Zakończył się nabór prac do 8. edycji konkursu „Komediopisanie”, organizowanego przez Teatr Powszechny w Łodzi. Do tegorocznej edycji nadesłano ponad 100 tekstów! Ogromnie cieszy nas to zainteresowanie i energia, z jaką twórcy podejmują wyzwanie pisania komedii. Laureatów poznamy w pierwszej połowie 2027 roku. W jury zasiadają Juliusz Machulski, dr Dominika Łarionow, Michał Walczak i Jacek Wakar.
fot. mat. teatru
Przez lata „Komediopisanie” otworzyło drogę na scenę wielu autorom i ich tekstom. Organizowany przez Teatr Powszechny w Łodzi od 2008 roku konkurs to pierwsza i jedyna w Polsce inicjatywa w całości poświęcona współczesnej polskiej komedii, a zarazem jeden z najważniejszych projektów Polskiego Centrum Komedii. Jego pomysłodawczyni, Ewa Pilawska, od początku pokazuje, że komedia może być nie tylko źródłem rozrywki, lecz także sposobem opowiadania o najważniejszych problemach współczesności i sprawach społecznych.
Konkurs ma charakter otwarty - uczestniczą w nim zarówno uznani twórcy, jak i debiutanci. Jego szczególnym wyróżnikiem jest anonimowy tryb oceny, obowiązujący od pierwszej edycji. Jury ocenia teksty opatrzone godłem, nie znając nazwisk autorów. O werdykcie decydują więc pomysł, język, konstrukcja dramaturgiczna i potencjał sceniczny, a nie dotychczasowy dorobek twórcy. Dopiero po wyłonieniu laureatów poznajemy nazwiska osób kryjących się za godłami.
- Od początku zależało mi na tym, żeby „Komediopisanie” było konkursem, w którym wszyscy autorzy mają równe szanse. Nie chcemy, żeby o ocenie tekstu decydowało nazwisko czy pozycja autora. Jury ma spotkać się przede wszystkim z samą sztuką – jej pomysłem, językiem i potencjałem scenicznym. Dopiero kiedy zapadnie werdykt, dowiadujemy się, kto kryje się za poszczególnymi godłami. W ten sposób dajemy szansę zarówno uznanym twórcom, jak i osobom, które dopiero rozpoczynają swoją drogę w teatrze - mówi Ewa Pilawska, dyrektorka Teatru Powszechnego w Łodzi i pomysłodawczyni konkursu.
Na siedem pierwszych edycji „Komediopisania” nadesłano ponad 800 utworów. Wśród laureatów znaleźli się m.in. Juliusz Machulski, Piotr Rowicki, Michał Kmiecik, Radosław Paczocha, Paweł Mossakowski, Jarosław Jakubowski, Wojciech Bruszewski, Krzysztof Kędziora i Marcin Bałczewski.
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów wpływu konkursu na polski teatr jest twórczość Juliusza Machulskiego. Jego sztuka „Next-ex”, nagrodzona w pierwszej edycji, otworzyła mu drogę do dramaturgii teatralnej. Później autor regularnie pisał dla Teatru Powszechnego w Łodzi – powstały m.in. „Matka brata mojego syna”, „Brancz”, „Atrament. Wczoraj. Żyrafa” i „Meczycho”. Machulski podkreślał, że to zaproszenie Ewy Pilawskiej do udziału w „Komediopisaniu” uczyniło z niego komediopisarza.
Wiele nagrodzonych tekstów doczekało się prapremier właśnie na scenie Teatru Powszechnego, a następnie kolejnych realizacji w innych teatrach i Teatrze Telewizji. Wśród nich znalazły się m.in. „Psychoterapolityka”, „Uwolnić karpia”, „Roszada”, „Letnisko”, „Życie”, „Kochanowo i okolice”, „Dryl”, „Wykapany zięć”, „Zielona Polana” i „VHS”. Ważnym przykładem jest również sztuka Pawła Mossakowskiego „Zielona Polana”, określana przez autora jako komedia (prawie) kryminalna, której prapremiera odbyła się w Teatrze Powszechnym w marcu 2025 roku.
„Komediopisanie” wyrasta z przekonania, że komedia nie musi być ucieczką od trudnych tematów ani jedynie zbiorem dowcipów. Może ujawniać paradoksy codzienności, obnażać społeczne przywary i skłaniać do refleksji. Napisanie dobrej komedii wymaga nie tylko wyczucia języka i rytmu, lecz także umiejętności obserwowania rzeczywistości i przekładania jej sprzeczności na język sceny.
Dla Ewy Pilawskiej szczególnie ważne jest, aby nagrodzone teksty nie kończyły życia na papierze. Dlatego konkurs nie ogranicza się do wyłonienia laureatów - Teatr Powszechny stwarza autorom możliwość scenicznej realizacji ich utworów i spotkania z publicznością.
– Teatr nie może ograniczać się wyłącznie do wystawiania sprawdzonych tytułów i nazwisk. Musi szukać nowych autorów, podejmować ryzyko i dawać szansę tekstom, których potencjału nie da się jeszcze zmierzyć popularnością czy wcześniejszymi realizacjami. Najważniejsze jest to, co dzieje się po konkursowym werdykcie – kiedy nagrodzona sztuka trafia na scenę, spotyka się z aktorami i publicznością, zaczyna żyć własnym życiem. Właśnie wtedy konkurs naprawdę spełnia swoją rolę – podkreśla Ewa Pilawska.
Działalność Polskiego Centrum Komedii, działającego przy Teatrze Powszechnym w Łodzi, obejmuje również dokumentowanie i promowanie współczesnej polskiej dramaturgii komediowej. Rozwijana jest elektroniczna biblioteka komedii, udostępniająca nagrodzone teksty, a Teatr wydał także „Antologię współczesnej polskiej komedii”. Wybrane utwory zostały przetłumaczone na języki angielski, francuski i czeski oraz przekazane polskim i zagranicznym agencjom dramaturgicznym, by mogły dotrzeć do kolejnych odbiorców i zagranicznych środowisk teatralnych.
Ponad 100 tekstów zgłoszonych do ósmej edycji „Komediopisania” potwierdza, że konkurs pozostaje ważnym miejscem spotkania twórców i przestrzenią rozwoju współczesnej polskiej komedii. Teatr Powszechny w Łodzi konsekwentnie udowadnia, że warto dawać szansę nowym autorom i tekstom - bo właśnie z nich mogą powstawać spektakle, które na długo pozostają z publicznością.
