Pierwszy dzień wolności

W okresie karnawału wystawia się szopki noworoczne, w Boże Narodzenie - sztuki Brylla o bożym narodzeniu. Z okazji rocznicy zwycięstwa nad faszyzmem w polskim teatrze wystawia się "Pierwszy dzień wolności" Leona Kruczkowskiego. Ta sztuka, która w momencie swojego powstawania była pełna ważkich spraw, trudnych pytań i nierozwikłanych, ledwie zaznaczonych problemów, stalą się obecnie takim właśnie, wspomnieniowym, rocznicowym obchodem. Pierwszy dzień wolności mamy już na szczęście poza sobą, dzieli go od dnia dzisiejszego ponad 10 tysięcy pięćset dni wolności, które składają się na trzydziestolecie Polski Ludowej. Ale każdy z tych dni był - chociaż nie był dniem pierwszym - napęczniały takimi samymi problemami i takimi samymi dwuznacznościami w zakresie wolności jak ten dzień pierwszy, o którym pisze Kruczkowski. I tak samo, jak wtedy - wiele było przez te wszystkie dni rzeczy niejasnych i rzeczy trudnych. Kruczkowski przedstawia w swoim drama