„Drapando” Szymona Jachimka i Jany Jachimek w reż. Rafała Szumskiego w Teatrze Animacji w Poznaniu. Pisze Monika Nawrocka-Leśnik w portalu kultura.poznan.pl.
Naukowcy potwierdzają, że pisane/opowiadane przez rodziców (nawet bezpośrednio przed snem, bez wcześniejszego przygotowania) historie wywołują u dzieci ogromne skoki dopaminy i oksytocyny. A kiedy ich bohaterami są one same, ich poziom stresu (tak, też mają czym się martwić) jeszcze szybciej ulega redukcji. Dziecko słyszące taką opowieść wie, że jest dla rodzica najważniejsze. Pełne rodzicielskiej miłości i... determinacji jest właśnie "Drapando" - sztuka duetu (Szymona i Tomasza) Jachimków, której reżyserii podjął się Rafał Szumski. Tata Szymon z córką Janą stanęli do walki z kolczastym potworem o imieniu AZS. Ale też z brakiem empatii czy tolerancji.
"Drapando" powstało z miłości, bezradności oraz oczywiście wrażliwości i kreatywności rodzica, jakim jest Szymon Jachimek. Dawniej przede wszystkim artysta kabaretowy, dzisiaj dramatopisarz. Jego córka walczy z AZS. Jeśli nie wiesz, co to jest, to jesteś szczęściarzem. Atopowe Zapalenie Skóry to choroba, która zmienia życie całe rodziny. Nie można jej wyleczyć, trzeba nauczyć się z nią funkcjonować. Na szczęście nie jest zakaźna.
Nie trzeba być rodzicem (wystarczy empatia, o której również mowa w spektaklu), żeby poczuć bezsilność wszystkich bohaterów "Drapanda". Tych dorosłych - to Mami i Dadi - oraz rodzeństwa - Lloyda i Katie. AZS niespodziewanie zaatakował "tylko" dziewięciolatkę, ale razem z nią do tej nierównej walki (dziś wiemy, że potwora można osłabić, ale nie pokonać) stanęła cała rodzina. Było trudno, ale oddali swoje chomiki dziadkowi, bo mogły pogarszać stan Katie. W ich diecie nie mogło być nabiału ani glutenu. Pojawiły się za to nachosy z... marchewki. Czego się nie zrobi (i nie zje) dla chorej siostry...
Razem z rodziną z "Drapanda" mierzymy się z systemem ochrony zdrowia, kolejkami do poradni, humorami lekarzy i ich nastawieniem do świata oraz pacjentów, w końcu - ze stawianiem diagnozy. Fantastyczna była scena, w której Katie, na krześle oddalonym od biurka dermatologa o dobrych kilka metrów, pokazuje mu zmiany na skórze. Bo ten woli spaść z krzesła, próbując przyjrzeć się zainfekowanej tkance, niż dotknąć chorej. Oczywiście to nie reguła (choć poniekąd jest to przykład teatru faktów), ale sytuacja, którą kabareciarz po prostu musiał wykorzystać! Pojawił się też wątek szkoły, przyjaźni i akceptacji. "Inności" Katie nie dało się przecież ukryć. Spóźniała się na lekcje, bo AZS nie pozwalało jej spać. Plamy na ciele widoczne były gołym okiem.
Autor sztuki doświadczenia często dramatyczne i traumatyczne przewartościował poznawczo. A znaczy to tyle, że poszukał dobra w złym. Najpierw w ten sposób chronił siebie i swoją rodzinę, teraz dalej buduje (we współpracy m.in. z reżyserem "Drapanda" czy autorką energetycznej muzyki do spektaklu, Oktawią Pączkowską) odporność psychiczną - tym razem widzów. Pokazuje, jak można się nie poddawać, tylko walczyć. Mówi o tym, że czasem coś jest zupełnie inne, niż wygląda. Uczy też akceptacji inności - bo "różny" nie znaczy gorszy. Przede wszystkim jednak pokazuje, jak wielką moc ma rodzicielska miłość.
Mama i tata Katie robili, co mogli, by ułatwić życie dziewczynce. Czasami im się udawało, innym razem nie. Najważniejsze było jednak to, że zawsze działali razem, a wróg był jeden. I że nawet w najtrudniejszym momencie warto szukać kotwic (nawet jeśli trzeba je wcześniej samemu wykuć albo odlać) czy boi bezpieczeństwa, które utrzymają potrzebującego na powierzchni. A co to może być? Bajka! Kolejny przykład geniuszu w prostocie.
Wszelkie imiona i nazwiska użyte w tej opowiedzianej przez rodziców Katie nie są przypadkowe. Antagonistą w "Drapandzie" jest potwór o imieniu AZS. W drużynie walczącej z tą postacią o wątpliwej moralności są Purafin (bohater nowej generacji, lek przeciwhistaminowy), Dermikrem ("wielki, biały i tłusty jak kiełbasa na Wielkanoc", wyciśnie z siebie wszystko, byle tylko być skutecznym), Dieta (zawsze w gotowości, czeka tylko na sygnał) oraz wciąż ziewająca, lecz silna i odporna na AZS Hipolicyna (która w hipnotyzujący sposób przymykała w spektaklu powieki).
Nie było krwawo. Było różowo. Różowe były ściany. Różowe były też dywaniki. Czasem tylko różniły się odcieniem. Geometryczność architektury scenografii łamała jej futerkowatość. Taki pokój wymarzyła sobie Katie. Ale że "Drapando" nosi znamiona medycznego horroru, pojawiły się też kolce wystające ze ścian, które mogły przedziurawić Dermikrem i kilka czepków medycznych. No i oczywiście sam AZS! Brawa dla scenografki i kostiumolożki Magdaleny Gajewskiej. Oklaski dla Aleksandry Miski-Iwańczyk, której potwór wyglądał jak z dziecięcych koszmarów! Miał macki, kolce, ogon, z paszczy przypominał ni to rybę, ni to dinozaura. Pozostałe lalki były miękkie, przypominały raczej większe pluszaki, które nieraz rodzice biorą w swoje ręce i kiedy trzeba, ożywiają...
Czy warto pójść na "Drapando?" Warto - to mało powiedziane. Ten spektakl trzeba zobaczyć! Reżyser Rafał Szumski z całą swoją drużyną - tą na scenie - tu największe ukłony dla Jakuba Szlachetki w roli Lloyda, ale też zakulisową, czyli innymi realizatorami, poradził sobie znakomicie. "Drapando" ochroni niejednego człowieka przed niesprawiedliwym osądem albo ostracyzmem. Skutek uboczny jest tylko jeden - zakwasy od śmiechu. Bo nic tak nie bawi dzieciaków jak "humor klozetowy", którego w spektaklu nie brakuje. A rodzice... lubią, kiedy te ostatnie są zadowolone.