Lublin. Jubileusz Mateusza Nowaka z okazji 15-lecia twórczości w dziedzinie monodramu

„Wersje reżyserskie” monodramów „Pan Tadeusz” oraz „Od przodu i od tyły” z napisami w języku angielskim zostaną zaprezentowane w Teatrze Wschodnim przy ul. Lubartowskiej 30a 17 i 18 października.

„Pan Tadeusz”
17.10.2026, godz. 17:00, Teatr Wschodni, Lublin
Monodram „Pan Tadeusz” w wykonaniu Mateusza Nowaka na podstawie epopei narodowej „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza
scenariusz – Stanisław Miedziewski, Mateusz Nowak
reżyseria – Stanisław Miedziewski
wykonanie – Mateusz Nowak
konsultacje literackie i praca nad słowem – Barbara Michałowska-Rozhin
światło: Marcin ‘Kabat’ Kowalczuk, Maciej Sierosławski
dźwięk: Kamila Bilińska, Marcin ‘Kabat’ Kowalczuk, współpraca – Piotr Król
produkcja: Słupski Ośrodek Kultury, Słupskie Towarzystwo Kultury Teatralnej – Teatr Rondo
partner spektaklu – Teatr Wschodni w Lublinie
czas trwania – 75 minut (bez przerwy)
premiera – 26.03.2025, Teatr Rondo w Słupsku
Spektakl rekomendowany dla widzów od 15 r.ż.

Monodram „Pan Tadeusz” w wykonaniu Mateusza Nowaka to wyjątkowe wydarzenie teatralne, które udowadnia, że klasyka może być żywa, poruszająca i zaskakująco aktualna. Ten spektakl nie jest „przerabianiem lektury” – to pełnokrwiste spotkanie z Mickiewiczowskim światem, doświadczenie, które widzowie określają jako prawdziwą ucztę dla ducha i zmysłów.

Mateusz Nowak, aktor obdarzony niezwykłą energią i charyzmą, w pojedynkę buduje całe Soplicowo – z jego bohaterami, emocjami, konfliktami i humorem. Z niewiarygodną precyzją operuje słowem, gestem i ruchem scenicznym, płynnie wcielając się w wiele postaci. Każda z nich jest wyrazista, „jak żywa”, a widz ma poczucie realnego uczestnictwa w opowiadanej historii. Publiczność podkreśla mistrzowską dykcję, doskonałą pracę głosem, imponującą pamięć i technikę aktorską, która sprawia, że godzina w teatrze mija błyskawicznie.

To spektakl dynamiczny, pełen emocji i zaskoczeń. Kultowe sceny epopei – polowanie na Niedźwiedzia czy koncert Jankiela – nabierają nowej mocy dzięki autorskiej interpretacji, sugestywnej grze świateł oraz twórczemu wykorzystaniu prostych rekwizytów i kostiumu. Widzowie często mówią, że „wreszcie zobaczyli sceny, które opisał Mickiewicz”, a szkoła nie była w stanie im tego dać.

Monodram działa na wielu poziomach: zachwyca znawców literatury, porusza miłośników teatru, a jednocześnie otwiera „Pana Tadeusza” dla tych, którzy dotąd widzieli w nim jedynie obowiązkową lekturę. Młodzi widzowie odkrywają inne, świeże oblicze romantyzmu, starsi – wracają do znanego tekstu z proponowaną przez Mateusza Nowaka – nową wrażliwością do mickiewiczowskiego tekstu. Bliski, naturalny kontakt aktora z publicznością sprawia, że wszyscy czują się zaproszeni do świata opowieści i nikt nie pozostaje obojętny. To teatr jednego aktora na najwyższym poziomie – brawurowy, hipnotyzujący i „odświeżający” wielkie narodowe dzieło.

Tomasz Miłkowski, krytyk teatralny, widzi „Pana Tadeusza” w wykonaniu Mateusza Nowaka jako odważną, twórczą i niezwykle sugestywną interpretację narodowego arcydzieła. Krytyk podkreśla, że artysta świadomie odchodzi od patosu, proponując własną, momentami ryzykowną, lecz ostatecznie bardzo przekonującą ścieżkę odczytania tekstu Mickiewicza. Spektakl nie jest streszczeniem epopei, lecz przemyślaną kompozycją, w której wybrane wątki i postaci zyskują nowe znaczenia, a całość prowadzi do refleksji nad współczesnością.

