Europejska premiera opery „...(Iphigenia)”, skomponowanej przez legendarnego saksofonistę Wayne'a Shortera oraz kontrabasistkę i wokalistkę Esperanzę Spalding, odbędzie się 20 listopada w Narodowym Forum Muzyki we Wrocławiu. Będzie to jedno z najważniejszych wydarzeń 23. edycji Jazztopad Festival.
„Jazztopad od ponad dwudziestu lat powstaje z przekonania, że najważniejsze rzeczy w muzyce dzieją się gdy artyści mają przestrzeń do komponowania i podejmowania ryzyka. Dzięki zaufaniu, jakim darzą się wzajemnie twórcy, organizatorzy i publiczność, nasz festiwal jest często miejscem prezentowania nowych projektów” - przypomina dyrektor artystyczny festiwalu, Piotr Turkiewicz.
Jednym z najważniejszych wydarzeń tegorocznej odsłony jazzowej imprezy będzie zapowiedziana na 20 listopada premiera opery, skomponowanej wspólnie przez Wayne'a Shortera - jednego z najwybitniejszych saksofonistów i kompozytorów jazzowych - i Esperanzę Spalding, kontrabasistkę i wokalistkę.
Zmarły w 2023 r. Shorter zasłynął jako członek „Drugiego Wielkiego” kwintetu trębacza Milesa Davisa, który współtworzył z pianistą Herbiem Hancockiem, perkusistą Tonym Williamsem i kontrabasistą Ronem Carterem. U boku Davisa nagrał takie albumy jak m.in. „Miles Smiles” (1967), „Filles de Kilimanjaro” (1968), „In a Silent Way” (1969) czy „Bitches Brew” (1970), zanim założył - wraz z pianistą Joe Zawinulem - formację Weather Report, wykonującą muzykę jazzową spod znaku fusion. Jako solista zadebiutował w 1959 r. albumem „Introducing Wayne Shorter”, nagranym dla wytwórni Vee-Jay. Swoje najsłynniejsze płyty nagrał dla Blue Note Records, wśród nich „JuJu” (1965), „Speak No Evil” (1966), „The All Seeing Eye” (1966). Od 2000 r. prowadził kwartet z pianistą Danilo Perezem, kontrabasistą Johnem Patituccim i perkusistą Brianem Blade'em.
Wraz z Esperanzą Spalding stworzył operę „...(Iphigenia)”, współczesną interpretację starożytnej historii. „Kompozycja ta nie jest jednak adaptacją greckiego mitu, lecz stanowi raczej interwencję w samo tworzenie opowieści oraz w to, czym są muzyka i opera, jakie znamy. Formy klasyczne i jazzowe zderzą się w pełnej partyturze orkiestrowej zawierającej przełomową metodę improwizacji symfonicznej Shortera” - zaznaczono w zapowiedzi wydarzenia na stronie internetowej wrocławskiego festiwalu.
„Poprzez ten utwór autorzy spoglądają na historię gatunku i stawiają wymagania co do jego przyszłości. Kończą z tragicznymi bohaterkami śpiewającymi o samobójstwach i popadającymi w obłęd w idealnej intonacji. Kończą ze spektaklami o kobietach martwych lub umierających. Wreszcie kierują wzrok poza scenę – pytają, co zrobimy w tym właśnie momencie naszej zbiorowej rzeczywistości, kiedy tak rozpaczliwie potrzebujemy nowych wizji dla świata” - dodano.
Wśród artystów znajdzie się Chór Narodowego Forum Muzyki, zespół NFM Filharmonia Wrocławska, a także muzycy kwartetu Wayne'a Shortera. Aranżacje wokalne a cappella przygotowała laureatka Nagrody Pulitzera, kompozytorka Caroline Shaw. Autorkami dodatkowych tekstów są Joy Harjo, Safiya Sinclair i Ganavya Doraiswamy. Koncertem dyrygować będzie Clark Rundell.
- Chcę mierzyć się z niewykonalnym. To jest właśnie to, co napędza sztukę w jej rozwoju, jaka by nie była. To wyzwanie. Dla mnie definicja jazzu to „wyzywam cię”. To rzucenie wyzwania wszystkiemu temu, w co wierzysz, że jest dane raz na zawsze - mówił Shorter w rozmowie z PAP w 2013 r. - Miles spytał mnie kiedyś: „Nie nudzi cię granie muzyki, która brzmi jak muzyka?”. W naszym zespole wszyscy są liderami, na równych prawach. Ci goście są cholernie dobrzy. Nie sprzeczają się między sobą, szanują się, nie rywalizują. A najważniejsze jest to, że słuchają się nawzajem. To wspaniali muzycy, bardzo twórczy. Dzięki temu możemy grać muzykę, która brzmi, jak wierzę, ciekawie - opowiadał o prowadzeniu swojego zespołu.
W ramach tegorocznej odsłony wrocławskiej imprezy wystąpią jeszcze: Musho (duet Sofii Jernberg i Alexandra Hawkinsa) i Hamid Drake, DoYeon Kim Quartet (21.11.), Sissel Vera Pettersen i Meredith Bates (21.11.), a także William Parker, Shabaka i Hamid Drake (22.11.).
Szczegółowy program 23. Jazztopad Festival dostępny jest na stronie internetowej imprezy.