EN

13.10.2022, 13:25 Wersja do druku

Kraków. Jesienny program „Lekcji anatomii”, tegorocznej odsłony cyklu „Rollercoaster. Kolekcjonerzy wrażeń”

„Rollercoaster. Kolekcjonerzy wrażeń” to program prezentacji tańca realizowany od 2018 roku. Wybierane przez nas spektakle, z założenia odmienne pod względem estetyki i formy, konsekwentnie wpisują się w hasła porządkujące programy kolejnych edycji. Motywem przewodnim w 2022 roku jest „Lekcja anatomii” – nawiązująca jednocześnie do happeningu Tadeusza Kantora, obrazu Rembrandta i teatru anatomicznego. 

Kulturowe tabu przez długie lata hamowało rozwój anatomii jako dziedziny zajmującej się badaniem budowy ludzkiego organizmu. Jednak zarówno w historii medycyny, jak i teatru, znacząco zapisał się okres, w którym niezwykłą popularność zyskały publiczne pokazy anatomiczne. Gromadziły one na widowni nie tylko studentów medycyny. Zainteresowanie prezentacjami było tak duże, że zaczęto budować teatry, przeznaczone do publicznych lekcji anatomii, które przypominały przedstawienia teatralne.

Tadeusz Kantor, nawiązując do pokazów anatomicznych w happeningu „Lekcja anatomii wedle Rembrandta”, wychodzi od Rembrandtowskiej sekcji zwłok w pracowni doktora Tulpa, jednak wiwisekcji poddaje ubranie. Ożywia materię, która tworzy zaambalażowaną codzienność ciała. My również, w ramach tegorocznego „Rollercoastera”, sięgniemy po motyw wiwisekcji, by odnieść go do żywego ciała tancerzy. Ciało tańczące pobudza witalność i życie. To ono stanie się obiektem anatomicznej obserwacji, laboratoryjnych analiz i szczegółowej diagnostyki („Bones Mind Moving / Moving Bones Mind”, „Koncert na organy”, „Ucieleśniony mózg”, „Części ciała”). Uciekając od skojarzeń z danse macabre, w perspektywie naszych zainteresowań sytuujemy ciało tancerza czy tancerki, a więc ciało sprawne, zdolne do pozornej fragmentacji („Części ciała”), choć czasem ograniczone dysfunkcjami, dojrzałe, czy wyeksploatowane („Święto wiosny”, „Humani Corporis Fabrica”). Pod lupę bierzemy ciało rozumiane także jako nośnik pamięci i doświadczeń, źródło wrażeń i sensualnych doznań, w jego tu i teraz („Anatomie”). Rollercoasterowa „Lekcja anatomii” zbliża zatem do ciała żywego, budzi fascynację jego możliwościami, ale też skłania do refleksji nad ciałem poddającym się upływowi czasu („Humani Corporis Fabrica”), ciałem „doświadczonym” czy ciałem poprzez zmysły doświadczającym („Skin hunger”).

Tegorocznego „Rollercoastera” poszerzamy o  prace zaproszonych przez nas gości specjalnych. Oprócz spektakli tanecznych program obejmie wykłady dr Anny Róży Burzyńskiej oraz wykłady performatywne Iwony Olszowskiej. Widzowie zobaczą projekcje spektakli, w tym niepokazywany nigdy dotąd zapis spektaklu „Anty-Edyp” Barbary Wysockiej i Michała Zadary. Choreografie, wychodząc od nowych mediów, medycyny i antropologii kulturowej, stają się świetnymi przykładami rozwoju tańca anatomicznego. Program wzbogaci wyjątkowe wydarzenie – instalacja Katarzyny Kozyry „Święto wiosny”. Pracę będzie można oglądać w Cricotece przez sześć wakacyjnych tygodni.

W ramach cyklu towarzyszącego, pod hasłem „Rollercoaster. Młodzi kreatorzy wrażeń”, odbędą się premierowe pokazy porezydencyjne, przygotowane przez wyłonionych w otwartym naborze młodych twórców i twórczynie, a także spektakle Adeptów Krakowskiego Teatru Tańca oraz studentów wydziałów Teatru Tańca i Reżyserii Dramatu krakowskiej AST. Wszystkie prezentowane w ramach cyklu pokazy łączy inspiracja „Lekcją anatomii”.

Paweł Łyskawa i Eryk Makohon

Kuratorzy programu prezentacji tańca „Rollercoaster. Kolekcjonerzy wrażeń”.

