Teatr Polski we Wrocławiu w ramach programu Akademia 1212, od ponad półtora roku prowadzi cykl warsztatów edukacyjnych w podwrocławskim Ośrodku MONAR w Milejowicach. W trakcie zajęć prowadzonych przez aktorkę Agatę Skowrońską, wśród uczestników narodził się pomysł, by wspólnie przygotować amatorski pokaz pracy artystycznej – kameralny spektakl oparty na doświadczeniach zebranych podczas warsztatów.
fot. mat. teatru
Zwieńczeniem tej niezwykłej współpracy, która stała się już integralną częścią procesu terapeutycznego w Ośrodku, była uroczysta premiera. 13 czerwca 2026 roku, w sali 205 Teatru Polskiego we Wrocławiu (Scena im. J. Grzegorzewskiego, ul. Zapolskiej 3) zaprezentowano „Opis obyczajów” w wykonaniu pacjentów Ośrodka MONAR i w reżyserii Agaty Skowrońskiej. Muzykę na żywo wykonał Emil Smardzewski, na co dzień realizator dźwięku w teatrze. O kulisach i wrażeniach z pracy przy tym niezwykłym projekcie opowiedzieli nam jego twórcy.
- Kilka miesięcy temu zrodził się pomysł, aby wystawić „Opis obyczajów” z dodatkowymi scenami napisanymi przez uczestników i to jest tutaj największa wartość - ta praca uczestników projektu od początku do końca, a nie tylko nauczenie się tekstu. Dla nich te wizyty w teatrze to jest też przełamanie rutyny związanej z przebywaniem w ośrodku. Mają szansę na jakiś czas wyjście, dosłownie i w przenośni, z roli pacjentów i wejścia w role bohaterów spektaklu. To jest element terapii z punktu widzenia Monaru, ale dla nich świetne przeżycie i doświadczenie, w którym mogą uczestniczyć. Grupa składa się z ochotników, którzy pod okiem Agaty Skowrońskiej zdecydowali się wyjść i pokazać swoją pracę, a jest to oczywiście wielki stres, bo przecież mówimy o scenicznych amatorach. Dla wszystkich to jest ogromna satysfakcja, że kończą to takim występem w teatrze - mówi Juliusz Lichwa z Teatru ze Polskiego we Wrocławiu (Dział opowieści). - W skali całego kraju to jest unikatowy projekt, a takie przedsięwzięcia wcale nie są regułą w innych tego typu ośrodkach - dodaje.
- Już drugi rok prowadzę zajęcia teatralne w Monarze. Wielu z uczestników bardzo się w nie angażuje - w aktorstwo i pisanie samodzielnie scen. Uznałam, że fajnie byłoby pokazać ich pracę na scenie w Teatrze Polskim jako premierę, na którą mogą przyjść ich bliscy. Ja tego wcale nie traktuję jako zabawę w teatr, bo to jest część terapii. Natomiast samo przedstawienie jest zabawne i jest dla uczestników próbą przełamania się, pokazania przed widownią "oto jestem i mogę to zrobić". Każda z tych osób udowadnia tu, że pracuje nad sobą i pokonuje swoje słabości - wyjaśnia Agata Skowrońska, aktorka i reżyserka, doskonale znana wrocławskiej widowni Teatru Polskiego. - Czy widzę tu ukryte talenty aktorskie? Tak, zdecydowanie. To jest grupa fantastycznych ludzi i bardzo lubię z nimi pracować. To są osoby niezwykle wrażliwe i tej wrażliwości można się od nich uczyć - dodaje.
- Gram dwie role - rycerza oraz Śpiwora z Gdziesiowa. Zwłaszcza ta druga jest ciekawa, bo jestem autorem całej sceny z tą postacią. To jest taki humorystyczny i satyryczny akcent w tej sztuce, która cała jest dość zabawna, bo wzorowaliśmy się m. in. na serialu "1670". Opowiadamy o zderzeniu wymuskanego, francuskiego szlachcica z naszym, polskim, rubasznym szlachcicem - mówi jeden z członków obsady. - Pani Agata Skowrońska dała nam szansę wymyślania własnych rzeczy, ale oczywiście ona jest naszą nauczycielką, reżyserką i bardzo jej za to dziękujemy - dodaje.
- Do grupy aktorskiej dołączyłem 10 dni temu, a gram jedną z głównych ról. To jest duży stres, aby nauczyć się tekstu i nie zawieść grupy, ale bardzo mi się to podoba. Super zabawa i super doświadczenie! - komentuje drugi członek obsady.
- Praca tutaj polega głownie na zaufaniu, współpracy i budowaniu więzi. Jest dużo satysfakcji, ale też lęku przed zapomnieniem tekstu. Już w podstawówce uczęszczałam do koła teatralnego, więc jakieś podstawy mam i bardzo mi się to podoba - mówi członkini obsady.
