W Płocku (Mazowieckie) w piątek rozpocznie się III Międzynarodowy Festiwal Sztuk Performatywnych „Opowieści”, podczas którego do niedzieli wystąpi ponad 20. artystów z 15. krajów. Wśród około 30 wydarzeń zaplanowano także takie, których współtwórcami będzie publiczność.
fot. mat. organizatora
Mottem tegorocznej odsłony Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Performatywnych „Opowieści” będzie cytat: „By dojść do źródła, trzeba płynąć pod prąd”, zaczerpnięty ze zbioru „Myśli nieuczesane” Stanisława Jerzego Leca (1909-1966), aforysty, satyryka i poety.
Głównym organizatorem cyklu festiwalowych wydarzeń jest, jak poprzednio, Muzeum Mazowieckie w Płocku. Podczas festiwalu wystąpią tam twórcy performansu z Polski, Szwajcarii, Kuby, Belgii, Włoch i Niemiec, a także ze Słowacji, Boliwii, Ukrainy, Senegalu oraz z Hiszpanii, Holandii, RPA, Australii i Wlk. Brytanii.
- Festiwal „Opowieści” to wyjątkowe zjawisko międzynarodowe, w którym tym razem przez trzy dni, od 24 do 26 lipca, uczestniczyć będzie ponad 20 czołowych artystów performansu z całego świata - powiedziała w czwartek PAP Milena Kolibczyńska z płockiego Muzeum Mazowieckiego. Jak zaznaczyła, w festiwalowym programie znalazło się w tym roku około 30 wydarzeń, w tym oprócz performansów, również działania na granicy sztuki performatywnej i muzyki oraz pokazy filmowe.
- Performance to sztuka wyjątkowa, bo dziejąca się w danej chwili, mówiąca o rzeczach ważnych, gdy artysta i widz są bardzo blisko siebie, nawiązując często niezwykłą więź i współuczestnicząc w procesie twórczym - podkreśliła Kolibczyńska. Dodała, iż podczas III Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Performatywnych „Opowieści” odbędzie się wiele wydarzeń angażujących właśnie publiczność, która wraz z występującymi artystami będzie mogła grać, malować czy wyszywać - w ten sposób powstanie np. „Obrus Solidarności”, który posłuży do wspólnych posiłków budujących wspólnotę.
Jak zapowiedziała Kolibczyńska, wyjątkowym festiwalowym wydarzeniem będzie też recital fortepianowy Piotra Pawlaka, uczestnika XIX Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina i jednego z faworytów tamtejszej publiczności, który w Płocku zagra również utwory Jana Sebastiana Bacha i Franciszka Liszta.
- Piotr Pawlak to pianista koncertujący w Europie, Ameryce Północnej i Azji. Jego występ w Płocku będzie szczególny, ponieważ to rodzinne miasto Stefana Themersona, który z żoną Franciszką, patronuje naszemu festiwalowi sztuk performatywnych, a trzeba pamiętać, że oboje byli artystami awangardowymi, łączącymi różne dyscypliny sztuki. Byli też zafascynowani muzyką Chopina - zaznaczyła Kolibczyńska.
Jak informuje Muzeum Mazowieckie w Płocku gośćmi III Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Performatywnych „Opowieści” będą m.in. Verena Stenke i Andrei Pagnes, czyli włosko-niemiecki duet VestAndPage uznawany za jedną z najważniejszych formacji europejskiej sztuki performansu, a także Giovanna Miralles z Boliwii, która wprowadzi widzów w świat inspirowany ceremoniami Majów oraz kubańsko-belgijska artystka Lázara Rosell Albear z solowym koncertem połączonym z projekcją wideo.
Wystąpią też Mamadou Góo Bâ z Senegalu, który przedstawi projekt stworzony wraz z kompozytorem i pianistą improwizującym Andrzejem Rejmanem, ukraiński kolektywu Galas, który tworzą Vlad Gryn i Taras Gembik oraz holenderski duet - Steef Kersbergen i Caro Ruoff. Wśród zagranicznych gości znajdą się również tacy artyści, jak Viktor Fucek ze Słowacji i Sara Simeoni z Włoch, natomiast polską scenę reprezentować będą m.in. Ewa Zarzycka - legenda polskiej sztuki performansu, Grażyna Chmielewska - uznana tancerka butoh, a także Ola Kozioł, obdarzona niezwykłym głosem.
Pierwszy festiwali sztuk performatywnych „Opowieści” odbył się w Płocku w 2023 r. Inspiracją dla formuły i tytułu tego wydarzenia był wtedy cytat z opowiadania Stefana Themersona: „Świat jest bardziej skomplikowany niż nasze prawdy o nim”.
Stefana Themerson (1910-1988) to awangardowy prozaik, twórca teorii poezji semantycznej, fotografii i filmów eksperymentalnych. Rodzinnie z Płockiem związana była również jego żona Franciszka (1907-1988), malarka, rysowniczka, ilustratorka i scenografka. W 1938 r. oboje wyjechali do Francji, gdzie dwa lata później Stefan wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Od 1942 r., będąc już w Wielkiej Brytanii, współpracował z Ministerstwem Informacji i Dokumentacji RP w Londynie. Powstał wtedy eksperymentalny film antywojenny „Calling Mr. Smith”.
W 1948 r. w Wlk. Brytanii Themersonowie otworzyli oficynę wydawniczą Gaberbochus Press, którą prowadzili w Londynie do 1979 r. W latach 1957-1959 organizowali tam otwarte spotkania w formule common room, czyli dyskusje i wymiany poglądów artystów oraz naukowców. Stefan jest autorem powieści, opowiadań i esejów. Do wielu jego utworów ilustracje tworzyła Franciszka, która była także autorką scenografii i kostiumów do sztuk teatralnych.
Kuratorką III Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Performatywnych „Opowieści”, jak w poprzednich edycjach, jest Małgorzata Sady, tłumaczka tekstów z dziedziny sztuki współczesnej, literatury i filozofii, autorka filmów dokumentalnych i animowanych, a także artystka performatywna. To także założycielka niezależnej oficyny „Gaberbocchus w Polsce”, nawiązującej do wydawnictwa prowadzonego przez Stefana i Franciszkę Themersonów w Londynie, gdzie od 2002 r. publikuje „Utwory rozrzucone” obojga artystów, z którymi łączyła ją przyjaźń.
W płockim Muzeum Mazowieckim znajduje się Galeria Themersonów. Prezentowane są tam m.in. obrazy, rysunki, fotogramy i fotografie, a także fragmenty filmów i przedmioty, które służyły obojgu artystom do pracy oraz były związane z ich życiem osobistym.
