26 kwietnia na deskach dużej sceny Teatru Horzycy odbędzie się piąta premiera w tym sezonie. Będzie to “Kandyd, czyli optymizm” Voltaire’a w reżyserii Sławomira Narlocha, znanego toruńskiej publiczności z cieszącego się ogromnym zainteresowaniem widzów „Tajemniczego ogrodu”.
fot. mat. teatru
„Kandyd, czyli optymizm” to wielowątkowa, rozgrywana w szaleńczym tempie opowieść o świecie, który się rozpadł. I o młodym człowieku, który próbuje się w nim odnaleźć. Tytułowy bohater przemierza cały świat. Prawda, która wyłania się z tych podróży, jest dość okrutna – świat jest wszędzie taki sam – zepsuty, wszędzie toczą się wojny, podział na bogatych i biednych ma się świetnie, obłuda i zdrada toczy życie społeczne, a swoje dorzuca również bezwzględna natura.
„Kiedy czyta się ten tekst dzisiaj, mimo że jest przecież z końcówki XVIII wieku, to dojmujący jest sposób, w jaki Wolterowi udało się opisać świat, który się rozpada. Wszędzie, gdzie przybywa Kandyd, dzieją się wojny i różne okropieństwa. Trudno nie uciec od wrażenia, że historia bez końca się powtarza” – mówi reżyser, Sławomir Narloch.
Istotną rolą w inscenizacji jest jej malarska konwencja. Wolterowska opowieść zostaje zderzona z malarstwem Andrzeja Wróblewskiego, jednego z najważniejszych polskich malarzy XX wieku, którego twórczość naznaczona jest doświadczeniem wojny i egzystencjalnym niepokojem. Kostiumy z pierwszego, tzw. niebieskiego aktu, są dosłownie wyjęte z obrazów tego artysty.
„Wrzucenie spektaklu w formę Wróblewskiego zupełnie inaczej naświetla nam tekst Woltera. Wyciąga zupełnie inną, groźną temperaturę. Nagle te opisy przestają być tylko groteskowe, a zaczynają być boleśnie realne” - mówi Sławomir Narloch.
Voltaire kreśli w swojej powiastce filozoficznej diagnozę świata uderzająco podobną do tego, w którym żyjemy dzisiaj. W groteskowy, ironiczny sposób, odważnie łącząc sacrum i profanum Voltaire buduje portret człowieka, który próbuje poskładać sobie świat, stworzyć jakieś punkt odniesienia, nazwać to, co dobre, a co złe. To nie jest jednak historia o beznadziei, a raczej pochwała naszych ludzkich wysiłków. Nie mamy wyjścia – musimy się starać o lepszy świat. Ta podróż to… wzniosła porażka.
Przedstawienie ma dwie oddzielne widownie – jedną tradycyjną, a drugą naprzeciwko pierwszej, ustawioną na scenie. Spektakl kończy się na dwa różne sposoby. Jedna widownia widzi jedno zakończenie, a druga widzi zupełnie inne. „To bardzo wolterowskie – pokazuje, jak drobna zmiana może całkowicie odmienić bieg życia” – wyjaśnia reżyser.
fot. Ada Sanger/mat. teatru
Warstwę wizualną „Kandyda” buduje scenografia autorstwa Maksa Maca, uzupełniona kostiumami zaprojektowanymi przez Annę Adamek. Oprawę muzyczną przygotowali Jakub i Katarzyna Gawlik. Ruch sceniczny i choreografię opracowała Ewa Mociak, natomiast za światło odpowiada Karolina Gębska.
***
Voltaire
Kandyd, czyli optymizm (Candide, ou l’Optimisme)
tłumaczenie: Tadeusz Boy-Żeleński
Twórcy i twórczynie:
Reżyseria i adaptacja: Sławomir Narloch
Scenografia: Maks Mac
Muzyka: Jakub Gawlik
Projektowanie dźwięku: Katarzyna Gawlik
Kostiumy: Anna Adamek
Choreografia: Ewa Mociak
Światło: Karolina Gębska
Przygotowanie wokalne: Magdalena Czuba
Obsada:
Kandyd — Igor Tajchman
Kakambo / Żigolak — Maciej Raniszewski
Stara, Kelnerka — Julia Sobiesiak Borucka
Mojra — Jolanta Teska
Franciszkanin, Żyrofla — Paweł Kowalski
Lekarz wojskowy, Marcin — Jarosław Felczykowski
Lekarz wojskowy, Jezuita — Łukasz Ignasiński
Kobieta Zaślubiona, Roberta Wilson — Matylda Podfilipska
Kobieta Ukrzesłowiona, Luca de Bois — Maria Kierzkowska
Kunegunda, Tancerka erotyczna — Karina Krzywicka
Pangloss, Andrzej Wróblewski — Michał Darewski
Mężatka, Pakita — Agnieszka Wawrzkiewicz
Issachar, Gubernator, Papuga, Wenecjanin — Mateusz Guzowski (gościnnie)
Matka, Nimfa, Tancerka erotyczna — Ada Dec
Kobieta Ukrzesłowiona, Markiza de Parolignac — Anna Magalska
Kastrat, Śpiewaczka operowa — Magdalena Czuba (gościnnie)
Żołnierz, Papuga, Żigolak — Radosław Szura (gościnnie)
Żołnierz, Papuga, Żigolak — Radosław Kubiak (gościnnie)
Głos – Krystyna Czubówna
Asystent reżysera: Michał Darewski
Inspicjentka: Iza Smużny