tygodnik Powszechny”
To dobry spektakl, którym olsztyński teatr może się słusznie chwalić. Solidny, porządnie zrobiony i przemyślany, dostarczający rozrywki i dający miejscami do myślenia. Klata po raz kolejny odczytuje krążące aktualnie w obiegu nastroje i wytyka polskie bolączki. Eryk Maciejowski, dwutygodnik.com
Fabuła jest wierna oryginałowi, czytelna, spójna, logiczna i opowiedziana w komiksowym skrócie.
E-teatr, Kamila Zębik
Wywiad
Rozmowa redaktora Jacka Wakara z Janem Klarą na stronie Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie
fot. Karolina Jóźwiak
„KRZYŻACY”, REŻYSERIA: JAN KLATA
Premiera: 13.09.2025, Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie
Twórcy
Adaptacja powieści Henryka Sienkiewicza i dramaturgia: Jan Klata, Ishbel Szatrawska
Reżyseria, opracowanie muzyczne: Jan Klata
Scenografia, kostiumy, reżyseria świateł: Mirek Kaczmarek
Choreografia: Maćko Prusak
Projekcje wideo: Natan Berkowicz
Asystent scenografa: Michael Siwicki
Konsultacje wokalne: Rafał Gajewski
Inspicjentka, suflerka, asystentka reżysera: Agata Żuczkowska
Obsada:
Maciej Cymorek, Marian Czarkowski, Kamil Drężek (gościnnie), Agnieszka Giza-Gradowska, Grzegorz Gromek, Radosław Hebal, Marcin Kiszluk, Aleksandra Kolan, Maciej Mydlak, Paweł Parczewski, Krzysztof Plewako-Szczerbiński, Wojciech Rydzio, Małgorzata Rydzyńska, Cezary Studniak (gościnnie), Mikołaj Trynda, Marcin Tyrlik, Zuzanna Wicka (gościnnie).
Z gościnnym udziałem Bractwa Rycerskiego Warmińska Dzika Kompania
***
Bilety na spektakle i koncerty można nabyć przez stronę noweepifanie.pl, sprzedaż obsługuje system Biletomat.pl oraz wybrane kasy instytucji partnerskich w cenach 25–150 zł. Szczegółowe informacje i regulamin sprzedaży biletów na stronie: noweepifanie.pl/bilety.
Na spektakle dla rodzin z dziećmi każdy widz musi mieć bilet, bez względu na wiek (dziecko, rodzic, opiekun).
www.noweepifanie.pl | www.facebook.com/noweepifanie | www.instagram.com/noweepifanie
***
Organizator
Centrum Myśli Jana Pawła II to warszawska instytucja kultury, której zadaniem jest stawianie pytań o kondycję etyczną człowieka w odniesieniu do uniwersalnych wartości: dobra, prawdy i piękna, a także wolności, solidarności i dialogu. Centrum działa w obszarze kultury, nauki, edukacji oraz budowania zaangażowanego i odpowiedzialnego społeczeństwa. W działaniach programowych Centrum Myśli Jana Pawła II korzysta z intelektualnego, duchowego i kulturowego dziedzictwa Karola Wojtyły – Jana Pawła II, wskazując na jego uniwersalny wymiar. W tym roku obchodzi swoje dwudziestolecie.
Współfinansowanie
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Program wydarzeń towarzyszących (spektakle taneczne „shirtshow” i „Bioland” oraz cykl podcastów) dofinansowano z Krajowego Planu Odbudowy.
Mecenat
Wodociągi Warszawskie - już od 140 lat działają dla stolicy, dostarczając Mieszkańcom najwyższej jakości wodę – warszawską kranówkę. To woda gruntownie przebadana, zdrowa i smaczna, którą można pić prosto z kranu, bez przegotowania. Misją Spółki jest także odbiór ścieków. Swoją działalność Wodociągi Warszawskie realizują z myślą o potrzebach Mieszkańców oraz z poszanowaniem środowiska naturalnego.
Partnerzy
Zarząd Zieleni Warszawa, Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, Teatr Polski w Warszawie, Muzeum Narodowe w Warszawie, Teatr Powszechny w Warszawie, Komuna Warszawa, Ursynowskie Centrum Kultury „Alternatywy”, Teatr Potem-o-tem, Biletomat, Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie, Wrocławski Teatr Współczesny, Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, Festiwal Łódź Wielu Kultur, Fundacja Crush on Trush, OutRun the Bear, Teatr Pinokio w Łodzi, Polski Teatr Tańca w Poznaniu, Olsztyński Teatr Tańca, Fundacja Performat, „Ruch Muzyczny”
Patroni medialni
Polskie Radio PR 2, TVP Kultura, TVP Warszawa, TVP Info, Tygodnik Powszechny, Teatralny.pl, e-teatr.pl, Kultura wokół nas, Karmione Kulturą, Miasto Dzieci, Czas Dzieci.