Grupy kolędników z kolorowymi gwiazdami można w tych dniach spotkać w części miejscowości województwa podlaskiego. Trwają bowiem święta Bożego Narodzenia według kalendarza juliańskiego obchodzone w tym terminie przez prawosławnych.
fot. mat. Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne
W czwartek przypada drugi dzień świąt Bożego Narodzenia według kalendarza juliańskiego. Według szacunków soboru biskupów Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (PAKP) w tym terminie, czyli według tzw. starego stylu, Boże Narodzenie obchodzi ponad 90 proc. parafii prawosławnych w kraju. Największe skupiska prawosławnych są w Podlaskiem – w Białymstoku oraz południowej i południowo-wschodniej części tego regionu.
Podobnie jak u katolików ważną bożonarodzeniową tradycją jest w Kościele wschodnim kolędowanie. O śpiewanie kolęd zaapelował do wiernych w orędziu z okazji Bożego Narodzenia zwierzchnik Cerkwi w Polsce metropolita Sawa.
– Bądźmy wierni i mocni w swojej wierze prawosławnej, kulturze duchowej, zachowując wspaniałe obyczaje, wychwalajmy narodzonego w pięknych kolędach (...). W święte dni Bożego Narodzenia, śpiewając kolędy, duchowo przenieśmy się do Betlejem – mówił w orędziu metropolita.
Kolęda jako forma muzyczna trafiła do prawosławia z Zachodu stosunkowo niedawno, bo w XVII w. Ludność prawosławna, zwłaszcza słowiańska, bardzo szybko się do niej przekonała. W czasie świąt kolędy słychać zwłaszcza na wsi, gdzie tradycję starają się podtrzymywać członkowie zespołów i chórów parafialnych, ale też np. młodzież z Bractwa Młodzieży Prawosławnej.
W Kościele prawosławnym nie ma tradycji budowy szopek. W cerkwiach ich miejsce zajmują wystawione do adoracji ikony Bożego Narodzenia. Dlatego też nie ma grup kolędniczych z szopkami, są za to kolorowe gwiazdy kolędnicze. Kolędujące grupy zbierają datki, np. na remont cerkwi, potrzeby prawosławnych klasztorów albo działalność zespołów i organizacji.
Według dawnych zwyczajów gwiazda powinna być wykonana w czasie postu poprzedzającego święta. Zdobiona frędzlami z bibuły, w środku ma najczęściej ikonę przedstawiającą Boże Narodzenie, niektóre gwiazdy są też podświetlane.
W Podlaskiem usłyszeć można prawosławne kolędy w różnych językach. Nie tylko po polsku, ale także w języku mniejszości narodowych, których przedstawiciele należą do Kościoła wschodniego.
Takich kolęd można posłuchać także na koncertach. W piątek koncert odbędzie się w katedrze metropolitalnej w Warszawie. Grupa dzieci z chóru dziecięcego tej katedry w sobotę i niedzielę będzie kolędowała w stolicy też w domach osób, które kolędników zaproszą, kontaktując się z dyrygentką tego chóru.
W Białymstoku w niedzielę odbędą się 27. Prezentacje Zespołów Kolędniczych „Gwiazda i kolęda” – impreza organizowana rokrocznie przez Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne.
Prawosławna diecezja białostocko-gdańska organizuje 44. Prawosławne Wieczory Kolęd, które również cieszą się dużym zainteresowaniem. Odbędą się one w Operze i Filharmonii Podlaskiej. Pierwszy z dwóch koncertów zaplanowano na niedzielę, drugi na 15 stycznia.
