Muzeum Sztuki w Łodzi zaprasza na wystawę Prototypy 04: Agata Siniarska "Osuwisko". Ekspozycja czynna jest do 11 kwietnia, a 27 i 28 marca odbędzie się performans Agaty Siniarskiej w ms2, który jest nieodłączną częścią wystawy.
Wystawa Agaty Siniarskiej „Osuwisko”, będąca czwartą odsłoną cyklu „Prototypy” tworzonego na bazie kolekcji Muzeum Sztuki, zbada – często umykające naszej wizualnej percepcji – materialne aspekty tworzenia i istnienia dzieł sztuki, a także ich dwojaki potencjał: jako archiwum procesów pamięci i zapominania, zdolności do zachowywania i niszczenia struktur zastanego świata.
Artyści i artystki tworzą całe światy. Sięgnijmy na moment poza świat sztuk wizualnych, do Ursuli K. Le Guin, która w swoich powieściach wysyłała nas na planety istniejące (jedynie?) w wyobraźni, w których panują odmienne zwyczaje i relacje. W jednym ze swoich esejów pisała: „Tworząc nowy świat, zaczynasz niewątpliwie od starego. By odnaleźć świat, być może musisz jakiś stracić. Może musisz się zgubić. Taniec odnowy, ten, który stworzył świat, był zawsze tańczony tutaj na krawędzi, na skraju…”. Gdzie jest owo „tutaj” i podążające za nim „teraz”? Być może właśnie w tym momencie i pod naszymi stopami. Czy ową przepaścią, nad którą stoimy, nie jest masowe wymieranie gatunków, zagłada klimatyczna i inne powolne lub szybkie kataklizmy, które zwiastują realny koniec światów (ginących ekosystemów czy skupisk ludzkich, w obszarach świata, w których – z uwagi na ocieplanie się klimatu – niedługo nie będzie dało się żyć)?
Czym miałby być ów taniec stwarzający nowy świat na ruinach starego? Taniec jest nie tylko formą ekspresji, ale też aktywnym badaniem możliwości własnego ciała, relacji jego mięśni, stawów, ścięgien i kończyn do przestrzeni. Jest wreszcie pozawerbalnym narzędziem nawiązywania relacji z innymi ciałami. Jako jedna z dziedzin sztuki w najbardziej dosłowny sposób aktywizuje człowieka, mobilizuje jego ciało i myśli do innego rodzaju działania. Choreografia jako jedna z najważniejszych metodologii pracy w ramach tworzenia tańca to w najprostszym ujęciu komponowanie ruchu i relacji ciał w czasie i przestrzeni oraz tego, jak owa sieć relacji odbierana będzie przez widzów.
Wraz z Agatą Siniarską właśnie tak myślimy o wystawie, którą przygotowałyśmy w dialogu z wybranymi dziełami z kolekcji Muzeum Sztuki. Owe ciała to właśnie prace, które mają okazję oglądać Państwo na wystawie, a ich wzajemne relacje tylko z pozoru są statyczne – przecież tworzone są ciągle na nowo z każdym poruszeniem się Waszych ciał i uważności, z każdym nowym skojarzeniem, interpretacją, myślą, odczuciem. Ów ruch wyznacza dla nas dynamikę wystawy, w której badamy proces osuwania się materii, myśli, emocji, pamięci. Nie jest to osuwanie się ku czemuś, ale sam ruch osuwania się w dół, ku ziemi, podyktowany prawami grawitacji. Osuwanie się jako powolne odchodzenie (z tego świata, z pamięci, z historii?).
Wystawa to rodzaj tzw. innego archiwum (co w swojej koncepcji proponuje Agata Siniarska), archiwum materialności dzieł, które przechowuje ślady pracy artystek. Czy rzeźby Aliny Szapocznikow, tak często złożone z odlewów jej nóg czy brzucha, nie stanowią archiwum jej ciała? Czy kolaże Jadwigi Maziarskiej to nie archiwum żywotności jej wizualnej wyobraźni, szkice badające i rozbijające percepcyjne schematy i samą materialność form, faktur, zjawisk, relacji? A monotypie Marii Jaremy to może archiwum napięć form i kształtów, które odnieść możemy do układów nerwowych żywego organizmu? Tak rozumiane archiwum samo w sobie jest żywym, pulsującym organizmem, którego jedynym sensem jest wchodzenie w relacje z innymi organizmami, a zasadą działania – ciągła przemiana. Stanowi ono w ramach wystawy miejsce i moment spotkania przeszłości i przyszłości w procesie zmysłowego odczuwania i wyobrażania naszej współdzielonej teraźniejszości.
![Teresa Murak, z cyklu: 'Ścierki Wizytek', 1988, fotografia czarno-biała](/files/multimedias/132172/thumb_6._Teresa_Murak_z_cyklu____cierki_Wizytek.jpg)
fot. z kolekcji Muzeum Sztuki w Łodzi, dzięki uprzejmości © The Estate of Ana Mendieta Collection, LLC, Courtesy Galerie Lelong & Co.
Agata Siniarska wspólnie z Justyną Stasiowską przygotowały pejzaż dźwiękowy wystawy oparty o materialność dzieł sztuki i niezauważalne procesy niszczenia, jakim podlegają. Stanowi on niejako stałe zapośredniczenie widmowej obecności artystki, a jednocześnie echo performansu, który w ramach wystawy pokaże ona zaledwie kilkukrotnie. Tym wszystkim jest dla nas Osuwisko. Wystawa jako opowieść mogąca pomieścić szereg równoczesnych narracji i sprzecznych odczuć, pojemna i nietworząca hierarchii. W tym czasie osuwania się, znikania, wymierania światów potrzebujemy nowego rodzaju opowieści. Kto, jak nie artyści i artystki, może snuć owe nowe opowieści związane z trudną sztuką przetrwania na zniszczonej planecie?
