Po raz pierwszy Polska będzie gościem festiwalu artystycznego Ene w Hiszpanii. Zainauguruje go reżyserka Agnieszka Holland w rozmowie o poetyce filmu i malarstwa z pisarzem Jesusem Ruizem Mantillą w Muzeum Prado. Tematem przewodnim 18. edycji festiwalu jest poezja.
fot. fot. Dawid Śmigielski
Na środowej konferencji prasowej w Madrycie, Mantilla, który jest dyrektorem artystycznym Ene, wyjaśnił, że wybór Polski jako kraju zaproszonego na festiwal stał się oczywisty, gdy ustalono, że to poezja ma być punktem wyjścia do rozmowy o sztuce i tożsamości w obecnych czasach.
- Ponieważ poezja jest hasłem przewodnim tegorocznej edycji, uznałem, że Polska jest wyborem doskonałym – podkreślił Mantilla.
Polska poezja cieszy się w Hiszpanii dużą popularnością i uznaniem. Tylko w ostatnich dwóch latach wydane zostały w Hiszpanii m.in.: obszerna dwujęzyczna antologia poezji Anny Świrszczyńskiej, a ponadto zbiory wierszy: Zuzanny Ginczanki i Haliny Poświatowskiej.
Na wystawach wielu księgarni często eksponowane są tomiki Wisławy Szymborskiej i Adama Zagajewskiego, który dziewięć lat temu został uhonorowany „hiszpańskim Noblem” – Nagrodą Księżnej Asturii w dziedzinie literatury. Wydawani są też po hiszpańsku poeci młodego pokolenia jak Urszula Honek, Tomasz Różycki (wezmą udział w festiwalu), Julian Rosiński i Julia Fiedorczuk.
Podczas festiwalu zostanie zaprezentowana przygotowana specjalnie z jego okazji antologia współczesnej poezji polskiej pod redakcją Xaviera Farre, obejmująca wiersze 14 polskich poetów urodzonych między latami 1970-1997.
Wyjaśniając, czemu poezja stała się osią tematyczną festiwalu, Mantilla powiedział, że jest ona najlepszą odpowiedzią na „ciemne czasy barbarzyństwa, polaryzacji i przemocy”. – Kiedy znów rozbrzmiewają bębny wojny i trąby apokalipsy, jedną z naszych najlepszych broni, by powstrzymać jej jeźdźców, jest poezja – podkreślił.
Dodał, że nie jest ona dziedzictwem tylko poetów; jego zdaniem duch poezji jest obecny w innych dyscyplinach sztuki. – Poezja jest w kinie Pawlikowskiego, Kieślowskiego. Poetą fortepianu był Chopin, którego podczas festiwalu będzie można posłuchać w wykonaniu Rafała Blechacza – dodał Mantilla.
Odpowiadając na pytania hiszpańskich dziennikarzy o rolę poezji w Polsce, dyrektorka Instytutu Kultury Polskiej w Madrycie Maria Ślebioda podkreśliła, że poezja pozwalała przetrwać Polakom trudne czasy wojen i represji. Podkreśliła, że udział Polski ma służyć refleksji nad rolą literatury jako narzędzia pamięci, dialogu i oporu wobec współczesnych zagrożeń.
Festiwal Ene to międzynarodowe wydarzenie literatury i sztuki, które będzie mieć miejsce w Madrycie (4 – 25 listopada) i Maladze (21 -30 listopada). Program, łączący literaturę, filozofię, reportaż, kino, teatr, muzykę i sztukę, obejmuje ponad 100 wydarzeń w najważniejszych instytucjach kulturalnych Madrytu i Malagi, takich jak Circulo de Bellas Artes, Museum Prado, Instytut Cervantesa, Teatr Abadii czy Centro Cultural Generación del 27.
Publiczność hiszpańska będzie miała okazję spotkać się z wieloma artystami ze swojego kraju i zza granicy. W grupie tych pierwszych znaleźli się m.in. powieściopisarz i poeta Manuelo Vilas, lewicująca filozofka, eseistka i pisarka Elizabeth Duval, specjalizujący się w literaturze faktu, zwłaszcza dotyczącej hiszpańskiej wojny domowej, Paco Cerda czy powieściopisarz historyczny o konserwatywnych poglądach Juan Manuel de Prada.
W festiwalu wezmą udział także zagraniczni autorzy, m.in. włoski reporter, Roberto Saviano – autor „Gomorry”, pisarka i poetka Gioconda Belli z Nikaragui, od lat zaangażowana w debatę o demokracji i prawach człowieka, powieściopisarz i eseista z Meksyku Jorge Volpi.
Ze strony polskiej w festiwalu wezmą udział m.in. Mariusz Szczygieł, Joanna Kuciel-Frydryszak, Małgorzata Rejmer, Katarzyna Kobylarczyk, Tomasz Różycki i Urszula Honek. Zaplanowano cykl pokazów polskiego kina, m.in. „Franza Kafki” Agnieszki Holland, „Zimnej wojny” Pawła Pawlikowskiego oraz „Chopin, Chopin!” Michała Kwiecińskiego.
W Auditorio Nacional de Musica - głównej sali koncertowej w Madrycie - da koncert Rafał Blechacz.
Z kolei w Teatrze Abadia widzowie zapoznają się z przedstawieniami: „W maju się nie umiera. Historia Barbary Sadowskiej” oraz „Ginczanką. Przepisem na prostotę życia” Agnieszki Przepiórskiej. Po spektaklu „Ginczanki” zaplanowano spotkanie artystki z publicznością w towarzystwie hiszpańskiej krytyczki literackiej Mercedes Monmany i tłumaczki wierszy Ginczanki na hiszpański Elżbiety Bortkiewicz.