Pełny program „Rollercoaster. Kolekcjonerzy wrażeń” 2022


Program:

Ciało pod przemocą spojrzeń 

20 października (czwartek), 18:00

Seminarium wokół sztuki „Woyzeck” Georga Büchnera, dr Anna Róża Burzyńska

Seminarium odbędzie się w kameralnej grupie. Osoby zainteresowane wzięciem udziału prosimy o wysłanie maila na adres: [email protected]

Tematem przewodnim seminarium będzie zagadnienie widzialności ludzkiego ciała, wydanego na spojrzenia badawcze (lekarza, anatoma), dydaktyczno-wychowawcze (prezentującego ludzki eksponat wykładowcy lub dokonującego pokazowej kary sędziego czy też kata) oraz teatralne (reżysera i widzów). Punktem wyjścia do rozmowy będzie sztuka „Woyzeck” Georga Büchnera (tekst zostanie wcześniej udostępniony uczestnikom). Dwie kluczowe sceny Woyzecka nieprzypadkowo rozgrywają się w budzie jarmarcznej i sali wykładowej; są to obszary, w których granice pomiędzy wspomnianymi trzema typami spojrzeń ulegają rozmyciu, a w zamian uwidacznia się dwuznaczność zabiegu wydobywania ciała z intymności w złudną i wątpliwą „obiektywność” oraz przekształcania prywatnego w publiczne.

Cykl „Rollercoaster. Młodzi kreatorzy wrażeń”

Premiery spektakli przygotowanych w ramach rezydencji artystycznych, towarzyszących programowi „Rollercoaster. Kolekcjonerzy wrażeń”. 

22 października (sobota), 18:30

STOPA/Y

Bilety: 25 zł ulgowe / 35 zł normalne / 15 zł uczniowie szkół artystycznych

„STOPA/Y” to lekcja anatomii, badająca potencjał ruchowy stopy nagiej i obutej w pointę. Pięknie oszlifowany kawałek drewna pokryty satyną, który pozwala tancerce wznieść się na czubki palców, poniekąd wrastając w jej ciało, przypomina kantorowski bio-obiekt – przedmiot będący sztucznym przedłużeniem ciała. Ruch w pointach i bez będzie poszukiwaniem cienkiej granicy między organicznością a abiotycznością, między ludzkim a nie-ludzkim, a także somatyczną polemiką z narzuconymi przez społeczeństwo normami.

Choreografia i wykonanie: Kasia Kuzka

Dramaturgia: Maria Magdalena Ożarowska

Konsultacje dramaturgiczne: Anna Róża Burzyńska, Paweł Łyskawa, Eryk Makohon

Muzyka: Hypereyess, Touch & Go

Kostium: Victoria Phoebe Gill

Wideo & edycja: Maria Magdalena Ożarowska, Grażka Ożarowska, Kasia Kuzka

Plakat: Miłosz Piekarski

Specjalne podziękowania dla Arsalana Isa, Mateusza Piekarskiego, Joana Horrach-Vidal

23 października (niedziela), 18:30

Na dwóch nogach/ back on feet, czyli anatomia relacyjności

Bilety: 25 zł ulgowe / 35 zł normalne / 15 zł uczniowie szkół artystycznych

To choreografia rozumiana jako akt konstruowania (non)sensów. Dwie tancerki, choreografki próbują ożywić sceniczny obiekt – gigantyczny garnitur. Kostium staje się przestrzenią i celem ich interakcji. Uwięzione we współpracy, budują ciało Olbrzymki. Ich działanie to ciągła rewizja anatomii, organizacja motoryki od podstaw i badanie zależności między ciałami, pojęciami, wielkościami. Widz tego spektaklu staje się świadkiem osobliwej wiwisekcji – performatywnej analizy sprawczości ciała. Tytuł odnosi się do związków frazeologicznych w języku polskim i angielskim: „stanąć na nogi (złapać równowagę)” oznacza dojść do siebie, odzyskać siły, a także pozbierać się, uniezależnić się.

Praca nad figurą Olbrzymki jest kontynuacją, rozpoczętego przez autorki w 2019 roku, kolektywnego badania idei siostrzeństwa w tańcu, choreografii i improwizacji kontaktowej. „Na dwóch nogach/back on feet, czyli anatomia relacyjności” to trzecia w kolejności, po „KULI” oraz „Still Standing”, realizacja sceniczna oparta na działaniu w duecie.

Choreografia i wykonanie: Magda Fejdasz, Weronika Pelczyńska

Kostium: Monika Nyckowska

Muzyka: Natan Kryszk

Światło: Klaudyna Schubert

Konsultacje dramaturgiczne: Patrycja Kowańska, Monika Szpunar

Konsultacje akrobatyczne: Jakub Odzioba

Specjalne podziękowania dla Centrum w Ruchu oraz Akademii Sztuk Teatralnych im. St. Wyspiańskiego w Krakowie.

Cykl „Rollercoaster. Młodzi kreatorzy wrażeń”

13 listopada (niedziela), 18:30

Pokaz etiud studenckich inspirowanych motywem „lekcji anatomii”, przygotowanych przez studentów Wydziału Teatru Tańca i Wydziału Reżyserii Dramatu Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie.

