„Grot Fausta. Faustyczne dzieje teatru Jerzego Grotowskiego to nowoczesna rozprawa naukowa, oparta na wnikliwym i sumiennym odczytaniu źródeł, w wielu przypadkach nigdy wcześniej nieanalizowanych, a nawet nieznanych, ale nade wszystko rewolucyjna propozycja przemyślenia na nowo teatralnego dziedzictwa Jerzego Grotowskiego, jednego z najważniejszych artystów sztuki teatru w XX wieku” – pisze w recenzji wydawniczej prof. Mirosław Kocur.
fot. mat. Instytutu Teatralnego
Najnowsze wydawnictwo Instytutu Teatralnego (przygotowane we współpracy z Uniwersytetem Jagiellońskim) to monografia składająca się z trzech części. Pierwsze dwie prezentują szczegółowe rekonstrukcje, analizy i interpretacje dwóch wyreżyserowanych przez Jerzego Grotowskiego inscenizacji dramatów odwołujących się do legendy Fausta: przedstawienia według poematu dramatycznego Johanna Wolfganga Goethego (Teatr Polski w Poznaniu, 1960) oraz według Tragicznych dziejów doktora Fausta (Teatr-Laboratorium 13 Rzędów w Opolu, 1963). Część trzecia poświęcona jest Faustycznym dziejom teatru Grotowskiego (Studium o Hamlecie, Księcia Niezłomnego oraz Apocalypsis cum figuris). Zasadnicza teza stawiana w książce dotyczy propozycji spojrzenia na teatr Grotowskiego nie z dominującej dotychczas perspektywy „Chrystocentrycznej”, ale przez pryzmat „matrycy Faustycznej” wyprowadzanej z analiz inscenizacji mitu Fausta.
„Ostatecznym sednem twórczych wysiłków Grotowskiego i kierowanego przezeń zespołu realizatorów było, zdaniem Kosińskiego, „faustyczne” poszukiwanie „ponadludzkiego w ludzkim”. Główna rozterka etyczna Fausta – jak odnaleźć ma się człowiek w świecie rządzonym niepodzielnie przez „tego pana” – Szatana? Faust, zdaniem Kosińskiego, chce rozpoznać, na czym polega to, że świat jest piekłem” – pisze w recenzji wydawniczej prof. Juliusz Tyszka.
Obok oryginalnych interpretacji, książka zawiera najpełniejsze z dotychczasowych rekonstrukcje dwóch przedstawień Faustycznych, oparte na niewykorzystywanych wcześniej materiałach, w szczególności egzemplarzach teatralnych (Faust) i aktorskich (egzemplarz Zbigniewa Cynkutisa do Tragicznych dziejów doktora Fausta ze szczegółowymi notatkami aktora).
„Naukowa proza Kosińskiego nabiera wymiarów literackich. W epilogu Grot Fausta przemienia się w powieść. Najnowsza monografia Dariusza Kosińskiego to dzieło wybitne, znakomicie napisane, oparte na mistrzowskich interpretacjach materiału źródłowego i bardzo dziś potrzebne. W „epoce kłamstwa”, zdominowanej przez nowe technologie i cyfrowe symulacje, warto przypomnieć wielkiego polskiego artystę, dla którego sztuka była wehikułem do poznania prawdy” – Mirosław Kocur.