Do 18. edycji programu Teatr Polska (2026 r.) zgłoszono 224 spektakle. Z tej puli zakwalifikowano 18 przedstawień, które do października pojadą w trasę po całej Polsce. Głównym celem programu realizowanego przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego jest ułatwienie mieszkańcom miejscowości pozbawionych teatrów instytucjonalnych dostępu do cenionych produkcji.
fot. Piotr Dłubak
Częstochowa ma tu powody do dumy, w zwycięskiej osiemnastce znalazł się bowiem spektakl Teatru im. Adama Mickiewicza. Mowa o „Jeśli przecięto cię na pół” w reżyserii Kaliny Jagody Dębskiej. Przedstawienie powstało na podstawie powieści Łukasza Barysa, adaptacji dokonała Anny Mazurek.
– Premiera spektaklu odbyła się w maju ubiegłego roku. Kalina Jagoda Dębska zrealizowała go w ramach dyplomu reżyserskiego. To tytuł, który przyniósł naszemu teatrowi wiele radości, został wyróżniony nominacją do Złotej Maski dla najlepszego spektaklu. Bardzo się cieszymy, że teraz będziemy mogli pokazać go w dziesięciu ośrodkach w różnych miejscach Polski. Objazd rozpoczniemy już w czerwcu – mówi Magdalena Woch, dyrektorka częstochowskiego teatru.
Przy sukcesach zostając, to grająca w premierowej odsłonie spektaklu Aleksandra Skraba, otrzymała nominację do Złotej Maski w kategorii „najlepsza rola kobieca w spektaklu dramatycznym”. Podczas tegorocznej gali aktorka – kreuje tam kilka postaci m.in. Milenkę - otrzymała nagrodę Dziennika Teatralnego im. Zbigniewa Grucy. Od niedawna w tej produkcji występuje natomiast Kamila Bartkowiak, dla której minione rozdanie prestiżowych nagród teatralnych także było bardzo owocne. Została doceniona za drugoplanową rolę Ali z „Tanga” Sławomira Mrożka w reżyserii Jarosława Tumidajskiego.
Plan na czerwiec? Radomsko i Konopiska
Udziałowi Częstochowy w ogólnopolskim projekcie poświecono konferencję prasową, która odbyła się w „Mickiewiczu” we wtorek, 16 czerwca. I tak pierwszym punktem trasy będzie Miejski Dom Kultury w Radomsku. „Jeśli przecięto cię na pół” będzie tam grane już 18 czerwca. W tym miesiącu spektakl zawita też do Konopisk. Po wakacjach częstochowska produkcja odwiedzi osiem miejscowości: Staszów, Czechowice-Dziedzice, Pszczynę, Bełchatów, Mykanów, Łask, Myszków i Brzeg.
– Dotychczas nie uczestniczyłem w podobnym przedsięwzięciu, by docierać ze spektaklami tam, gdzie teatrów instytucjonalnych nie ma. To bardzo ważna inicjatywa, która realizowana jest już od 18 lat. Z okazji tej osiemnastki możemy zaprezentować nasz spektakl, który porusza niełatwe przecież tematy – zaznaczał podczas konferencji Maciej Półtorak, który w „Jeśli przecięto cię na pół” wciela się m.in. w postać ojca.
Obsadę przedstawienia – obok Bartkowiak i Półtoraka – współtworzą również grający głównego bohatera Karol Czajkowski oraz Czesława Monczka.
To nie jest błaha rozrywka
– „Teatr Polska” to bardzo ważna inicjatywa, która pozwala dotrzeć ze sztuką tam, gdzie teatru jest bardzo mało. Dzięki temu programowi możemy zmniejszyć dystanse komunikacyjne i kulturowe. To ważne, by do tych miejscowości, które odwiedzimy z naszym spektaklem, docierały tytuły, które są nie tylko farsami czy śmiesznostkami, a niosą ze sobą jakąś głębię, a nie błahą rozrywkę – podkreśla Cezary Iber, konsultant ds. programowo-artystycznych teatru, przypominając, że program nawiązuje do dawnych tradycji teatrów objazdowych.
„Jeśli przecięto cię na pół” to historia pełna rozłamów i podziałów. Tych rodzinnych, społecznych, tych na Polskę A i B, na to, co przeszłe i przyszłe, tradycyjne i współczesne, ludowe i nowoczesne. Narratorem jest tu Marcel, pogubiony, szukający własnej tożsamości nastolatek, który we wspomnianym wypadku stracił mamę. Ona chciała uciec ze Sromutki, on nie zna innego życia poza tym we wsi, która smutek ma nie tylko w nazwie. O sile korzeni i przywiązaniu do ziemi nieustannie przypominają mu zresztą babcia i ojciec. Ta dwójka to – oprócz niepełnosprawnej kuzynki Milenki – najbliższa mu teraz rodzina (więcej o samej produkcji można przeczytać na CGK w tekście „Przecięcia, rozłamy i podziały”).
– Nasz spektakl w dosłowny, ale też metaforyczny sposób opowiada o podziale na Polskę A i B, tę tradycyjną i tę nowoczesną. To także historia o tożsamości. I tym tematom poświęcimy również warsztaty edukacyjne, które zaplanowaliśmy z myślą nie tylko o młodzieży, ale i osób dorosłych – zapewnia Magdalena Woch.
„Teatr Polska”
Warto dodać, że w ramach programu 18.edycji „Teatr Polska”, różnorodne produkcje odwiedzą np. Chełm, Kołobrzeg, Konin, Mrągowo, Nowy Sącz, Racibórz, Siedlce, Tarnobrzeg, Ustkę czy Wieluń.
W objazd po Polsce ruszą m.in. „Mleko w tubce” Agaty Biziuk-Brajczewskiej i „Wyobraźnia” Julii Szmyt. Nazwiska reżyserek dobrze znane są również częstochowskim widzom. Pierwsza w „Mickiewiczu” zrealizowała „Grupę krwi” oraz „Urok likwidacji”, druga – „Niesamowite przygody skarpetek”, a obecnie pracuje nad realizacją „Trzy światy”. Więcej informacji o przedsięwzięciu Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego można przeczytać na stronie teatrpolska.pl
