Oryginalne lalki ze spektakli teatrów z Polski i zagranicy, marionetki, pacynki, maski oraz prace studentów Akademii Teatralnej w Białymstoku będzie można zobaczyć na wystawie „Lalki Form Wielu” w Muzeum Diecezjalnym w Płocku. Wernisaż odbędzie się 17 października 2026 roku o godz. 17.00. Gościem specjalnym wydarzenia będzie prof. dr hab. Marek Waszkiel – wybitny historyk, badacz i znawca teatru lalek, który wygłosi wykład inaugurujący wystawę.
fot. mat. organizatora
Kiedy lalka schodzi ze sceny
Lalka teatralna na co dzień istnieje przede wszystkim w ruchu. Ożywiana przez aktora zyskuje charakter, emocje i własną sceniczną osobowość. Rzadko jednak widzowie mają okazję przyjrzeć się jej z bliska, dostrzec detale konstrukcji, materiały, z których została wykonana, czy kunszt pracy scenografów i konstruktorów.
Taką możliwość stworzy wystawa „Lalki Form Wielu”, przygotowana w Muzeum Diecezjalnym w Płocku. Ekspozycja połączy dorobek teatrów instytucjonalnych, niezależnych zespołów lalkarskich i indywidualnych twórców. W jednym miejscu spotkają się lalki pochodzące z przedstawień o różnorodnej estetyce, tematyce i technikach animacji.
Teatry z różnych stron Polski na jednej wystawie
Wśród prezentowanych eksponatów znajdą się lalki z przedstawienia „Pippi Pończoszanka” Teatru Lalki Tęcza w Słupsku, „O rybaku i złotej rybce” Teatru Guliwer z Warszawy, „Paluszka” Teatru Chrząszcz w Trzcinie oraz „Kłopotów Kacperka góreckiego skrzata” Teatru Gry i Ludzie z Katowic.
Swoje prace zaprezentują również Teatr Łątek z Supraśla, Teatr Lalek Marka Żyły, Teatr NEMNO, warszawski Teatr Igraszka oraz słowacki projekt LUNA storytelling. Na ekspozycji nie zabraknie również lalek i scenografii płockiego Teatru Form Wielu, pochodzących ze spektaklu „Jaś i Małgosia, czyli baśń kaloryczna” oraz projektu „Zakurzone legendy”.
Ważną częścią wystawy będzie prezentacja „Lalka to lalka”, obejmująca prace studentów kierunku Technologia Teatru Lalek Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie – Filii w Białymstoku. Studenckie lalki, maski i formy przestrzenne pozwolą spojrzeć na proces powstawania teatralnych postaci, od artystycznej koncepcji po konstrukcję i dobór materiałów. Ekspozycję uzupełnią fotografie przygotowane przez twórców związanych z Kołem Naukowym „Ciemnia” Politechniki Białostockiej.
Zestawienie tak różnorodnych realizacji pokaże, jak wiele artystycznych światów kryje się pod wspólnym pojęciem teatru lalek – od klasycznych baśni dla najmłodszych, przez autorskie przedstawienia familijne, po spektakle podejmujące trudniejsze tematy i kierowane do dorosłej publiczności.
Prof. Marek Waszkiel gościem specjalnym wernisażu
Szczególnym wydarzeniem towarzyszącym otwarciu wystawy będzie wykład prof. dr. hab. Marka Waszkiela, jednego z najważniejszych polskich badaczy teatru lalek, autora licznych publikacji poświęconych historii polskiego i światowego lalkarstwa, a także wieloletniego dyrektora teatrów lalek.
Spotkanie z profesorem będzie okazją do spojrzenia na sztukę lalkarską w szerszej perspektywie historycznej i artystycznej. Wykład odbędzie się podczas wernisażu 17 października o godz. 17.00 w Sali Barokowej Muzeum Diecezjalnego w Płocku.
Nie tylko wystawa – również warsztaty dla dzieci
Projekt „Lalki Form Wielu” będzie miał także wymiar edukacyjny. Po otwarciu ekspozycji rozpoczną się warsztaty dla zorganizowanych grup szkolnych i przedszkolnych, łączące zwiedzanie wystawy z praktycznym poznawaniem sztuki animacji.
Uczestnicy najpierw obejrzą oryginalne lalki teatralne, poznając ich różnorodność i historię spektakli, z których pochodzą. Następnie przejdą do sali teatralnej, gdzie wraz z aktorami Teatru Form Wielu odkryją tajniki lalkarstwa.
Podczas spotkań dzieci dowiedzą się, czym różnią się pacynki, kukły, marionetki czy jawajki, poznają ich budowę i podstawowe techniki animacji. Zobaczą również, w jaki sposób aktor za pomocą ruchu, gestu i głosu potrafi nadać lalce życie.
Wspólna inicjatywa płockich twórców
Pomysłodawcami przedsięwzięcia są bracia Łukasz i Przemysław Jarzyńscy, założyciele działającego od 2014 roku płockiego Teatru Form Wielu, realizujący również projekty kulturalne i edukacyjne poprzez Stowarzyszenie Człowiek Kultura.
Wystawa powstała dzięki współpracy z Muzeum Diecezjalnym w Płocku, Akademią Teatralną w Białymstoku oraz teatrami i artystami, którzy zdecydowali się udostępnić oryginalne lalki ze swoich spektakli.
Za koncepcję i realizację wystawy odpowiadają Łukasz Jarzyński, Przemysław Jarzyński, ks. Andrzej Milewski oraz Martyna Štěpán-Dworakowska.
Organizatorem przedsięwzięcia jest Stowarzyszenie Człowiek Kultura, a projekt dofinansowano ze środków Miasta Płocka.
Wernisaż wystawy „Lalki Form Wielu” odbędzie się 17 października 2026 roku o godz. 17.00 w Muzeum Diecezjalnym w Płocku przy ul. Tumskiej 3A. Wstęp wolny.
Wystawę będzie można oglądać do 31 grudnia 2026 roku.
