Rzeszów. Rusza Konkurs Recytatorski Poezji Współczesnej im. Juliana Przybosia

Do końca marca uczniowie szkół ponadpodstawowych, studenci i dorośli mogą się zgłaszać do Konkursu Recytatorskiego Poezji Współczesnej im. Juliana Przybosia, który odbędzie się w kwietniu w Rzeszowie. Chętni mają przygotować dwa utwory poetyckie, w tym jeden patrona konkursu.

Organizatorem jest Towarzystwo Kultury Teatralnej w Rzeszowie oraz Wojewódzki Dom Kultury (WDK) w Rzeszowie.

Wydarzenie nawiązuje do organizowanego kilka dekad temu w WDK Konkursu Poezji Współczesnej im. Juliana Przybosia „O Złoty Lemiesz”. W latach 1971-1995 był to jeden z najważniejszych turniejów recytatorskich w regionie. Jak powiedziała Alina Bosak z WDK, impreza służyła popularyzacji poezji polskiej, Rzeszowa i województwa. Miała także odkrywać talenty. - Ostrogi zdobywały na niej późniejsze aktorskie sławy, o sztuce słowa debatowali tak cenieni literaturoznawcy jak Artur Sandauer, recitalami zachwycali uwielbiani artyści z Ewą Demarczyk, Igą Cembrzyńską i Magdą Umer na czele – zaznaczyła Bosak.

Dodała, że pierwsza edycja miała charakter lokalny i obejmowała: konkurs recytatorów, otwarty konkurs literacki na wiersz oraz sesję naukową poświęconą twórczości Juliana Przybosia i współczesnej poezji polskiej.

- Konkurs „O Złoty Lemiesz” pozwalał, mówiąc słowami Bogdy Olszaneckiej (współinicjatorka konkursu-PAP), odnajdywać coraz to nowe talenty, ludzi, którzy swą osobowością pomogą innym lepiej zrozumieć poezję. Wielu z nich miało potem wpływ na rozwój kultury Polski i regionu – zwróciła uwagę Bosak.

W kolejnym roku do eliminacji zaproszono też uczestników z innych województw, poszerzając formułę konkursu o przegląd teatrów poezji i seminarium warsztatowe dla recytatorów na temat artystycznych środków teatralnych w interpretacji wiersza.

- Pierwsze laury w zdobywali m.in. Krzysztof Globisz i Artur Barciś. Ten ostatni stanął do turnieju dwukrotnie, podczas trzeciej i czwartej edycji. Miał wtedy 17 lat. Za pierwszym razem zdobył Srebrny Lemiesz, za drugim wyróżnienie – mówiła Bosak. Dodała, że o występie tego późniejszego aktora napisano w jubileuszowej książeczce: „Artur Barciś przekazywał »Oświęcim« Przybosia całym sobą. Każde wypowiedziane słowo było jedyne i konieczne dla wyrażenia ogromu myśli i uczuć” – przytoczyła cytat Bosak.

Nawiązując do tamtego konkursu Towarzystwo Kultury Teatralnej w Rzeszowie oraz rzeszowski WDK „z myślą o odkrywaniu talentów, promocji poetów i rozumieniu »skrzydlatych słów«” organizują w 2026 roku Konkurs Recytatorski Poezji Współczesnej im. Juliana Przybosia. Jego celem jest promowanie kultury żywego słowa oraz popularyzacja twórczości wybitnego poety polskiej awangardy oraz współczesnej poezji polskiej.

Adresowany jest on do uczniów szkół ponadpodstawowych, studentów i dorosłych. Konkurs odbędzie się 16 kwietnia w siedzibie WDK. Warunkiem uczestnictwa jest przygotowanie dwóch utworów poetyckich o łącznym czasie prezentacji do 10 minut. Jeden z nich powinien być autorstwa Juliana Przybosia, natomiast drugi dowolnym utworem polskiego poety, który został opublikowany po raz pierwszy w XXI wieku.

Kartę zgłoszenia należy przesłać drogą elektroniczną na adres [email protected] w terminie do 31 marca 2026 r.

Szczegóły konkursu i regulamin znajdują się na stronie: https://wdk.kulturapodkarpacka.pl/aktualnosci/zapowiedzi/konkurs-recytatorski-poezji-wspolczesnej-im-juliana-przybosia,art2434/

Julian Przyboś (1901–1970) zadebiutował w latach 20. XX wieku, a jego twórczość, oparta na skrócie, metaforze i dyscyplinie języka, wywarła trwały wpływ na kolejne pokolenia poetów.

Urodził się w Gwoźnicy koło Rzeszowa, a młodość spędził w Rzeszowie, gdzie uczęszczał do gimnazjum i stawiał pierwsze kroki literackie. Był wiceprezesem polskiego PEN Clubu, dyplomatą i animatorem życia literackiego. Z regionem rzeszowskim pozostał związany przez całe życie – tu wracał w czasie wojny i tu został pochowany.

Pogrzeb Przybosia w podkarpackiej Gwoźnicy zgromadził kilka tysięcy ludzi. Podobny tłum zebrał się, by pożegnać poetę, w Rzeszowie, a działo się to w pobliżu WDK. Rok później, w rocznicę śmierci poety, zorganizowany został konkurs.

Zainicjowali go Dariusz Dubiel wspólnie z Bogdą Olszanecką, instruktorką teatralną WDK, na fali przeżycia, jakim była śmierć sławnego poety, czołowego twórcy Awangardy Krakowskiej, jednego z patronów współczesnej kultury Podkarpacia.