Kijowska Mała Opera to tętniące życiem centrum kultury, które przetrwało trudne czasy i ponownie znalazło się na celowniku rosyjskiego agresora, dlatego, choć mamy złamane serca, nie zrezygnujemy z odbudowy Małej Opery – przekazała PAP współzałożycielka fundacji charytatywnej „Gurtum” Kateryna Poliszczuk.
fot. Wikipedia/ domena publiczna (2018)
Budynek Małej Opery w Kijowie to zabytek architektury, który stał się symbolem życia artystycznego stolicy. Zbudowany w 1902 r., przetrwał stulecie historycznych zmian, pozostając centrum kulturalnym.
Mała Opera po raz pierwszy stała się celem rosyjskiego ostrzału 8 maja 2024 r. W wyniku nocnego nalotu dronów na ten obiekt zostały wybite okna, a także uszkodzona fasada i wnętrza. Wolontariusze fundacji charytatywnej „Gurtum” odnawiali budynek przez trzy lata.
24 maja 2026 r. Mała Opera ponownie ucierpiała na skutek zmasowanego rosyjskiego ataku na stolicę, kiedy Rosja ostrzelała sąsiedni kraj 600 dronami i 90 rakietami. W wyniku fali uderzeniowej zostało wybitych blisko 50 okien i wyłamane drzwi na parterze, a dach budynku uległ uszkodzeniu.
Wiadomość o ostrzale szybko dotarła również do Poliszczuk.
– Oglądasz wiadomości i zdajesz sobie sprawę z tego, że Łukjaniwki (w Kijowie) już nie ma. Szczerze mówiąc, myślałam, że Małej Opery też już w ogóle nie ma. Przy takiej sile fali uderzeniowej i tym, że wszystko wokół spłonęło, martwiłam się, że uszkodzone zostały nie tylko okna i fasady, ale być może nawet zawaliła się część budynku. Bardzo się bałam, że (obiekt) nie wytrzymał – powiedziała współzałożycielka fundacji charytatywnej.
Jednak stary budynek okazał się mocniejszy niż przewidywano. Kiedy Poliszczuk przybyła na miejsce, na terenie Małej Opery trwał nieustanny ruch. Około 50 osób – zespoły artystyczne, pracownicy i wolontariusze „Gurtum” – wynosiło gruz, sprzątało szkło i demontowało zniszczone ramy.
Zaledwie tydzień przed atakiem wolontariusze zakończyli całkowitą renowację okien, lecz po rosyjskim ataku w budynku nie pozostała ani jedna cała szyba. Ponadto fala uderzeniowa wyrwała drzwi sali koncertowej, które nie nadają się już do renowacji.
Największy problem dotyczy obecnie uszkodzonego dachu. Każde opady deszczu mogą mieć fatalne skutki dla wnętrz Małej Opery.
– Spodziewamy się tego, że woda będzie przeciekała na wszystkie piętra, bo teraz w dachu są naprawdę duże szczeliny. Naprawa tych uszkodzeń to zadanie priorytetowe. Nie możemy czekać rok, bo wtedy wszystko, co już udało nam się zrobić, pójdzie na marne – przyznała Poliszczuk.
Pomimo sceptycznych opinii dotyczących zasadności renowacji obiektu w strefie zagrożenia, stanowisko fundacji „Gurtum” pozostaje niezmienne. W latach 2022–26 budynek tętnił życiem: organizowano tam koncerty i imprezy. Dlatego Mała Opera uchodziła za jeden z ośrodków oporu przeciwko rosyjskiej agresji.
– Mamy złamane serca i jesteśmy rozczarowani po włożeniu w to tyle wysiłku. Ale to uderzenie wywołało jedynie ogromną złość na naszego sąsiada. Nie zrezygnujemy z odbudowy Małej Opery – zadeklarowała Poliszczuk.
Społeczność związana z Małą Operą wykazuje się ogromną solidarnością. W ciągu pierwszych kilku dni po ostrzale udało się zebrać 100 tys. hrywien (ponad 8 tys. zł). Mieszkańcy Kijowa wspierają teatr konkretnymi działaniami — widzowie masowo kupują bilety na koncert 29 maja, którego postanowiono nie odwoływać pomimo zniszczeń spowodowanych rosyjskim atakiem.
Poliszczuk zaznaczyła, że chociaż fundacja charytatywna liczy na państwowy program renowacji okien i dachu, prace wewnątrz budynku prowadzą głównie wolontariusze, zwykli obywatele.
Fundacja charytatywna „Gurtum” powstała na początku pełnowymiarowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 r. Głównym kierunkiem jej działalności jest odbudowa mieszkań i infrastruktury użyteczności publicznej w obwodzie kijowskim po rosyjskich atakach. Organizacja działa na zasadzie wspólnej pracy, łącząc wysiłki profesjonalnych firm budowlanych i wolontariuszy na rzecz odbudowy domów, szkół i innych ważnych obiektów.
