Wydarzeniem trwającego w Mazowieckim Instytucie Kultury 20. Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Opowiadania „HISTORIE/HERSTORIE” są spektakle Catherine Gaillard ze Szwajcarii, która opowiada poruszające historie kobiecych bohaterek, w misterny sposób łącząc poetyki realizmu, naturalizmu i mitologii.
fot. Mateusz Wądrzyk
Catherine Gaillard to opowiadaczka-aktywistka, która walkę społeczno-polityczną przekuwa na opowieść o wolności, solidarności i nadziei. Od wielu lat tworzy portrety narracyjne niezwykłych bohaterek historycznych. Jej praca artystyczno-badawcza to głos w sprawie przyznania ważnym kobietom miejsca należnego im w podręcznikach historii.
W czwartek, 20 listopada o godz. 21.00, na festiwalowej scenie zaprezentuje spektakl:
Les Amazones / Amazonki
Grecy wysyłają armię pod bramy ostatniego królestwa Amazonek. Proponują im układ nie do odrzucenia. Królowa Antianejra musi zgodzić się poślubić Perymosa i przyjąć jego zwierzchnictwo. Amazonki odrzucają ofertę i stają do walki z najpotężniejszą armią świata. / Genewa, czasy współczesne. Sara, zaręczona z Pierre’em, poznaje Arianę – lesbijkę zaangażowaną w walkę o prawa mniejszości seksualnych. Między obiema kobietami wybucha miłość. Sara będzie musiała zmierzyć się z niezrozumieniem otoczenia, ale przede wszystkim z własnymi wewnętrznymi barierami.
Spektakl w języku francuskim, tłumaczenie sceniczne: Magda Lena Górska
Zapraszamy do lektury fragmentu recenzji Zuzanny Kolebacz ze środowego spektaklu
„Flora Tristan” – poświęconego losom dziewiętnastowiecznej francusko-peruwiańskiej działaczki społecznej, socjalistki i proto-feministki…
…Na scenie stoi samotna opowiadaczka, jednak już od pół godziny przestałam ją widzieć. Zamiast tego przypominam sobie fragmenty ilustrowanych wydań Hrabiego Monte Christo Aleksandra Dumasa czy Nędzników Wiktora Hugo, sklejam fragmenty rycin z podręczników do historii na temat rewolucji przemysłowej, a przed oczami stoi mi żółtawa biel koszuli postawionego pod murem mężczyzny na obrazie Francisco de Goi. Kobiety z upiętymi wysoko włosami, robotnicy w fabrykach, szaleńcze pistolety i kule podróżujące w stronę serca z okropnym uporem. Witaj w świecie Flory Tristan!
Catherine Gaillard potrzebuje na scenie zaledwie jednego krzesła, jednak nawet ono nie staje się przypadkiem jej partnerem scenicznym i konsekwentnie pozostaje w roli zwykłego przedmiotu. Cała uwaga widza jest skupiona na opowiadaczce, której skomplikowana historia wbija swoje paznokcie w naszą skórę i nie pozwala się puścić aż do ostatniej sekundy.
Catherine Gaillard zaczyna historię Flory od samego stworzenia świata, w którym biblijna wizja Boga-stwórcy zostaje przekształcona w coś bliższego wyobrażeniom Matki Ziemi, której działanie jest zarówno aktem woli jak i rezultatem biologicznego mechanizmu. Kobiecość Flory ciągnie ją zatem jednocześnie w kierunku odcieleśnionej i racjonalnej politycznej doktryny, jak i w stronę świata zmysłowego i materialnego, w którym realizuje swój boski potencjał i dotyka tłumów klasy robotniczej. To niejednoznaczne spojrzenie na tę postać szczególnie mnie ucieszyło, bo wiele narracji, które miałam okazję doświadczyć często sprowadzają postać kobiety do zaledwie jednego z tych czynników - czystego rozumu, polityki i samostanowienia lub magii, żeńskiej energii i biologicznego determinizmu.
Flora Tristan nie pozwala przejść koło siebie obojętnie. Nie wykorzystując praktycznie żadnych wyszukanych środków inscenizacyjnych ani prób manipulacji uwagą i emocjami widzów, Catherine Gaillard przedstawia widzom historię zarówno naturalistyczną jak i mityczną, zamkniętą w ramach historycznych ale nadal boleśnie współczesną. Kiedy Gaillard zakończyła swoją opowieść słowami, że Flora czeka by powrócić do swoich, przed moimi oczami stanęła scena z jednego z moich ulubionych dzieł kultury, narracyjnej gry komputerowej Disco Elysium autorstwa estońskiego pisarza Roberta Kurwitza. Zobaczyłam napis UN JOUR JE SERAI DE RETOUR PRÈS DE TOI (tłum. przyjdzie dzień kiedy powrócę do Ciebie) wymalowany czerwoną farbą zmieszaną z benzyną na ziemi robotniczego miasteczka. Tamten napis został podpalony i wierzę, że Flora widziała go z góry i poczuła, że może odetchnąć pełną piersią. Nareszcie!
„HISTORIE/HERSTORIE” - 20. edycja Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Opowiadania w Warszawie. 19-23 listopada Mazowiecki Instytut Kultury
Program festiwalu: festiwalopowiadania.pl
Sprzedaż biletów w kasie Mazowieckiego Instytutu Kultury lub online: www.mik.waw.pl/repertuar/
Zadanie publiczne dofinansowano ze środków otrzymanych od m.st. Warszawy oraz z budżetu państwa – ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.