Prawykonanie „Polaris”, dzieła skomponowanego przez Grażynę Pstrokońską-Nawratil, odbędzie się podczas jubileuszowych koncertów w Filharmonii Narodowej. Orkiestrę Symfoniczną Filharmonii Narodowej poprowadzi pierwszy dyrygent gościnny Christoph Koenig.
fot. mat. organizatora
Jednym z najważniejszych punktów programu koncertów 6 i 7 listopada będzie prawykonanie „Polaris” Grażyny Pstrokońskiej-Nawratil. Kompozycja powstała na zamówienie Filharmonii Narodowej z okazji 125-lecia jej istnienia.
Pstrokońska-Nawratil urodziła się w 1947 r., pochodzi z Wrocławia. Studiowała kompozycję w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej we Wrocławiu. W 1978 r. uczestniczyła w wykładach Oliviera Messiaena i Pierre Bouleza w Konserwatorium Paryskim, a także w seminarium poświęconym muzyce Iannisa Xenakisa w Aix-en-Provence oraz odbyła staż w studiu eksperymentalnym w Marsylii.
Twórczość kompozytorki, uczennicy Oliviera Messiaena, Pierre’a Bouleza i Iannisa Xenakisa, wyróżnia autorska koncepcja „ekomuzyki” – „w której barwa i ruch dźwiękowych struktur współtworzą muzyczną formę, inspirowaną doświadczeniem natury”, jak napisał Piotr Maculewicz, muzykolog, na stronie Filharmonii.
„Komponowanie to dla mnie myślenie dźwiękiem” – mówi artystka. Prawykonanie „Polaris” stanie się mocnym akcentem jubileuszowych obchodów, łączącym wieloletnią tradycję Filharmonii z nową twórczością. Od 1993 r. Pstrokońska-Nawratil jest profesorem Akademii Muzycznej we Wrocławiu, gdzie kieruje Katedrą Kompozycji i Teorii Muzyki. Obecnie pełni także funkcję prorektora. Jest laureatką konkursów kompozytorskich, m.in. Grzegorza Fitelberga, Międzynarodowego Konkursu dla Kompozytorek w Mannheimie. W 1987 r. jej utwór „Ikar” zdobył trzecie miejsce na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w Paryżu. W 1989 r. otrzymała Nagrodę Miasta Wrocławia oraz Nagrodę Prezesa Rady Ministrów za twórczość dla dzieci i młodzieży.
W jubileuszowym programie znalazł się również „Koncert na altówkę i orkiestrę” Grażyny Bacewicz — ostatni koncert solowy w dorobku kompozytorki powstały z inicjatywy altowiolisty Stefana Kamasy. Partię solową wykona Timothy Ridout, jeden z czołowych altowiolistów swojego pokolenia.
Prawykonanie utworu odbyło się w 1969 r. z udziałem Kamasy i Orkiestry Filharmonii Narodowej pod dyrekcją Witolda Rowickiego. — Ażurowa instrumentacja pozwala altówce w pełni ukazać szlachetną barwę, zarazem „polemizując” ze stereotypami użycia tego instrumentu; ukazuje bogactwo brzmienia altówki i jej możliwości wykraczające poza tradycyjne wyobrażenia o tym instrumencie — charakteryzuje „Koncert na altówkę i orkiestrę” Piotr Maculewicz.
Program jubileuszowego wieczoru dopełni V Symfonia c-moll op. 67 Ludwiga van Beethovena – arcydzieło, które na trwałe zmieniło sposób myślenia o symfonii.
„Przesławny czterodźwiękowy gest otwarcia, jeden z najbardziej rozpoznawalnych w historii, staje się tu zalążkiem całej dramaturgii. Z jego lapidarnej energii Beethoven buduje rozległą formę, prowadząc narrację od dramatyzmu pierwszej części ku świetlistemu finałowi. (…) Każde wykonanie ujawnia inne relacje między architektoniczną dyscypliną a muzycznym żywiołem, dlatego zawsze warto wracać do tego arcydzieła, odczytując je na nowo” – zauważa w komentarzu do koncertu Maculewicz.
Historia Filharmonii Narodowej rozpoczęła się 5 listopada 1901 r., kiedy odbył się w jej siedzibie pierwszy koncert. Od 125 lat instytucja współtworzy polskie życie muzyczne, prezentując publiczności najważniejsze dzieła światowej literatury muzycznej, a także wspierając rozwój rodzimej twórczości.
– Jubileusz jest okazją zarówno do przypomnienia tej bogatej tradycji, jak i do podkreślenia jej żywotności, między innymi poprzez zamawianie nowych kompozycji u wybitnych polskich twórców – przypominają organizatorzy koncertów z FN.
Koncerty jubileuszowe w Filharmonii Narodowej odbędą się w piątek o godz. 19.30; a w sobotę o godz. 18.
