Logo
Aktualności

Kraków. Czyszczenie żyrandola z okazji 133. urodzin Teatru im. J. Słowackiego

19.10.2026, 18:01 Wersja do druku

W niedzielę 25 października br. nadarzy się rzadka okazja, by zobaczyć jeden z najbardziej niezwykłych rytuałów Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie – opuszczanie monumentalnego żyrandola nad widownią Dużej Sceny. Odbywa się ono zaledwie raz na dwa–trzy lata.

fot. Bartek Barczyk / mat. teatru

Ważący 800 kilogramów i mierzący 3,5 metra średnicy żyrandol pracownicy Teatru opuszczają ręcznie, za pomocą korby, aby dokładnie go wyczyścić i wymienić żarówki. Złoty, bogato zdobiony „pająk”, wykonany według projektu Jana Zawiejskiego, od ponad 130 lat góruje nad teatralną widownią. Był jedną z pierwszych, a także jedną z najbardziej reprezentacyjnych lamp elektrycznych, które pod koniec XIX wieku rozświetliły Kraków.

Z tej okazji Teatr otworzy swoje drzwi dla zwiedzających w godzinach 11:30–15:30, przewidujemy również zwiedzanie dedykowane najmłodszym. Będzie to wyjątkowa okazja, by nie tylko zobaczyć z bliska niezwykłą operację opuszczania i ponownego podnoszenia teatralnego żyrandola, ale także zajrzeć do reprezentacyjnych wnętrz zabytkowego gmachu. A tych, którzy chcieliby odkryć Teatr jeszcze bardziej i poznać miejsca na co dzień niedostępne dla publiczności, zapraszamy na zwiedzanie z przewodnikiem.

O godzinie 13:30 rozpocznie się podnoszenie żyrandola, które potrwa około 90 minut. Temu widowiskowemu przedsięwzięciu towarzyszyć będzie muzyka w wykonaniu Reprezentacyjnej Orkiestry Dętej Kopalni Soli „Wieliczka”. Koncert zakończy się o godzinie 15:30 – dokładnie wtedy, gdy żyrandol powróci na swoje honorowe miejsce pod kopułą widowni.

Opuszczenie żyrandola to jednak niejedyny powód, by 25 października odwiedzić Teatr przy placu Świętego Ducha. Tego dnia zaprezentujemy również nową, wyjątkową publikację poświęconą Kurtynie kobiet – album, przewodnik po jednym z najważniejszych i najbardziej spektakularnych projektów artystyczno-społecznych ostatnich lat w Polsce.

Stworzona w 2023 roku przez Małgorzatę Markiewicz Kurtyna kobiet upamiętnia 130 wybitnych krakowianek. W książce znalazły się ich biogramy – historie kobiet, które na przestrzeni wieków współtworzyły społeczne, artystyczne, naukowe i patriotyczne życie Krakowa. Publikacja przybliża również ideę i historię całego przedsięwzięcia oraz jego uczestniczki. Towarzyszą jej fotografie dokumentujące fascynujący, wielomiesięczny proces powstawania kurtyny i pozwalające zajrzeć za kulisy tej niezwykle wymagającej, kolektywnej pracy.

Tego dnia Kurtyna kobiet będzie miała także swoją dalszą historię. Do 130 znajdujących się na niej nazwisk dołączą dwa kolejne, ręcznie wyhaftowane przez Małgorzatę Markiewicz: Doroty Seydenman i Anieli Steinbergowej. Kim były? Dlaczego właśnie ich nazwiska dołączą do grona kobiet upamiętnionych na kurtynie? O tym opowiemy 25 października w Teatrze. To kolejny dobry powód, żeby tego dnia być z nami.

Ale to jeszcze nie koniec!

Powody do świętowania będzie miał również Juliusz Słowacki, patron naszego Teatru od 1909 roku. Tego dnia odsłonimy jego niezwykłe, wykonane z soli popiersie – dar Kopalni Soli „Wieliczka”.

A czas tego pełnego wydarzeń dnia odmierzać będzie odtąd nowy, wyjątkowy zegar, stworzony przez mistrza blacharskiego i dekarskiego Grzegorza A. Adamskiego oraz jego syna Kacpra Adamskiego. Do jego wykonania wykorzystano repusowanie – jedną z najstarszych technik zdobienia metalu na zimno. Zegar ma także szczególny związek z historią naszego gmachu. Jego rama powstała z pokrytej patyną miedzianej blachy pochodzącej ze starego poszycia dachu Teatru. Cyferblat wykonano natomiast z różowozłotej, metalicznie połyskującej blachy przeznaczonej na nowe poszycie dachu. Zdobi go głowa Meduzy – jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Teatru – a całość dopełniają aluminiowe wskazówki. W jednym przedmiocie spotykają się więc fragment dawnego Teatru i materiał, który stał się częścią jego odnowionego oblicza.

Podczas wydarzenia będzie można stać się właścicielem jednej z żarówek, które przez ostatnie lata oświetlały scenę Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. Krawieckie mistrzynie naszego teatru przygotowały woreczki na żarówki, nie tylko ozdobne, ale i wyjątkowe, ponieważ stworzone z resztek tkanin pozostałych po uszyciu kostiumów, w których aktorzy występują na naszej scenie. Kupując tak opakowaną żarówkę wchodzimy w posiadanie fragmentu pięknej historii krakowskiego teatru.

Patronem głównym wydarzenia jest TAURON.

Tauron: https://pl-pl.facebook.com/tauronpolskaenergia

https://www.instagram.com/tauron_pe/

https://pl.linkedin.com/organization-guest/company/grupatauron; https://www.youtube.com/user/TauronTV

https://www.tiktok.com/@tauron_pe?_r=1&_t=ZN-99mOPG3pEGc

Wydarzenie jest biletowane. Serdecznie zapraszamy!

Więcej informacji i bilety na: https://teatrwkrakowie.pl/spektakl/wiecej-swiatla-w-teatrze-wydarzenie-rozswietla-tauron

Źródło:

Materiał nadesłany

Sprawdź także