W sobotni wieczór dobiegła końca dziesiąta, jubileuszowa edycja festiwalu „Kierunek Wschód”. Przez sześć dni białostocka publiczność miała okazję zobaczyć siedem spektakli przygotowanych przez teatry z Armenii, Gruzji, Litwy, Macedonii Północnej oraz przez niezależnych artystów z Białorusi.
fot. mat. teatru
Festiwal „Kierunek Wschód” to jedno z najważniejszych wydarzeń artystycznych organizowanych przez Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku. Impreza co roku gromadzi artystów z Polski i zagranicy, a tegoroczna edycja miała szczególny, jubileuszowy charakter - festiwal odbył się już po raz dziesiąty. Wszystkie zaprezentowane sztuki odwoływały się do tematyki kulturowego pogranicza.
Ważną częścią była przestrzeń do rozmowy. Po każdym przedstawieniu odbywały się spotkania z twórcami, podczas których artyści przybliżali kulisy swojej pracy, a widzowie mogli zadać pytania i podzielić się własnymi wrażeniami z obejrzanych sztuk. Panele dyskusyjne po spektaklach prowadziły Dorota Sokołowska oraz Patrycja Kaszyńska.
Wydarzenia odbywały się w kilku punktach miasta: w Kinie Ton, Kinie Forum, Auli Uniwersytetu w Białymstoku oraz w Sali Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej. Udział we wszystkich pokazach był bezpłatny. Jubileuszowi towarzyszyła także plenerowa wystawa na Rynku Kościuszki, zlokalizowana między Ratuszem a fontanną, która przypominała historię dziewięciu poprzednich edycji festiwalu.
Festiwal zainaugurował armeński spektakl „Romeo i Julia” w reżyserii Johna Blondella, zaprezentowany przez Narodowy Teatr Akademicki im. Gabriela Sundukyana w Erywaniu. Adaptacja klasycznej tragedii Szekspira wyróżniała się dynamiczną grą aktorską oraz nowatorską scenografią. Szczególnym akcentem przedstawienia było ukazanie historii z kobiecej perspektywy, co nadało znanej opowieści bardziej immersyjny charakter.
Drugim punktem festiwalu był dramat psychologiczny „Emigranci” wyreżyserowany przez Ioseba Bakuradze. Spektakl opowiada o dwóch emigrantach, którzy mimo zupełnie odmiennych charakterów trafiają do jednego mieszkania na obczyźnie. To poruszająca historia o trudach wspólnego życia w obcym kraju.
Motyw poszukiwania swojego miejsca pojawił się także w kolejnym spektaklu. Spektakl „Bieżeńcy 1915” w reżyserii Andreia Novika powstał na podstawie książki Anety Prymaki-Oniszk i przybliża historię mieszkańców wschodniej Polski zmuszonych do ucieczki w głąb Rosji podczas I wojny światowej. Za realizację przedstawienia odpowiada polsko-białoruski zespół BYteatr, skupiający białoruskich artystów, którym tematyka jest bliska ich własnym doświadczeniom, wszak sami byli zmuszeni opuścić swoją ojczyznę.
Po historii i tematach społecznych widzowie zobaczyli bardziej osobiste tragedie - „Bracia i siostry” w reżyserii Kirila Glušajeva. To opowieść o rodzeństwie spotykającym się po stracie rodziców. Dzielenie majątku staje się tu jedynie tłem do rozmowy o braku akceptacji i miłości, z jakimi bohaterowie dorastali, nie słysząc od najbliższych prostego „kocham cię”.
Następną propozycją był powrót do twórczości Szekspira i poruszanej przez niego tematyki władzy oraz polityki. Publiczność miała okazję zobaczyć „Koriolana” w reżyserii Johna Blondella, zaprezentowany przez Narodowy Teatr w Bitoli z Macedonii Północnej. Szekspirowska opowieść o rzymskim generale stała się w tej inscenizacji przejmującym studium relacji między przywódcą a ludem. Wyrazista gra aktorska, muzyka na żywo oraz nowoczesne projekcje stworzyły spójne, pełne energii widowisko.
Festiwal zamknął spektakl Teatru Dramatycznego „Matka Courage i jej dzieci” w reżyserii Romualda Wiczy-Pokojskiego. To opowieść o Annie Fierling, która przemierza Europę ze swoim kramem, próbując ocalić trójkę dzieci w świecie rządzonym przez chaos.Choć los wystawia jej surowe rachunki, odbierając kolejno każdego, kogo kocha, Courage nie zatrzymuje się ani na moment.
Zakończyła się 10. jubileuszowa edycja festiwalu „Kierunek Wschód”, podczas której białostocka publiczność obejrzała bezpłatnie siedem różnorodnych spektakli z Polski i zagranicy. Zaprezentowane przedstawienia dotykały tematów pogranicza, tułaczki, władzy oraz trudnych relacji międzyludzkich. Całość wydarzenia dopełniły rozmowy z twórcami po pokazach oraz plenerowa wystawa przypominająca historię poprzednich edycji.
Wydarzenie odbyło się pod honorowym patronatem: Ambasady Republiki Litewskiej w Rzeczypospolitej Polskiej, Ambasady Republiki Macedonii Północnej, Ambasady Republiki Armenii, Marszałka Województwa Podlaskiego, Wojewody Podlaskiego, Prezydenta Miasta Białegostoku oraz Konsulatu Republiki Serbii w Białymstoku. Partnerami medialnymi wydarzenia byli: TVP3 Białystok, e-teatr.pl, Dziennik Teatralny, Polskie Radio Białystok, Radio Racja, teatralny.pl, Kurier Poranny, Gazeta Współczesna, Nasze Miasto, Niebywałe Suwałki, BIA24, BiałystokOnline, Proanima. Partnerami festiwalu byli: Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku, Białostocki Ośrodek Kultury, Uniwersytet w Białymstoku.
Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Kierunek Wschód X” odbył się w Białymstoku w dniach 10–17 października 2026 roku. Festiwal jest dofinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz budżetu Województwa Podlaskiego.
Relacja zdjęciowa ze wszystkich dni festiwalu „Kierunek Wschód”:
