W sobotę w Łodzi odsłonięta została tablica European Heritage Award dla EC1 – miejsca łączącego dziedzictwo z nowoczesnym, społecznie użytecznym programem. Łódzki kompleks w dawnej elektrowni wygrał konkurencję w swojej kategorii z 68 innymi nominacjami z całej Europy.
fot. Wikipedia/ domena publiczna
Tablicę potwierdzającą przyznanie nagrody Europa Nostra prezydent Łodzi Hannie Zdanowskiej wręczyli w sobotę w EC1 członkini zarządu Europa Nostra Agata Wąsowska Pawlik oraz prof. Jacek Purchla, wiceprezes Europa Nostra. Zbiegło się to z 10. rocznicą działalności Planetarium EC1 i 8. rocznicą pracy Centrum Nauki i Techniki.
Według Urzędu Miasta Łodzi European Heritage Award to „najważniejsza nagroda Unii Europejskiej w obszarze dziedzictwa kulturowego”. Przyznawana jest obiektom, instytucjom i projektom, które łączą ochronę historycznego dziedzictwa z nowoczesnym, społecznie użytecznym programem.
Prof. Jacek Purchla, przewodniczący międzynarodowego jury Europejskiej Nagrody Dziedzictwa (European Heritage Award), wręczając prezydent Łodzi spiżową tablicę, powiedział, że jest to europejski Oscar, którym Komisja Europejska i stowarzyszenie Europa Nostra nagradzają najważniejsze, najbardziej wybitne przykłady ochrony i propagowania dziedzictwa kulturowego.
– Ocenialiśmy ponad 250 nominacji z 41 krajów w pięciu kategoriach, a o zwycięstwo we flagowej, w której nagrodzono EC1 - za konserwację i adaptację – ubiegało się 69 obiektów, od Portugalii po Kaukaz. Łódź wygrała więc w bardzo silnej konkurencji – powiedział prof. Purchla.
Dodał, że Łódź została nagrodzona za modelową jakość adaptacji obiektu poprzemysłowego do zupełnie nowej funkcji – kultury i nauki, a ta z kolei staje się kołem zamachowym transformacji miasta. Łódź od lat 90. ciągle wychodzi z fazy industrialnej, która to miasto stworzyła.
Prezydent Łodzi Hanna Zdanowska, odbierając nagrodę w postaci pamiątkowej tablicy (formalnie dyplom przyznania EHA otrzymała w październiku ub. roku w Brukseli), powiedziała, że pamięta chwile, kiedy zaczynały się prace w EC1 i nie wszyscy wierzyli, że to może się udać.
– W elektrowni, która kiedyś dawała energię dla rozwoju miasta, mamy teraz przestrzeń, która nam daje energię, kreatywność i poczucie dumy z zachowania tych wspaniałych obiektów dla przyszłych pokoleń. Tworzy wspólnotę, miejsce, gdzie możemy się spotkać i na fundamencie industrialnej przeszłości naszego miasta rozmawiać o teraźniejszości, zmianach, które następują, i marzyć o przyszłości – powiedziała Zdanowska.
Agata Wąsowska przypomniała, że w Łodzi jest już inny obiekt z ta nagrodą. To Pałac Herbsta na Księżym Młynie, wyróżniony na początku lat 90. ubiegłego wieku.
Szczególne znaczenie nagrody dla EC1 podkreślił Adam Hajduga, wiceprezydent Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego (European Route of Industrial Heritage).
– ERIH jest szlakiem kulturowym Rady Europy, a łódzka EC1 jest jednym z ponad 400 tego typu obiektów na naszym kontynencie. Ponad sto z nich to tak zwane punkty kotwiczne – obiekty, zabytki techniki zaadaptowane do nowych funkcji, którym udało się to zrobić w najlepszy sposób i które mają najlepszą ofertę przy trosce o dziedzictwo przemysłowe. Spośród setki takich obiektów trzy znajdują się w Łodzi. Są to EC1, Centralne Muzeum Włókiennictwa i Manufaktura – powiedział PAP Adam Hajduga. Podkreślił, że w tym samym konkursie w Polsce nagrodzone zostały m.in. ołtarz Wita Stwosza w Krakowie, Kopalnia Ignacy w Rybniku i Sztolnia Królowa Luiza w Zabrzu.
Odsłonięcie tablicy Europa Nostra zainaugurowało jubileuszowy weekend w EC1 (10–11 stycznia 2026 r.), wypełniony atrakcjami dla publiczności. W programie były m.in. pokazy, warsztaty, wydarzenia familijne oraz aktywności edukacyjne dla różnych grup wiekowych.
EC1 Łódź to zrewitalizowany kompleks dawnej elektrociepłowni, który stał się centrum nauki, sztuki i kultury z kinem, Centrum Nauki i Techniki, Planetarium, Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej, Narodowym Centrum Kultury Filmowej i Ulicą Żywiołów, czyli edukacyjną przestrzenią zabaw dla najmłodszych.
