Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego pożegnało Marcela Łozińskiego. Z wielkim smutkiem przyjęliśmy informację o śmierci wybitnego reżysera filmów dokumentalnych - napisało na serwisach społecznościowych
fot. mat. Filmu Polskiego
„Marcel Łoziński był autorem filmów, które stały się ikonami polskiej i światowej kinematografii dokumentalnej. Jego dzieła przyniosły mu nominację do Oscara oraz nagrodę Europejskiej Akademii Filmowej” – napisało w swoich serwisach społecznościowych MKiDN. „Był również cenionym pedagogiem i członkiem międzynarodowych gremiów filmowych, a także odznaczonym złotym medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis” - dodano. Wpis zakończono słowami: „Składamy najgłębsze wyrazy współczucia rodzinie, przyjaciołom oraz całemu środowisku filmowemu”.
Łoziński był jednym z najwybitniejszych polskich dokumentalistów. Urodził się 17 maja 1940 r. w Paryżu w rodzinie polskich emigrantów. W 1965 r. ukończył Wydział Łączności na Politechnice Warszawskiej i pracował w Wytwórni Filmów Dokumentalnych w Warszawie jako inżynier dźwięku. Dwa lata później rozpoczął studia reżyserskie w Szkole Filmowej w Łodzi. Ukończył je w 1971 r., dyplom obronił pięć lat później.
Od 1974 r. należał do Stowarzyszenia Filmowców Polskich. Od 2002 r. prowadził Kurs Dokumentalny DOK PRO w Szkole Wajdy. Wykładał w Paryskiej Szkole Filmowej FEMIS oraz w Instytucie Kultury Polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Prowadził warsztaty dokumentalne, m.in. w Moskwie, Kijowie, Helsinkach, Pekinie. Był inicjatorem Dragon Forum – międzynarodowych warsztatów filmu dokumentalnego, a także członkiem Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej oraz Europejskiej Akademii Filmowej.
Filmy Łozińskiego zdobyły łącznie kilkadziesiąt nagród, wyróżnień i nominacji. Jednym z najbardziej znanych i najczęściej nagradzanych filmów Łozińskiego jest „89 mm od Europy” - otrzymał za niego nominację do Oscara w 1994 r. Dokument opowiada o przejściu granicznym w Brześciu, gdzie wymieniane są koła pociągów, bo białoruskie tory są szersze o 89 mm od polskich, europejskich. Film był metaforą przemian ustrojowych w 1989 r. Jego twórczość była w dużej mierze antysystemowa, poruszała kwestie drażliwe zarówno dla władzy komunistycznej, jak i dla społeczeństwa polskiego po transformacji ustrojowej.
Łoziński był laureatem m.in. Europejskiej Nagrody Filmowej za „Poste restante”, czterech nagród na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Oberhausen i aż dwunastu na Krakowskim Festiwalu Filmowym.