Kraków. Podsumowanie roku 2025 w Narodowym Starym Teatrze

Rok 2025 w Narodowym Starym Teatrze był jak gęsto zapisana partytura – od 7 monumentalnych premier, poprzez 400 spektakli zagranych na 4 scenach, aż po kameralne spotkania pełne mocnych akcentów. To rok zaskakujących historii, ogromnych emocji oraz wspólnotowego myślenia o przyszłości, w której sztuka spotyka się z codziennością.  

fot. HaWa / mat teatru

To wszystko nie miałoby jednak znaczenia, gdyby nie nasza publiczność, wypełniająca szczelnie teatralne rzędy. W 2025 roku swój czas i energię ofiarowało nam ponad 65 000 widzek i widzów oraz 11 000 osób zwiedzających MICET. 

Premiery 

Rok 2025 rozpoczęliśmy z Lukiem Percevalem jego monumentalnym Seksem, hajsem i głodem. Kroniką rodzinną według Emila Zoli– spektaklem o dziedziczeniu biedy, uzależnień i szaleństwa. Spektaklu o tym, co się dzieje, kiedy rozpada się podstawowa komórka społeczna, jaką jest rodzina. Pozostając w kręgu bliskich więzi międzyludzkich oddaliśmy przestrzeń Sceny Kameralnej Katarzynie Minkowskiej – nominowanej do Paszportu Polityki w kategorii Teatr, która pokazała pełen wachlarz emocji w Scenach z życia małżeńskiego wg słynnego tekstu Ingmara Bergmana. Historie rodzinne dopełniliśmy niezwykle ciepłą, czułą i zabawną historią Bankructwa małego Dżeka na podstawie powieści Janusza Korczaka, w reżyserii Macieja Podstawnego, którą adresujemy do widowni w wieku szkolnym. Ten spektakl o ludzkiej stronie pieniądza, koleżeństwie i dorastaniu jest prezentowany zarówno na scenie Starego, jak i w miejscowościach o ograniczonym dostępie do kultury, w ramach inicjatywy „Teatr jest Wasz! – Scena Redutowa Narodowego Starego Teatru”.  

Jak przystało na scenę narodową w kręgu naszych zainteresowań pozostawały również wielkie narracje – narodowe mity, społeczne traumy, zbiorowa żałoba. O tym, jak widzimy sami siebie jako Polacy, z jaką wizją historii się utożsamiamy opowiedziała w sposób niezwykły – bo muzyką i choreografią – Anna Obszańska w Strasznym dworze, opartym na libretcie słynnej opery Stanisława Moniuszki.  Poza schemat Polski udręczonej i zniewolonej przez przeszłość wyszedł także Jakub Skrzywanek. W jego Zamachu na Narodowy Stary Teatr. Narodzinach narodu fake newsy mieszają się z rzeczywistością, a indywidualne przeżywanie żałoby, poczucia winy i rozpaczy staje się zakładnikiem całego narodu. 

O rewizji zastanych przekonań, szukaniu nowych znaczeń i rozgrzebywaniu historii opowiadał także spektakl i reżyserski debiut wybitnej artystki wizualnej Katarzyny Kozyry i Krysi Bednarek Rewizja procesu Jezusa. Sama Kozyra (oraz jedno z jej najbardziej kontrowersyjnych dzieł) stała się z kolei bohaterką spektaklu Michała Borczucha Piramida zwierząt, który przez pryzmat polskiej sztuki krytycznej przygląda się transformacji ustrojowej, a przede wszystkim temu, czy potrafimy korzystać z wolności, którą udało nam się wywalczyć.  

Wokół Teatru

Rok 2025 to także ogrom wydarzeń okołoteatralnych. W ramach programu Rezydencji Dramaturgicznych twórcy i twórczynie otrzymali od nas stypendia oraz merytoryczne wsparcie, a efekty ich pracy, a także efekty warsztatów dramatopisarskich Rok 2081 trafiły do publiczności w formie czytań i adaptacji. Uczestnicy mierzyli się z pytaniami o przyszłość wolności i bezpieczeństwa, a ich twórcze rozważania dostępne są w antologii Rok 2081, która powiększyła zbiór tekstów wydawanych przez Narodowy Stary Teatr. Wybrane dramaty zostały także zaprezentowane podczas październikowego przeglądu dramaturgii najnowszej Światy możliwe, realizowanego we współpracy z Akademią Sztuk Teatralnych w Krakowie.   

W tym roku uruchomiliśmy także Salon Tańca, czyli przestrzeń, w której zajmujemy się ciałem, tańcem i różnorodnymi formami ruchu dostępnymi zarówno dla osób z doświadczeniem, jak i bez doświadczenia, a także dla osób z niepełnosprawnościami. W programie znalazły się WenDo, Silent Disco, Kids Rave oraz Queerowy Bal. Sama nazwa cyklu nawiązuje do legendarnego Krakowskiego Salonu Poezji Anny Dymnej, który obchodził 23-lecie istnienia i tak jak on odbywa się głównie w przestrzeni balowej Sali Modrzejewskiej.  

2025 to także święto MICET – Muzeum Interaktywnego i Centrum Edukacji Teatralnej, które obchodzi jubileusz dziesięciolecia i wciąż zaprasza do twórczej zabawy – od projektowania kostiumów i improwizacji scenicznych po warsztaty dla młodzieży, dorosłych i grup zorganizowanych.  

Międzynarodowy 

Współpraca międzynarodowa i wymiana artystyczna możliwe są dzięki wsparciu Instytutu Adama Mickiewicza. Jeszcze w tym roku rozpoczęły się próby do premiery Martwych natur Elsy Revcolevschi – francuskiej reżyserki o polsko-żydowskich korzeniach i pierwszej zagranicznej rezydentki w historii teatru. Prace z aktorami rozpoczęli także François Chaignaud – choreograf i performer łączący operetkę, kabaret i dragqueen oraz singapurski reżyser Choy Ka Faia, badający przyszłość ciała w sztuce. Z zespołem aktorskim warsztaty poprowadził także Philippe Quesne, przygotowując się do premiery w 2027 roku.