Dorośli mają coraz mniej czasu na zabawę, a spontaniczne aktywności przegrywają z codziennymi obowiązkami i ekranami. Czy wraz z dorosłością tracimy umiejętność spontanicznego reagowania, wygłupiania się i czerpania radości ze wspólnych aktywności? O tym, dlaczego warto pielęgnować tę część naszej natury, opowiadają Paweł Najgebauer i Krzysztof Dziubak, współtwórcy Szkoły Impro i warszawskiego Teatru Humory.
fot. Jakub Jarka
Z badania Ipsos przeprowadzonego na zlecenie Ingka Centres wynika, że 63 proc. dorosłych uważa, że ludzie bawią się dziś rzadziej niż dziesięć lat temu. Jednocześnie 69 proc. dostrzega, że tradycyjną zabawę wypierają ekrany, a 51 proc. wskazuje brak czasu jako jedną z głównych przeszkód.
Telefon zamiast zabawy. Co odbiera dorosłym spontaniczność?
W badaniu 41 proc. osób wskazuje brak odpowiedniego towarzystwa jako przeszkodę w podejmowaniu aktywności dających radość, natomiast 23 proc. uważa zabawę poza domem za zbyt krępującą. Ponad połowa jest zdania, że świat dotknął tzw. „kryzys zabawy”.
– Dzieci nie potrzebują specjalnego powodu, żeby się bawić. Dorośli często potrzebują na to wolnego wieczoru, odpowiedniego towarzystwa i miejsca w kalendarzu. Spontaniczność, która kiedyś przychodziła naturalnie, z czasem zaczyna konkurować z obowiązkami, ekranami i obawą przed oceną innych. Coraz częściej wolny czas przeznaczamy na odpoczynek, który nierzadko sprowadza się do scrollowania telefonu – mówi Paweł Najgebauer, właściciel Szkoły Impro i współtwórca Teatru Humory.
Jak dodaje, nie chodzi przy tym wyłącznie o rozrywkę czy powrót do dziecięcych zabaw. Spontaniczność to także umiejętność reagowania na innych, podejmowania inicjatywy, próbowania nowych rzeczy i akceptowania sytuacji, których nie da się wcześniej zaplanować. Jednym z miejsc, w których te umiejętności można obserwować w praktyce, jest scena improwizowana.
Bez scenariusza i strachu przed pomyłką
Bez gotowego scenariusza ani wyuczonych dialogów. Aktorzy tworzą historię na bieżąco, reagując na pomysły pozostałych osób i rozwijając sytuacje, które pojawiają się w trakcie występu. Wymaga to uważności, otwartości na nieoczekiwane zwroty akcji i dystansu do własnych pomysłów. Nie wszystko musi pójść zgodnie z planem, a nieprzewidziana sytuacja może stać się początkiem najlepszej sceny.
– W improwizacji trzeba odpuścić potrzebę kontrolowania wszystkiego. Nie da się przygotować na każdą sytuację ani z góry wymyślić najlepszego rozwiązania. Trzeba słuchać innych, zaufać ich pomysłom i nie bać się czasem wyjść na głupka. To bardzo uwalniające doświadczenie, szczególnie dla osób, które na co dzień funkcjonują w świecie pełnym planów, terminów i oczekiwań – mówi Paweł Najgebauer.
W dorosłym życiu często przyzwyczajamy się do oceniania własnych działań przez pryzmat efektów. Nawet czas wolny potrafimy zamienić w kolejne zadanie do wykonania. Tymczasem w improwizacji pomyłka nie musi oznaczać porażki. Niefortunne słowo, niezręczna reakcja czy zupełnie absurdalny pomysł mogą stać się początkiem najzabawniejszej sceny.
Widzowie mają wpływ na to, co wydarzy się na scenie
Przykładem takiego podejścia jest Teatr Humory, warszawska scena komediowa założona przez Pawła Najgebauera i Krzysztofa Dziubaka, członków obchodzącej w tym roku 20-lecie grupy improwizowanej Klancyk.
W improwizowanych spektaklach publiczność nie jest wyłącznie odbiorcą gotowej historii. Jej sugestie, skojarzenia i pomysły stają się inspiracją dla aktorów, którzy na ich podstawie budują kolejne sceny i niepowtarzalne opowieści. Każdy występ jest więc wspólnym doświadczeniem, którego przebiegu nie zna wcześniej ani widownia, ani występujący.
– Wspólna zabawa zaczyna się wtedy, kiedy przestajemy się zastanawiać, jak wypadniemy i po prostu dajemy się ponieść sytuacji. Widać to doskonale podczas spektakli improwizowanych. Czasem wystarczy jedno słowo z widowni, żeby uruchomić całą historię. Nagle okazuje się, że ludzie, którzy jeszcze chwilę wcześniej się nie znali, razem śmieją się z czegoś, co powstało właśnie w tym momencie. Takiej sytuacji nie da się zaplanować ani odtworzyć – mówi Krzysztof Dziubak, współtwórca Teatru Humory.
Teatr Humory, działający w centrum Warszawy przy ul. Tytusa Chałubińskiego 8, łączy improwizację, stand-up i inne formy komedii na żywo. Na jego scenie można zobaczyć m.in. Macieja Buchwalda, reżysera popularnego serialu „1670”, czy Michała Kempę i Wojtka Fiedorczuka. Gościnnie wystąpił tam również Hubert Urbański, znany z prowadzenia „Milionerów”.
W świecie, w którym niemal każdą aktywność można wcześniej zaplanować, a rozrywkę odtworzyć na ekranie, spektakl improwizowany pozostaje doświadczeniem, którego nie da się przewinąć, zatrzymać ani obejrzeć drugi raz w identycznej formie.
O Teatrze Humory
Teatr Humory to nowa scena komediowa w centrum Warszawy, zlokalizowana na tyłach wieżowca przy ul. Tytusa Chałubińskiego 8. W repertuarze miejsca spotykają się improwizacja, stand-up, clown show i inne formy komedii na żywo. Za Humorami stoją Paweł Najgebauer i Krzysztof Dziubak - współtwórcy działającej od 2012 roku Szkoły Impro, przez którą przeszło już ponad 3 tys. studentów oraz członkowie grupy Klancyk – pionierów polskiej improwizacji, obchodzącej w 2026 roku 20-lecie działalności. Przez lata na scenie Klancyka jako goście pojawiali się m.in. Janusz Gajos, Andrzej Seweryn, Maciej Stuhr, Katarzyna Nosowska, Mariusz Szczygieł czy Dorota Masłowska. Humory są kolejnym etapem tej historii z własną sceną otwartą zarówno na uznanych twórców, jak i nowe formaty współczesnej komedii.