Anatomia, wirtualność, taniec

24 listopada (czwartek), 18:00

Wykład z prezentacjami wideo, dr Anna Róża Burzyńska

Jednym z przełomowych momentów w historii medycyny jest 1994 rok, kiedy to amerykańska National Library of Medicine zrealizowała Visible Human Project. Ciała dwóch osób: więźnia poddanego karze śmierci i zmarłej na atak serca gospodyni domowej (dla zachowania anonimowości określonych jako „Adam” i „Ewa”) zostały zamrożone, a następnie pocięte na plastry o szerokości od 0,3 do 1 milimetra i zeskanowane. Dzięki temu stworzono idealne wirtualne modele ludzkiego organizmu. Ponieważ dostęp do tych skanów miał charakter otwarty, korzystać z nich mogli nie tylko studenci medycyny, lekarze i badacze anatomii, ale też artyści. W ramach wykładu zaprezentowane zostaną najciekawsze projekty artystyczne, zwłaszcza choreograficzne i performatywne, wyrosłe na fundamencie Visible Human Project.

Koncert na organy

24 listopada (czwartek) – performens bezpośrednio po wydarzeniu Anatomia, wirtualność, taniec

Koncept: Iwona Olszowska, Marcin Janus

Taniec improwizowany: Iwona Olszowska

Muzyka: Marcin Janus

Podróż do wnętrza człowieka

28 listopada (poniedziałek), 18:30

Premiera rejestracji spektaklu Anty-Edyp i rozmowa z Barbarą Wysocką

Prowadzenie: dr Anna Róża Burzyńska 

Mający swoją sceniczną premierę w 2010 roku „Anty-Edyp” Barbary Wysockiej i Michała Zadary to projekt łączący sztuki wizualne, muzykę, filozofię, medycynę i teatr. Jego podstawę literacką stanowią fragmenty tragedii Sofoklesa „Król Edyp”, pisma Sigmunda Freuda o Edypie oraz urywki z książki „Anty-Edyp” Gillesa Deleuze’a i Félixa Guattariego. W perfomansie biorą udział aktorka w ósmym miesiącu ciąży, dwóch lekarzy wykonujących USG matki i płodu oraz muzycy improwizujący na bazie rytmów wybijanych przez serca matki i dziecka. Muzyce towarzyszy refleksja nad statusem człowieka, który już przed urodzeniem jest uwikłany w mechanizmy społeczne, nie ma jednak zgody co do tego, czy jego los już dawno został przesądzony (jak twierdzi Sofokles), czy też ma on nieograniczone obszary wolności (jak uważają Deleuze i Guattari). O projekcie pisano: „Bezprecedensowa podróż do wnętrza człowieka […]. Człowiek jako podmiot i przedmiot filozofii tu i teraz, ludzkie ciało jako instrument muzyczny”.

Skin Hunger

4 grudnia (niedziela), 18:30

Reżyseria: Joe Alter

Choreografia: Joe Alter, przy współpracy z Katarzyną Baran, Danielą Komęderą-Miśkiewicz, Mikołajem Karczewskim, Piotrem Stankiem

Muzyka: Michał Chytkowski

Reżyseria światła: Paweł Murlik

Koprodukcja Fundacji ArtTrakcja i Teatru Polskiego we Wrocławiu

„Skin Hunger” – „głód dotyku” – to pojęcie używane przez psychoterapeutów, które określa rezultat długoterminowego braku kontaktu fizycznego, skutkującego utratą zdrowia. Dotyk to pierwotny sposób komunikacji. Niezależnie od wieku, brak dotyku dewastuje. Spektakl odnosi się do tego problemu i inicjuje dyskusję. Twórcy szukają odpowiedzi na pytania: Jak radzić sobie z brakiem bliskości w dzisiejszym świecie? Jak bardzo jesteśmy oddaleni, odcięci, zdystansowani? Jak bardzo łakniemy kontaktu? Ciało wie. Ciało pamięta. Jak mamy wykonać krok w tył, by usłyszeć wewnętrzny głos – pierwotne wołanie, jak wrócić do natury, do korzeni, zaufać sile intuicji? To laboratorium potrzeby dotyku i kondycji człowieka w codzienności, w której stajemy się „odłączeni” od siebie samych.

Rozmowa po spektaklu odbędzie się z tłumaczeniem na PJM.

Spektakl jest współorganizowany przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca w ramach programu własnego Zamówienia choreograficzne 2021, finansowany ze środków Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.

Po wydarzeniach – spektaklach i performensach – odbędą się rozmowy z twórcami, twórczyniami, artystkami i artystami. Serdecznie zapraszamy do udziału.

Źródło:

www.cricoteka.pl
Link do źródła