Artystki: Simone Forti, Krystyna Gorazdowska, Izabella Gustowska, Barbara Hammer, Rebecca Horn, Agata Ingarden, Maria Jarema, Jadwiga Maziarska, Ana Mendieta, Aiko Miyawaki, Teresa Murak, Fortunata Obrąpalska, Ludwika Ogorzelec, Agata Siniarska, Justyna Stasiowska, Ludmila Stehnová, Alina Szapocznikow
Agata Siniarska krąży w swych dociekaniach m.in. wokół działań scenicznych, wideo, wykładów. Interesuje się budowaniem wiedzy, która bada różne media, protokoły, strategie własnej produkcji i nie stosuje wobec siebie żadnej hierarchii. Interesuje ją więc wszelka wiedza, której celem jest nie wyjaśnienie, ale zaangażowanie. Siniarska jest założycielką fxtrouble (dawnej female trouble) – kolektywu, którego działania obracają się wokół tematyki tożsamości, ciała, feminizmów, przyjemności, afirmacji i miłości, a także współzałożycielką Pinpoint TV, artystycznego projektu badawczego w formacie internetowego program telewizyjnego, osadzonego na przecięciu wielu scen artystycznych Berlina.
Prototypy 04: Agata Siniarska. Osuwisko
GDZIE: ms², ul. Ogrodowa 19
KIEDY: 2 lutego – 11 kwietnia 2021
kuratorka: Katarzyna Słoboda
***
Prototypy 4: Agata Siniarska. Osuwisko – PERFORMANS
Zapraszamy na performans Agaty Siniarskiej "OSUWISKO", który jest nieodłączną częścią wystawy "Prototypy 04". Ekspozycja Agaty Siniarskiej, będąca czwartą odsłoną cyklu tworzonego na bazie kolekcji Muzeum Sztuki, bada – często umykające naszej wizualnej percepcji – materialne aspekty tworzenia i istnienia dzieł sztuki, a także ich dwojaki potencjał: jako archiwum procesów pamięci i zapominania, zdolności do zachowywania i niszczenia struktur zastanego świata.
Performans adresujemy do niewielkich, 15-osobowych grup (liczba miejsc jest ograniczona). Aby wziąć w nim udział, należy zadzwonić pod numer 605 060 063 lub napisać na adres [email protected]. Zgłoszenia telefoniczne przyjmujemy od poniedziałku do piątku w godz. 8.00-16.00. Podczas zapisów, uczestnicy biorący udział w oprowadzaniu zobowiązani są do pozostawienia swoich danych kontaktowych (imienia, nazwiska oraz numeru telefonu). Przypominamy, iż w wypadku wystąpienia niepokojących objawów, prosimy o zrezygnowanie z udziału. Wstęp na performans po zakupie biletu na wydarzenie za 1 zł oraz okazaniu ważnego biletu na wystawę PROTOTYPY 4. W trakcie performansu wystawa będzie nieczynna dla zwiedzających.
AGATA SINIARSKA, "OSUWISKO" (z tekstu performansu)
Ciało podpowiada nam zawsze jeden kierunek – w dół, zgodnie z kierunkiem grawitacji. Zejście na ziemię buduje nową perspektywę bycia w świecie, nowy sposób usytuowania się wobec świata. Nie jest to spoglądanie na terytorium poprzez aplikację GoogleMaps, nie jest to spoglądanie w dół, ale bycie na dole.
Śmierć jest aktem spadania materii, jest aktem poddania się grawitacji, w dół, ku ziemi, ku naszym przodkom tym, których jeszcze nie znamy, ku przeszłościom, ku grobom, które nadal są nieodkryte...
Jak odchodzą historie, gatunki, ukochane osoby, sytuacje, chwile, odgłosy, cienie, zarysy, skrawki?
Gdzie usytuować tu wymieranie?
Łatwiej mi wyobrazić sobie wymieranie dzieł sztuki, trudno mi wyobrazić sobie wymierania gatunków.
Jak wymieranie może stać się współ-wymieraniem?
Mówię to z bezpiecznej perspektywy polityczno-geograficznej. W ramach jednego gatunku nie możemy mówić o tym samym zagrożeniu. Czy nie będąc w stanie zagrożenia, mogę mówić o zagrożeniu? Jak? Czy mam rezygnować ze swojego przywileju?
Czy to kwestia empatii?
Czy to kwestia wprawy? Czy są ludzie, którzy mają wprawę we współ-wymieraniu?
A może to ma być odczucie, całkowicie powierzchniowe, cielesne, afektywne, oparte na ontologicznym istnieniu w czasie, na byciu w procesie stawania-się-innym, nigdy nie bycia tożsamą, a zawsze rozproszonym, zawsze czasowo splecionym z czymś innym?
Wszystko jest takie ogromne. Nie umiem operować w tej skali, ale gdy słyszę twój śpiew, tęsknie za tobą...
Podziękowania dla Katarzyny Słobody, Justyny Stasiowskiej, Przemysława Purtaka, Magdy Zamorskiej, Julii Rodriguez, Anny Majewskiej, Zuzy Berendt, Mateusza Szymanówki oraz dla programu rezydencyjnego organizowanego przez PACT Zollverein w Essen.
Posłuchaj na SoundCloud:
Osuwisko - performans dźwiękowy
Mecenas Muzeum Sztuki w Łodzi: Fundacja Rodziny Staraków