Czy sztukę teatralną mogą wystawić osoby mieszkające w noclegowni dla bezdomnych? Teatr Obsada Zmywaka, który powstał w Białymstoku udowadnia, że tak. I zaprasza wszystkich na swoją pierwszą premierę „Skrzydła, którymi kołyszesz” do Kina Ton na Rynku Kościuszki już w tę niedzielę. Obowiązuje rezerwacja miejsc.
fot. mat. teatru
To nie jest arteterapia czy projekt, w którym do osób w kryzysie bezdomności przyszedł ekspert, by założyć tu teatr. Reżyserką jest Ewa Jakubaszek, jedna z mieszkanek noclegowni, ale też absolwentka Akademii Teatralnej, emerytowana aktorka teatralna, wieloletnia instruktorka i pedagog teatru.
Jej aktorami są Marcin Trocki, Dariusz Krzysztofik i Ryszard Dawidko. Mają od 41 do 50 lat, różne doświadczenia życiowe. Teraz układają sobie życie na nowo pomimo bezdomności. W noclegowni tworzą offową grupę teatralną. Mają różne motywacje. Dla Marcina teatr to odskocznia i zupełnie nowy świat. Dariusz szuka w nim sposobu na zajęcie głowy podczas terapii, a Ryszard po prostu nie chce marnować czasu.
Grupę zainicjował Paweł Żuk, który jest kierownikiem dwóch białostockich noclegowni i ogrzewalni dla bezdomnych w Białymstoku prowadzonych przez Caritas Archidiecezji Białostockiej. Początkowo sugerował teatrowi zupełnie inną nazwę, ale grupa przyszła do niego z własną propozycją. Bo może i są obsadą teatralną, ale każdemu z nich zdarzyło się także pracować na zmywaku.
– Nikt tak jak oni nie rozumie relacji między teatrem, a zwykłym, ludzkim doświadczeniem. Nie mogłem im odmówić własnej nazwy, bo w tym projekcie właśnie o to chodzi. Osoby w kryzysie bezdomności traktuje się często jak problem do rozwiązania, a przecież to są ludzie. Zmagają się z własnym życiem, próbują pokonywać naprawdę trudne wyzwania, w tym problemy z uzależnieniem i prawem, ale mogą też tworzyć sztukę. – mówi Paweł Żuk.
To nie jedyna taka inicjatywa w białostockich noclegowniach. Ich mieszkańcy tworzą w nich m.in. sterowane modele łodzi, aranżują piosenki na podstawie wierszy Asnyka, a niedawno powstała galeria – bezdomna.art.
Na premierę „Skrzydła, którymi kołyszesz”
Spektakl „Skrzydła, którymi kołyszesz”, jaki zobaczymy premierowo w Kinie Ton, jest współczesnym moralitetem. Wybrana przez grupę na pierwszą premierę adaptacja sztuki Adama Piekarzewskiego SDB „Król wschodzącego słońca” nie mówi o bezdomności.
Jest człowiek, który całe życie podporządkował jednemu: oczekiwaniu. Codziennie odkurza tron, trzyma otwarte drzwi i nasłuchuje kroków Króla, którego nawet nie potrafi nazwać po imieniu. W ten uporządkowany świat wchodzi Szatan, ale nie z rogami i ogniem, lecz jako uprzejmy przyjaciel, który naprawia zepsute radio, nalewa wina i krok po kroku przekonuje, że Król to dziecinna mrzonka, a jedynym panem tego życia jest sam człowiek. Naprzeciw niego staje Anioł, posłaniec Króla, z jedną wiadomością: On jest już blisko.
„Król wschodzącego słońca" jest o wolności i wyborze, o tym, jak łatwo zamienić cierpliwe czekanie na wygodne zwątpienie. Tekst jest montażem literackim: w usta Człowieka, Szatana i Anioła Piekarzewski wkłada słowa Mickiewicza (Dziady cz. I i III), Słowackiego (Król-Duch), Norwida, Asnyka (Miejmy nadzieję!), Bohomolca i Prusa, ale – jak to w moralitecie – jest tu też miejsce na Nowy Testament.
Kto jest zaproszony?
Do Kina Ton na premierę w najbliższą niedzielę (28 czerwca) na godzinę 15:00 może przyjść każdy i to bezpłatnie. Ponieważ liczba miejsc jest ograniczona obowiązuje rezerwacja. Należy wysłać email na adres [email protected], wpisując w tytuł wiadomości „Rezerwacja – Obsada Zmywaka" i podając liczbę osób.
Przy produkcji spektaklu pracuje na zasadach wolontariackich profesjonalny zespół. Za zdjęcia odpowiada ceniony fotograf teatralny Bartek Warzecha, a afisz i identyfikację wizualną grupy teatralnej opracowali graficy współpracujący z wieloma polskimi teatrami - duet Popek-Banach, czyli Agnieszka Popek-Banach i Kamil Banach. Producentem jest Paweł Żuk. Spektakl dofinansowany jest ze środków Miasta Białystok. Po premierze w Białymstoku Obsada Zmywaka wyruszy w trasę do placówek Caritas w Polsce.
—
Spektakl: „Skrzydła, którymi kołyszesz"
Gatunek: współczesny moralitet
Na podstawie: „Król wschodzącego słońca" Adama Piekarzewskiego SDB
Wykonawca: Teatr Obsada Zmywaka (reż. Ewa Jakubaszek)
Obsada: Marcin Trocki, Dariusz Krzysztofik, Ryszard Dawidko
Data: niedziela, 28 czerwca 2026, godz. 15:00
Miejsce: Kino Ton, Rynek Kościuszki, Białystok
Wstęp: bezpłatny, obowiązuje rezerwacja: [email protected] (temat „Rezerwacja – Obsada Zmywaka", w treści liczba osób)
Organizacja: Caritas Archidiecezji Białostockiej; dofinansowano ze środków Miasta Białystok
Obsługa PR, marketing: zespół Agencji Wniedoczasie