Miłkowski wysoko ocenia warsztat aktora, zwracając uwagę na jego umiejętność operowania formą karykatury z wyczuciem i wdziękiem. Dzięki temu nawet wyraziste sceny, jak epizody z Telimeną, nie tracą głębi, lecz stają się poruszającymi portretami postaci. Szczególne uznanie budzą także interpretacje Zosi, która zyskuje rys emancypacyjny oraz konstrukcja konfliktu między dawnym a nowym porządkiem społecznym.

Recenzent pochwalne opinie kieruje pod adresem „fenomenalnych” koncertów Wojskiego i Jankiela, które określa jako wykonane po mistrzowsku. Publiczność dostaje tu zarówno gorzki komentarz do przeszłości, jak i poruszającą wizję wspólnoty. Całość spektaklu emanuje autentycznym zachwytem nad językiem i naturą, prowadząc do głębokiego spotkania z duchem dzieła Mickiewicza.

Miłkowski podsumowuje, że Nowak nie „klęczy” przed klasyką, lecz potrafi ją twórczo „uskrzydlić”, co czyni jego monodram wyjątkowym osiągnięciem i potwierdza jego pozycję jednego z najważniejszych artystów teatru jednego aktora.

Oprócz dotychczasowych występów w Polsce spektakl był prezentowany z powodzeniem na 23. Międzynarodowym Festiwalu Monodramów „Armmono” (Erywań, Armenia), 31. Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Jednego Aktora „Sám na javisku” (Trenczyn, Słowacja), 40. Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Nietradycyjnych KOPRIVA 2026 (Koprivnice, Czechy) – NAGRODA ORGANIZATORÓW oraz 6 Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym „ADAPTÁCIE”. Jeszcze w 2026 planowane są prezentacje na Litwie, a w 2027 w Czechach, Ukrainie i na Słowacji.

„Pan Tadeusz” stanowi zwieńczenie 15-letniej współpracy duetu Stanisław Miedziewski – Mateusz Nowak. Dzięki współpracy z reżyserem słupskiego Teatru Rondo Mateusz Nowak stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych oraz docenianych polskich monodramistów na świecie.

Recenzja – Tomasz Miłkowski „Mam to w biurku” – https://www.aict.art.pl/2026/05/14/mam-to-w-biurku/

„Od przodu i od tyłu”

18.10.2026, godz. 17:00, Teatr Wschodni, Lublin
Monodram „Od przodu i od tyłu” w wykonaniu Mateusza Nowaka inspirowany niedoszłą rozprawą doktorską Karola Zbyszewskiego „Niemcewicz od przodu i tyłu” oraz powieścią „Casanova” Jerzego Żurka
scenariusz – Stanisław Miedziewski, Mateusz Nowak
reżyseria – Stanisław Miedziewski
wykonanie – Mateusz Nowak
kostium – Magdalena Franczak
światło – Marcin ‘Kabat’ Kowalczuk
produkcja: Słupski Ośrodek Kultury, Słupskie Towarzystwo Kultury Teatralnej – Teatr Rondo
partner spektaklu – Dzielnicowy Dom Kultury „Węglin”
czas trwania – 65 minut (bez przerwy)
premiera – 27.03.2014 (Teatr Rondo, Słupsk), 29.03.2014 (DDK „Węglin”, Lublin)
Spektakl powstał w ramach Stypendium Prezydenta Miasta Lublin
Spektakl rekomendowany dla widzów od 16 r.ż.

„Błagam nie gniewać Rosji! Handel z nią jest najkorzystniejszy!”, „Zerwanie z Rosją podkopuje moją karierę.”, „Polska ma wystawić dwanaście tysięcy wojska.” – to tylko niektóre wyimki ze scenariusza monodramu „Od przodu i od tyłu” w wykonaniu Mateusz Nowaka, w reżyserii Stanisława Miedziewskiego.

Spektakl grany od 2014, nieustannie nabiera, jakże bolesnej, aktualności. Teatralna biografia Juliana Ursyna Niemcewicza, polskiego poety, uczestnika Sejmu Czteroletniego, świadka uchwalenia Konstytucji 3 Maja i Targowicy. Tragikomiczny maraton przez drugą połowę XVIII wieku w Polsce. Makabryczny i groteskowy portret naszych przywar, słabości, uciech, ambicji i żądz.