Od 11 marca 2026 r. Cricoteka wspólnie z Fundacją A Sztuka? zaprasza na Dzikie harce. Wystawę dla dużych i małych. Dzikie harce to przestrzeń aktywnego doświadczania sztuki i działania: sprawdzania, przesuwania i uruchamiania przestrzeni własną aktywnością. To zaproszenie do wspólnego tworzenia, zarówno dla dzieci, jak i dorosłych, w ruchu i w relacji – czyli tam, gdzie pozwalamy sobie na swobodę i wyobraźnię.
fot. mat. organizatora
Czerpiąc z książki Tam, gdzie żyją dzikie stwory autorstwa Maurice’a Sendaka oraz idei „Anty-wystawy” Tadeusza Kantora, projekt zaprasza dzieci i dorosłych do wejścia w twórczy proces, pełen eksperymentu, ryzyka i zabawy. Na wystawie nie zobaczymy jednak dzieł Artysty – centrum Dzikich harców stanowi Kantor niematerialny, czyli obecny w sposobie myślenia i pracy. Jego wpływ ujawnia się w metodzie opartej na eksperymencie, w sięganiu do pamięci i w traktowaniu procesu jako wartości samej w sobie.
Na ekspozycję składa się pięć zaprojektowanych przez artystki i artystów otwartych przestrzeni, w których można rysować, przebierać się, komponować dźwięki, bawić się skalą, światłem i cieniem oraz testować własne pomysły bez lęku przed błędem. Wystawa była tworzona we współpracy z dziećmi w zgodzie z ich potrzebami i nieograniczoną wyobraźnią.
Dzikie harce wyrywają najmłodszych z „kącików zabaw”, ciasnych enklaw o powierzchni kilku metrów kwadratowych, towarzyszących przestrzeniom przeznaczonym dla dorosłych. Zamiast takiego podziału w Cricotece proponujemy sytuację, w której bez względu na wiek można tworzyć w dialogu i wzajemnym szacunku.
Punktem wyjścia do powstania wystawy był proces warsztatów z dziećmi w wieku 6–12 lat. Kuratorki – Justyna Droń i Anna Grajewska – brały pod lupę dziecięcą frajdę i momenty, w których uruchamia się dziecięca wyobraźnia. Łowiły przyjemności: budowanie, rysowanie, przebieranie się, tworzenie prac opartych na nieoczywistych połączeniach. Sprawdzały, z którymi z obiektów Tadeusza Kantora z kolekcji Cricoteki dzieci nawiązują relację oraz co i dlaczego budzi ich ciekawość. Cytaty z rozmów, skojarzenia, szkice stały się przewodnikiem po kolejnych etapach projektu. Doprowadziły do artystów i artystek, którzy wspólnie z kuratorkami rozwijali pomysły wyrosłe z dziecięcej ciekawości, zabawy i spotkania z obiektami Tadeusza Kantora. Ważnym etapem powstawania Dzikich harców było też testowanie. Pomysły i prototypy przygotowane przez artystów i artystki wróciły do dzieci, aby je sprawdziły w praktyce.
Stąd uczestnicząc w Dzikich harcach. Wystawie dla dużych i małych, można przebierać się w wyciągnięte z szaf dziwnych dorosłych ogromne ubrania, zaprojektowane i uszyte przez duet Marty Sali i Cheonga Kin Mana, tworzyć przy pomocy walizek pełnych dźwięków Joanny Bronisławskiej improwizowaną orkiestrę, w której każdy ton staje się częścią wspólnej kompozycji, albo wziąć udział w wyzwaniu rysunkowym Justyny Mędrali i powiesić swoją pracę na wystawie. Można także odkryć tajną bazę z tkanin przygotowaną przez Justynę Mazur-Kiwer, a nawet doświadczyć bałaganu pełnego nieprzewidzianego ruchu dzięki pracy Bartka Buczka. Cała przestrzeń wystawy staje się miejscem twórczej zabawy przy pomocy sztuki.
Dzikie harce są momentem eksperymentu, ryzyka, utraty kontroli, robienia błędów i niepewności działania. To właśnie dzięki temu możliwe staje się autentyczne spotkanie zarówno z innymi, jak i z samym sobą. Wystawa wzięła swój tytuł z książki Maurice’a Sendaka i podobnie do niej nie zatrzymuje się na afirmacji dzikości. Dzikie harce, podobnie jak w historii Maxa – bohatera książki, są tu metaforą twórczego zanurzenia w chaosie i przygodzie, po których następuje świadomy powrót – wzbogacony o nowe doświadczenie i nową opowieść.
Zapraszamy do „dzikich harców” w Cricotece!
Kuratorki: Justyna Droń, Anna Grajewska
Producentka: Anna Bargiel
Artystki i artyści: Joanna Bronisławska, Bartek Buczek, Justyna Mazur-Kiwer, Justyna Mędrala oraz duet Marta Sala i Cheong Kin Man
Grafika i aranżacja: Wojciech Kwiecień-Janikowski
Promocja: Małgorzata Kmita-Fugiel, Zofia Mikołajska
Opieka publiczności: Aleksandra Treder
Światło, multimedia: Mariusz Gąsior
Montaż: Tomasz Stefaniak, Krzysztof Warmus i inni wykonawcy
Program publiczny: Justyna Droń, Małgorzata Raczkowska
Dostępność: Anna Rejowska
Dyrektor: Natalia Zarzecka
Współpraca: Elżbieta Bednarczyk, Guido Gazzi, Joanna Geroch, Joanna Gorzałczany, Ewa Kaczmarczyk, Valentyna Khomenko, Agata Klakla, Wojciech Kucharczyk, Jolanta Lang, Michał Lelek, Kateryna Marchenko, Barbara Mączyńska, Anna Michałowska, Piotr Masoń, Aldona Mikulska, Agnieszka Oprządek, Tomasz Pietrucha, Bogdan Renczyński, Maciej Satała, Jakub Paweł Staszewski, Konrad Szymański, Krzysztof Wilk, Olena Yanushewska, Dorota Ziajko
Patroni medialni: TVP 3 Kraków, Mint Magazine, Magazyn Szum, Gazeta Wyborcza
Praca Cheonga Kin Mana w duecie z Martą Stanisławą Salą stanowi część jego badań doktorskich z antropologii pt. „Translingwalność, autoetnografia artystyczna i afektywna pamięć w diasporze Makau” realizowanych na Nowym Uniwersytecie Lizbońskim / Instytucie Uniwersyteckim w Lizbonie. Badania finansują Fundacja Nauki i Technologii (FCT) oraz Centrum Nauki i Kultury Makau (CCCM) podlegające portugalskiemu Ministerstwu Edukacji, Nauki i Innowacji.
