Warszawa. Wernisaż wystawy „Andrzej Wajda. Artysta. Senator. Obywatel” w Senacie – w środę

W gmachu Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w Warszawie 22 kwietnia odbędzie się uroczyste otwarcie wystawy „Andrzej Wajda. Artysta. Senator. Obywatel”, przygotowanej przez krakowskie Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha. To część obchodów Roku Wajdy.

W 2026 r. przypada 100. rocznica urodzin Andrzeja Wajdy – jednego z najwybitniejszych polskich reżyserów, laureata Oscara i twórcy niezapomnianych filmów, które stały się ikonami polskiej i światowej kinematografii. Z tej okazji polski Sejm i inne instytucje podjęły uchwały ustanawiające Rok Wajdy, aby uhonorować jego dorobek i promować jego twórczość w kraju i za granicą. Jak zaznaczono, ekspozycja prezentowana w Senacie stanowi jedno z kluczowych wydarzeń obchodów Roku Andrzeja Wajdy.

Wystawa „Andrzej Wajda. Artysta. Senator. Obywatel” stanowi próbę syntetycznego ujęcia drogi artystycznej twórcy o światowej renomie oraz jego wielowymiarowego zaangażowania – zarówno w obszarze sztuki, jak i życia publicznego.

Narracja ekspozycji została podzielona na siedem rozdziałów, które prowadzą odbiorców przez najważniejsze etapy życia i twórczości Wajdy.

Jak zaznaczono w zapowiedzi wystawy, „szczególne znaczenie mają tu przeżycia wojenne, w tym śmierć ojca zamordowanego w czasie zbrodni katyńskiej, wpływ tych wydarzeń na życie przyszłego artysty oraz trwały efekt tych doświadczeń na artystyczną i obywatelską świadomość przyszłego reżysera”. Część „Sztuka” ukazuje Wajdę jako twórcę wizualnego – rysownika i malarza, dla którego myślenie obrazem i wrażliwość plastyczna były podstawą pracy artystycznej. Jego szkice, notatki i projekty plastyczne stanowią klucz do zrozumienia filmowej i teatralnej wyobraźni reżysera.

Rozdział „Film” poświęcony jest jego najważniejszym dziełom filmowym, podejmującym tematy historii, pamięci, moralnych wyborów i losów jednostki uwikłanej w wielkie procesy i przemiany społeczne. Wajda jawi się tu jako twórca, który potrafi nadać uniwersalny wymiar iście polskim doświadczeniom.

Część ekspozycji pt. „Teatr” przypomina działalność Wajdy jako wybitnego reżysera scenicznego, współpracującego z najważniejszymi teatrami w Polsce i za granicą. Teatr był dla Andrzeja Wajdy przestrzenią artystycznego dialogu, eksperymentu i refleksji nad współczesnością.

„Szczególne miejsce w narracji wystawy zajmuje Muzeum Manggha – bodaj najważniejszy projekt zainicjowany przez Andrzeja Wajdę i jego Małżonkę Krystynę Zachwatowicz-Wajdową, będący wyrazem ich wspólnego przekonania o społecznej roli kultury oraz pozostawiony trwały ślad ich artystycznego i kulturalnego mecenatu w Krakowie” - napisano w zapowiedzi wystawy.

Osobny rozdział poświęcono Japonii, stanowiącej jedną z największych fascynacji artysty od lat wczesnej młodości. Jak przypomniano, kontakt z kulturą japońską, sztuką ukiyo-e (rodzaj malarstwa i drzeworytu japońskiego, funkcjonujący w okresie Edo - PAP) oraz liczne podróże do Japonii, przyjaźnie i praca z Japończykami, ukształtowały jego estetykę i doprowadziły do powstania krakowskiego Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha (obecnie Muzeum).

Wystawę zamyka rozdział „Wajda-Obywatel” przypominający o zaangażowaniu społecznym i politycznym Artysty, jego działalność w okresie „Solidarności” oraz pracę w Senacie RP.

Wernisaż ekspozycji „Andrzej Wajda. Artysta. Senator. Obywatel” - 22 kwietnia o godz. 12 w Senacie RP. Wystawa czynna będzie do 25 maja.

Jej organizatorami są: Senat RP, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowe Centrum Kultury oraz Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha.

Polska Agencja Prasowa jest patronem medialnym wystawy.

Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha zostało powołane do życia z inicjatywy Andrzeja Wajdy i otwarte w 1994 r. jako Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha. Przez pierwszych dziesięć lat istnienia stanowiło oddział Muzeum Narodowego w Krakowie, będąc zarazem miejscem aktywnej działalności Fundacji Kyoto – Kraków im. Andrzeja Wajdy i Krystyny Zachwatowicz. W roku 2005, usamodzielnione decyzją Ministra Kultury, otrzymało status państwowej instytucji kultury, a od roku 2007 działa jako placówka muzealna.

Zgodnie z ideą fundatorów, Manggha miała stanowić „dom dla kolekcji sztuki japońskiej”, zgromadzonej głównie przez Feliksa Mangghę Jasieńskiego, a przechowywanej od 1920 r. w Muzeum Narodowym w Krakowie. Zbiory Sztuki Dalekiego Wschodu Muzeum Narodowego w Krakowie w 2009 r. zostały ostatecznie przejęte w depozyt przez Muzeum Manggha.