Na Festiwalu Dwa Teatry jury 2. edycji konkursu Narracje Nieobecne nagrodziło dramat Agnieszki Jelonek „Aparadoras / Made in Spain”, który powstał w ramach organizowanej przez Instytut Teatralny i stowarzyszenie Rekultur rezydencji dla wschodzących dramatopisarek i dramatopisarzy w Kutnej Hoře w 2025 roku.
fot. mat. Instytutu Teatralnego
Ze 160 zgłoszonych do konkursu Teatru Telewizji tekstów do finałowej trójki zakwalifikowały się dramaty „Redditor” Stanisława Malickiego, „Zarabiam po prostu będąc” Patrycji Widłak oraz „Aparadoras / Made in Spain” Agnieszki Jelonek. Jury w składzie: Joanna Biernacka-Płoska, Paweł Demirski, Emilia Dłużewska, Joanna Krakowska oraz Mariusz Gołosz (zwycięzca 1. edycji konkursu), zdecydowało się przyznać główną nagrodę – 60 tysięcy złotych i realizację tekstu w Teatrze Telewizji – Agnieszce Jelonek.
Za dramat w pełni dojrzały, dopracowany w detalach, świetny literacko i oryginalny kompozycyjnie, z angażującą opowieścią i przejmującymi postaciami. Temat pracy został tu przedstawiony przez pryzmat walki o uznanie praw kobiet do godnych warunków zatrudnienia, zabezpieczeń socjalnych i do zwykłego szacunku w świecie rządzonym nie tylko przez mechanizmy kapitalistycznego wyzysku, ale także ogłupiające kulturowe wzorce kreowane w korpomediach. Pół wieku ciężkiej, fizycznej pracy zapisanej na ciele bohaterki staje się tu namacalne i zostaje uwidocznione zupełnie dosłownie, choć dramat utrzymuje zarazem niebagatelne metaforyczne moce – uzasadniało swój wybór jury.
Zanim zwycięski tekst trafi do realizacji w Teatrze Telewizji, publiczność festiwalowa miała okazję usłyszeć go podczas czytania performatywnego w reżyserii Marka Zielińskiego z udziałem aktorów Teatru Wybrzeże, które odbyło się na Scenie Kameralnej teatru. Pierwsze czytanie fragmentów tekstu work-in-progress w języku angielskim miało miejsce na zakończenie rezydencji podczas międzynarodowego festiwalu Divadelní festival Kutná Hora. Na rezydencji dla wschodzących dramatopisarzy i dramatopisarek w Kutnej Hoře przebywał także Edmund Krempiński, który pracował nad tekstem „Mit”.
Więcej informacji znajduje się na stronie Teatru Telewizji.
***
Program rezydencji dla wschodzących dramatopisarzy i dramatopisarek jest skierowany do twórców i twórczyń z krajów Europy Środkowej i Wschodniej. W związku z tym, że w wielu z tych krajów nie ma długoterminowych strategii wspierania, współczesnej dramaturgii, program stwarza wyjątkową okazję do pracy nad nowymi dziełami dramatycznymi. Dzięki niemu dramatopisarze i dramatopisarki mają możliwość rozwijania swoich pomysłów artystycznych w twórczej przestrzeni i komforcie finansowym.
Każdego roku rezydencja jest zorientowana na konkretny region lub państwo – w 2025 roku wsparła autorkę i autora z Polski. Program oferuje osobom piszącym współpracę z doświadczonym mentorem.
Rezydencja jest miejscem spotkań zagranicznych i czeskich autorów, autorek, dramaturgów, dramaturżek oraz przedstawicieli innych zawodów teatralnych. Jest to otwarta przestrzeń do wymiany doświadczeń, różnych strategii artystycznych oraz wszechstronnej inspiracji.
Kuratorami programu są reżyserka teatralna Ewa Zembok oraz Miroslav Hristov z bułgarskiego Goethe-Institut. Pomysł stworzenia centrum rezydencyjnego w Kutnej Hoře opiera się na fundamentach już istniejącej międzynarodowej sieci młodych pisarzy i pisarek teatralnych New Stages Southeast.
Instytut Teatralny był partnerem merytorycznym rezydencji w 2025 roku. Organizatorem i producentem był platforma Rekultur z.s. z siedzibą w Pradze, a partnerami Goethe-Institut Bułgaria, Divadelní festival Kutná Hora.
