Taniec, teatr dokumentalny i osobiste opowieści o migracji, tożsamości oraz przynależności. W listopadzie Festiwal Łódź Wielu Kultur zaprasza na dwa międzynarodowe wydarzenia performatywne.
fot. mat. teatru
„Projekt Yanka Rudzka: Dojrzenie” Joanny Leśnierowskiej przywraca pamięć o urodzonej w Łodzi pionierce tańca nowoczesnego w Brazylii. Z kolei nagradzany spektakl „Language: no broblem” palestyńskiej artystki Marah Haj Hussein pokazuje, jak język kształtuje naszą tożsamość i odzwierciedla relacje władzy. Oba wydarzenia będzie można zobaczyć w Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi.
Z Łodzi do Brazylii. Historia Yanki Rudzkiej opowiedziana tańcem
„Projekt Yanka Rudzka: Dojrzenie” to międzynarodowa koprodukcja taneczna Joanny Leśnierowskiej poświęcona artystce urodzonej w Łodzi, która po II wojnie światowej wyjechała do Brazylii i odegrała ważną rolę w rozwoju tamtejszego tańca nowoczesnego.
Projekt łączy taniec, fotografię, film i materiały archiwalne, tworząc wielowymiarową opowieść o migracji, pamięci i poszukiwaniu własnego miejsca. Punktem wyjścia jest biografia Yanki Rudzkiej, ale spektakl wykracza poza historyczną rekonstrukcję, stawiając pytania o to, jak doświadczenia migracji i spotkania różnych kultur zapisują się w ciele i praktyce artystycznej.
W przedsięwzięciu uczestniczą artystki i artyści z Polski, Brazylii i Niemiec. Szczególną postacią jest Lia Robatto, jedna z najważniejszych uczennic Rudzkiej, która przyjeżdża do Łodzi, by współtworzyć projekt przywracający pamięć o swojej nauczycielce.
Spektaklowi towarzyszy instalacja artystyczna dostępna bezpłatnie od 5 do 10 listopada. W programie znalazło się również spotkanie z Lią Robatto i prof. Suki Guimarães, poświęcone twórczości Yanki Rudzkiej i jej znaczeniu dla historii tańca.
Spektakle: 5 i 6 listopada, godz. 18:00 oraz 7 listopada, godz. 16:00.
„Language: no broblem”. Kiedy język staje się przestrzenią konfliktu
Drugą propozycją programu performatywnego jest „Language: no broblem”, autorski spektakl Marah Haj Hussein – palestyńskiej tancerki, aktorki i performerki mieszkającej w Antwerpii. Artystka porusza się między czterema językami: palestyńskim arabskim, hebrajskim, niderlandzkim i angielskim, badając, w jaki sposób język wpływa na poczucie przynależności, relacje społeczne i tożsamość.
Punktem wyjścia jest pozornie zwyczajna podróż pociągiem przez Belgię i seria nieoczekiwanych spotkań. Osobista narracja performerki przeplata się z nagraniami członków jej rodziny mieszkających w Palestynie, którzy opowiadają o codziennym funkcjonowaniu między arabskim a hebrajskim.
Haj Hussein łączy teatr, ruch, dźwięk i projekcje wizualne. Z humorem, gniewem i czułością pokazuje, że wielojęzyczność nie zawsze oznacza harmonijne spotkanie kultur. Język może budować wspólnotę, ale także wyznaczać granice, podporządkowywać i wypierać inne sposoby opowiadania o świecie.
Spektakl stawia również pytania o granice tłumaczenia – o słowa, emocje i doświadczenia, których nie da się w pełni przenieść z jednego języka do drugiego.
„Language: no broblem” został wyróżniony Roel Verniers Prize podczas Het TheaterFestival w 2023 roku, a w 2025 roku otrzymał nagrodę sektorową dla najbardziej cenionego spektaklu twórców poniżej 35. roku życia.
Przedstawienie wykonywane jest w czterech językach, z tłumaczeniem na język polski. Po spektaklu zaplanowano spotkanie i rozmowę w kręgu, którą poprowadzą facylitatorki i facylitatorzy Fundacji Nowej Wspólnoty.
Dwie artystyczne perspektywy, wspólne pytania
Choć oba spektakle wykorzystują odmienne środki wyrazu, łączy je zainteresowanie doświadczeniem życia pomiędzy kulturami. W „Projekcie Yanka Rudzka: Dojrzenie” to ciało i taniec stają się nośnikami pamięci oraz historii migracji. W „Language: no broblem” podobną rolę odgrywa język – ujawniający zarówno osobiste doświadczenia, jak i społeczne oraz polityczne nierówności.
Obie propozycje wpisują się w program performatywny Festiwalu Łódź Wielu Kultur, którego kuratorką jest Agata Siwiak. To teatr przekraczający granice gatunków, łączący osobiste biografie z pytaniami o współczesny świat, tożsamość i możliwość porozumienia.
Miejsce wydarzeń: Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, ul. Wojska Polskiego 83, Łódź.
Szczegółowy program i bilety: https://lodzwielukultur.pl/
Strona Festiwalu Łódź Wielu Kultur 2026:
https://lodzwielukultur.pl/
Festiwal w social mediach:
Facebook: https://www.facebook.com/lodzwielukultur
Instagram: https://www.instagram.com/lodzwielukultur/
Organizator Festiwalu Łódź Wielu Kultur:
Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi
Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Zadanie jest współfinansowane z dotacji Miasta Łodzi.
Patronat honorowy: Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Prezydent Miasta Łodzi Hanny Zdanowskiej
Patronat medialny: TVP Kultura
Mecenasi: Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej, Veolia Energia Łódź, Fuzja – ECHO Investments
Partnerzy: Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, Dom Spotkań z Historią w Warszawie, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi (Galeria Bałucka), Akademia Muzyczna im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi, Galeria Czynna, Ambasada Brazylii w Warszawie, Ambasada Republiki Federalnej Niemiec, Instituto Guimarães Rosa (IGR), Teatro Villa Velha, Teatr Szwalnia, Polski Związek Głuchych Oddział Łódzki, TME Polówka, Biletomat.
